Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν εξαρτημένες από την Κίνα για τις σπάνιες γαίες μέχρι και τη δεκαετία του 2030, ακόμη και καθώς αναπτύσσουν ταχύτατα τις δικές τους εγκαταστάσεις εξόρυξης και επεξεργασίας· πρόκειται για μια έντονη ανισορροπία που καλείται να αντιμετωπίσει ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατά τη συνάντησή του την Πέμπτη με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ.
Oι σπάνιες γαίες
Οι σπάνιες γαίες —που συγκαταλέγονται στα 60 ορυκτά τα οποία η Ουάσιγκτον θεωρεί κρίσιμης σημασίας— πρέπει να υποστούν επεξεργασία προτού μετατραπούν σε μαγνήτες και άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή όπλων, αυτοκινήτων, υπολογιστών και πλήθους άλλων προϊόντων.
Αν και η παραγωγή των δύο πιο διαδεδομένων σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ έχει υπερτριπλασιαστεί από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε ξανά καθήκοντα πέρυσι, η χώρα καλύπτει μόνο το 42% της ζήτησής της και, εντός πενταετίας, θα εξακολουθεί να βασίζεται σε εισαγωγές για σχεδόν το ένα τέταρτο των αναγκών της, σύμφωνα με στοιχεία της Benchmark Mineral Intelligence, μιας εταιρείας συμβούλων στον τομέα των ορυκτών.
Η Κίνα, ο κυρίαρχος παγκόσμιος παίκτης στην εξόρυξη και τον διαχωρισμό σπάνιων γαιών, συμφώνησε πέρυσι να αναβάλει τους περιορισμούς στις εξαγωγές έως τις 10 Νοεμβρίου. Μια πιθανή παράταση αυτών των καθυστερήσεων στις εξαγωγές περιλαμβάνεται στην ατζέντα της συνάντησης του Σι με τον Τραμπ στην Ουάσιγκτον. Ο Λευκός Οίκος είχε θέσει ως προθεσμία τον Ιανουάριο του 2027 για τον αποκλεισμό των εισαγωγών κινεζικών σπάνιων γαιών — ένας στόχος που θα είναι σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί.
«Ο στόχος δεν είναι να αντικαταστήσουν οι ΗΠΑ την Κίνα ως κυρίαρχος παγκόσμιος προμηθευτής», δήλωσε η Coco Zhang, αναλύτρια της ING. «Ο πιο ρεαλιστικός στόχος είναι η δημιουργία μιας ουσιαστικής εναλλακτικής εφοδιαστικής αλυσίδας, ικανής να προστατεύσει στρατηγικούς τομείς κατά τη διάρκεια περιόδων γεωπολιτικής αναταραχής».
Οι σπάνιες γαίες ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας
Ο Τραμπ έχει αναγάγει τις σπάνιες γαίες σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας από τότε που επέστρεψε στην εξουσία, διοχετεύοντας δισεκατομμύρια δολάρια στις εταιρείες MP Materials, USA Rare Earth, Energy Fuels και άλλες, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την κυριαρχία της Κίνας.
Παρόλο που αυτές οι επενδύσεις έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς, η διαρκής ανάγκη της χώρας για εισαγωγές υπογραμμίζει την αδύναμη διαπραγματευτική θέση του Τραμπ απέναντι στον Σι, καθώς και την ευρύτερη πολυπλοκότητα της δημιουργίας μιας βιομηχανίας σπάνιων γαιών από το μηδέν, μετά την ουσιαστική εγκατάλειψη του κλάδου από τις ΗΠΑ στα τέλη του 20ού αιώνα. «Πρέπει να το στήσουμε αυτό σωστά και με ταχύτητα», δήλωσε ο Kunal Sinha, ιδρυτής της Valor, μιας νεοφυούς επιχείρησης επεξεργασίας ορυκτών. «Και όταν το αναπτύξουμε, θα είμαστε σε θέση να καλύψουμε αυτή τη ζήτηση».
Επιπλέον, οι ΗΠΑ επεξεργάζονται ελάχιστες ποσότητες από τις λεγόμενες «βαριές» σπάνιες γαίες που χρησιμοποιούνται σε στρατιωτικές εφαρμογές, αν και η παραγωγή αυτών των εξαιρετικά εξειδικευμένων ορυκτών αναμένεται να αυξηθεί έως το 2031 —παρόλο που θα εξακολουθεί να υπολείπεται της ζήτησης— σύμφωνα με τα στοιχεία της Benchmark.
Η κυριαρχία της Κίνας
Τμήμα της έκθεσης για τα επιτεύγματα της Κίνας στον τομέα της μεταποίησης, αφιερωμένο στα υλικά σπάνιων γαιών, στο Πεκίνο. Η διαδικασία επεξεργασίας σπάνιων γαιών έχει αποδειχθεί δύσκολο εγχείρημα για τις ΗΠΑ, λόγω των χημικών και μηχανικών δυσκολιών που ενέχει ο διαχωρισμός των 17 στοιχείων σπάνιων γαιών μεταξύ τους.
«Οι δυτικές χώρες βρίσκονται σε ισχυρότερη θέση για να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα, αλλά η αντικατάσταση της κινεζικής προμήθειας σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας είναι πολύ πιο δύσκολη», δήλωσε ο Todd Downing, αναλυτής ορυκτών στην εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Project Blue.
Βεβαίως, οι αμερικανικές εταιρείες σπάνιων γαιών αναπτύσσονται. Για παράδειγμα, η MP Materials άρχισε νωρίτερα αυτόν τον μήνα να παραδίδει στη General Motors μαγνήτες κατασκευασμένους από δικές της επεξεργασμένες σπάνιες γαίες, στο πλαίσιο συμφωνίας που είχε υπογραφεί το 2021. Η USA Rare Earth προχώρησε φέτος σε μπαράζ εξαγορών μετά την κρατική επένδυση που έλαβε, αποκτώντας ένα ορυχείο στη Βραζιλία και μια μονάδα επεξεργασίας στη Γαλλία. Η Energy Fuels συμφώνησε επίσης νωρίτερα φέτος να εξαγοράσει μια εταιρεία που είχε κατασκευάσει μια μεγάλη μονάδα παραγωγής μαγνητών στη Νότια Καρολίνα.
«Η εγχώρια ανάπτυξη της παραγωγής σπάνιων γαιών προχωρά», δήλωσε ο Tim Moore, αναλυτής σπάνιων γαιών στην εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Clear Street. «Βρισκόμαστε ακόμα στα αρχικά στάδια, αλλά η διαδικασία εξελίσσεται».
Νεοφυείς επιχειρήσεις, όπως η Nth Cycle, η Ucore Rare Metals και άλλες, πειραματίζονται με νέες μεθόδους επεξεργασίας σπάνιων γαιών. «Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να σημειώνουν ταχεία πρόοδο στην ανάπτυξη της ικανότητας παραγωγής υλικών σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας», δήλωσε ο Albert Gore, επικεφαλής της ZETA, μιας εμπορικής ένωσης του κλάδου των ηλεκτρικών οχημάτων. Η βιομηχανία ηλεκτρικών οχημάτων αποτελεί μεγάλο καταναλωτή μαγνητών σπάνιων γαιών.
Ωστόσο, ορισμένοι Κινέζοι προμηθευτές έχουν αρχίσει να καθυστερούν τις αποστολές προς τις ΗΠΑ, φοβούμενοι μήπως προκαλέσουν τη δυσαρέσκεια του Πεκίνου, όπως μετέδωσε το Reuters νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ευρύτερη απειλή για τους Αμερικανούς κατασκευαστές, εάν ο Σι αποφασίσει να απαγορεύσει επίσημα τις εξαγωγές.
Για παράδειγμα, η Ford Motor ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία εργοστασίων της στις ΗΠΑ πέρυσι, αφού εξαντλήθηκαν τα αποθέματα κινεζικών σπάνιων γαιών.
«Καταβάλλουμε όλοι μεγάλη προσπάθεια για να αναπτύξουμε τη δυναμικότητα επεξεργασίας όσο το δυνατόν ταχύτερα», δήλωσε η Megan O'Connor, διευθύνουσα σύμβουλος της Nth Cycle, η οποία ανέπτυξε τεχνολογία που, όπως υποστηρίζει μπορεί να επεξεργαστεί σπάνιες γαίες και νωρίτερα αυτή την εβδομάδα υπέγραψε συμφωνία προμήθειας ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων με την Glencore.
www.worldenergynews.gr
