Η πιο ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα καταγραφή του διοξειδίου του άνθρακα που αποθηκεύεται υπόγεια μέσω γεωλογικής αποθήκευσης δημοσιεύθηκε σήμερα, αποκαλύπτοντας ότι μόνο το 2024 δεσμεύτηκαν και αποθηκεύτηκαν 43,6 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι CO₂, σημειώνοντας νέο ετήσιο ρεκόρ (phys.org)
Η ετήσια έκθεση του 2026 του Μητρώου Υπόγειας Αποθήκευσης CO₂ του Λονδίνου (The London Register of Subsurface CO₂ Storage), υπό την καθοδήγηση ερευνητών του Imperial College London, καταγράφει τις ετήσιες ποσότητες CO₂ που αποθηκεύονται από λειτουργικά έργα σε ολόκληρο τον κόσμο. Η φετινή έκδοση διευρύνει το Μητρώο, συμπεριλαμβάνοντας 70 έργα σε 17 χώρες και έξι ηπείρους.
«Η τελευταία μας έκθεση δείχνει ότι η γεωλογική αποθήκευση CO₂ έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια δραστηριότητα, καθώς οι ετήσιες αναφερόμενες ποσότητες αποθήκευσης υπερδιπλασιάστηκαν μεταξύ 2016 και 2024, ενώ το ίδιο το Μητρώο καλύπτει πλέον 70 μεμονωμένα έργα σε όλο τον κόσμο», δήλωσε ο καθηγητής Samuel Krevor, διευθυντής του Μητρώου στο Τμήμα Επιστημών της Γης και Μηχανικής (ESE) του Imperial College London.
«Η σταθερότητα αυτών των δραστηριοτήτων και το γεγονός ότι νέες χώρες και έργα συνεχίζουν να εντάσσονται στο Μητρώο αποδεικνύουν ότι η γεωλογική αποθήκευση αποτελεί τεχνολογία μετριασμού της κλιματικής αλλαγής που έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε μεγάλη κλίμακα».
Η κοινοπραξία που βρίσκεται πίσω από το Μητρώο συγκεντρώνει περισσότερους από 30 διεθνείς εμπειρογνώμονες από τον ακαδημαϊκό χώρο, τη βιομηχανία και τις κυβερνήσεις. Μεταξύ των συμμετεχόντων φορέων περιλαμβάνονται το Τμήμα Ενεργειακής Επιστήμης και Μηχανικής του Stanford, το Τμήμα Πολιτικών και Περιβαλλοντικών Μηχανικών του MIT, το Global CCS Institute, η Ένωση Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα (CCSA), το IEAGHG και ο αυστραλιανός οργανισμός CSIRO.
Χρονιά-ρεκόρ με κινητήριες δυνάμεις τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ
Η γεωλογική αποθήκευση CO₂ είναι μια διαδικασία κατά την οποία το CO₂ που δεσμεύεται από βιομηχανικές εγκαταστάσεις και μονάδες παραγωγής ενέργειας ή απευθείας από την ατμόσφαιρα εγχέεται σε πετρώματα βαθιά κάτω από την επιφάνεια της Γης. Με αυτόν τον τρόπο, το συγκεκριμένο αέριο του θερμοκηπίου μπορεί να αποθηκευτεί με ασφάλεια για χιλιάδες χρόνια.
Το Μητρώο Υπόγειας Αποθήκευσης CO₂ του Λονδίνου επικεντρώνεται αποκλειστικά στην παρακολούθηση της γεωλογικής αποθήκευσης. «Ενώ σήμερα οι πηγές CO₂ προέρχονται κυρίως από τη βιομηχανική δέσμευση, εκτιμάται ότι έως τα μέσα του αιώνα η απομάκρυνση CO₂ από την ατμόσφαιρα θα αναδειχθεί στην κυρίαρχη τεχνολογία που θα αξιοποιεί τη γεωλογική αποθήκευση», δήλωσε ο Krevor.
Με βάση τα ευρήματα του Μητρώου της προηγούμενης χρονιάς, η έκθεση του 2026 διαπιστώνει ότι η ετήσια καταγεγραμμένη αποθήκευση αυξήθηκε από 21,0 εκατομμύρια μετρικούς τόνους το 2016 σε επίπεδο-ρεκόρ 43,6 εκατομμυρίων μετρικών τόνων το 2024. Το 2024 αποτελεί το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο υπάρχουν πλήρη στοιχεία.
Τα έργα στις ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία ως προς τον αριθμό των εγκαταστάσεων. Συνολικά 23 έργα ανέφεραν αποθήκευση 20,2 εκατομμυρίων μετρικών τόνων. Ωστόσο, το κοίτασμα πετρελαίου προαλατούχων σχηματισμών της λεκάνης Santos της Petrobras στη Βραζιλία παρέμεινε το μεγαλύτερο μεμονωμένο έργο παγκοσμίως, με καταγεγραμμένη αποθήκευση 14,2 εκατομμυρίων μετρικών τόνων, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του παγκόσμιου συνόλου.
Η καταγεγραμμένη αποθήκευση στην Κίνα αυξήθηκε σε 1,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους το 2024, κυρίως χάρη στο πετρελαϊκό κοίτασμα Shengli και την προσθήκη του κοιτάσματος Daqing Aonan στο Μητρώο. Η Αυστραλία κατέγραψε επίσης 1,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους, μετά την ένταξη του έργου Moomba.
Η Νέα Ζηλανδία και η Ιταλία συμπεριλήφθηκαν για πρώτη φορά στο Μητρώο, ενώ στην Ευρώπη το έργο Northern Lights στη Νορβηγία ξεκίνησε την έγχυση CO₂ τον Αύγουστο του 2025.
Αναθεωρημένα στοιχεία
Η φετινή έκθεση περιλαμβάνει σημαντικές αναθεωρήσεις προηγουμένως δημοσιευμένων στοιχείων. Οι αλλαγές προέκυψαν από τη νέα ερμηνεία των δεδομένων του North Burbank Unit, ώστε να ληφθεί υπόψη το ανακυκλωμένο CO₂, τη διόρθωση διπλών καταμετρήσεων μεταξύ αναφορών σε επίπεδο εταιρείας και έργου, καθώς και την αναθεώρηση των εθνικών στοιχείων απογραφής για το Sleipner, το πρώτο εμπορικό έργο δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS) στον κόσμο.
Ως αποτέλεσμα, η σωρευτική γεωλογική αποθήκευση CO₂ έως το 2023 αναθεωρήθηκε από 351,4 σε 342,0 εκατομμύρια μετρικούς τόνους, σημειώνοντας μείωση 2,7%. Παράλληλα, η ετήσια ποσότητα για το 2023 αναθεωρήθηκε από 45,2 σε 41,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους.
«Οι αναθεωρήσεις αυτές αντανακλούν τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, ενώ στην έκθεση έχουμε διευκρινίσει πού εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες ως προς τον υπολογισμό των αναφερόμενων ποσοτήτων αποθήκευσης», δήλωσε ο Dr. Xiaowei Gao, εκτελεστικός διευθυντής του Μητρώου στο Τμήμα Επιστημών της Γης και Μηχανικής του Imperial College London.
«Αυτή η διαφάνεια είναι σημαντική, εάν η γεωλογική αποθήκευση CO₂ πρόκειται να κερδίσει την εμπιστοσύνη των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των επενδυτών».
Τα ελλιπή στοιχεία δείχνουν ήδη 36,2 εκατομμύρια μετρικούς τόνους
Κατά τη δημοσίευση της έκθεσης, 29 έργα σε 12 χώρες είχαν αναφέρει στοιχεία αποθήκευσης για το 2025, με τη συνολική καταγεγραμμένη ποσότητα να ανέρχεται σε 36,2 εκατομμύρια μετρικούς τόνους. Οι συντάκτες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα στοιχεία είναι ελλιπή και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως το συνολικό παγκόσμιο μέγεθος για ολόκληρο το έτος.
Το έργο της Petrobras στη λεκάνη Santos της Βραζιλίας έχει ήδη αναφέρει αποθήκευση 19,6 εκατομμυρίων μετρικών τόνων για το 2025, έναντι 14,2 εκατομμυρίων το 2024. Στην Κίνα, επτά έργα έχουν καταγράψει συνολικά 2,6 εκατομμύρια μετρικούς τόνους, ενώ στις ΗΠΑ έξι έργα έχουν αναφέρει 8,9 εκατομμύρια μετρικούς τόνους.
Την ίδια στιγμή, αρκετά μεγάλα έργα στις ΗΠΑ για τα οποία υπάρχουν στοιχεία του 2024 δεν διαθέτουν ακόμη αντίστοιχες καταχωρίσεις για το 2025 στο Μητρώο. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα Denver Unit/Wasson San Andres Field, Hobbs Field, Seminole San Andres Unit και Shute Creek.
Συνυπολογισμός των αβεβαιοτήτων
Τα έργα στις ΗΠΑ εφαρμόζουν αυστηρές λογιστικές διαδικασίες κατά την αναφορά των στοιχείων τους, σύμφωνα με τον κανονισμό της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) που διέπει την έγχυση CO₂ για υπόγεια αποθήκευση. Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι για πολλά άλλα έργα δεν είναι εξίσου σαφής η βάση υπολογισμού των αναφερόμενων ποσοτήτων.
Ένα μεγάλο μέρος της καταγεγραμμένης αποθήκευσης, που αντιστοιχεί στο 82,3% του σωρευτικού συνόλου, κατατάσσεται επίσης στην κατηγορία «Γεωλογική Αποθήκευση με Ανάκτηση Πετρελαίου». Πολλά από αυτά τα έργα αποσκοπούν στην παράταση της λειτουργικής ζωής υφιστάμενων πετρελαϊκών κοιτασμάτων.
Ωστόσο, περίπου το ένα τρίτο του CO₂ που έχει καταγραφεί σε αυτή την κατηγορία, δηλαδή 112,5 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι, αναφέρεται απλώς ως «εγχυμένο», χωρίς να είναι σαφές εάν έχουν γίνει προσαρμογές για το CO₂ που στη συνέχεια επανέρχεται στην επιφάνεια και εγχέεται εκ νέου στο υπέδαφος.
«Στο πλαίσιο αυτού του Μητρώου, επιχειρούμε να συγκεντρώνουμε στοιχεία για τις ποσότητες που αποθηκεύονται, αφαιρώντας τυχόν απώλειες και λαμβάνοντας υπόψη το ανακυκλωμένο και επανεγχυόμενο CO₂», αναφέρουν οι συντάκτες. «Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες ως προς την ερμηνεία των αναφερόμενων ποσοτήτων για έργα στα οποία η βάση υπολογισμού είναι ασαφής ή δεν προσδιορίζεται».
Μια ανάλυση αυτών των αβεβαιοτήτων θα ενσωματωθεί στις επόμενες εκθέσεις.
Ο Krevor δήλωσε: «Για να επιτευχθεί ο στόχος του 1,5°C που προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού, όλες οι προβλέψεις δείχνουν ότι η γεωλογική αποθήκευση CO₂ θα πρέπει να αυξηθεί σε τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο μετρικούς τόνους ετησίως έως το 2050».
«Όσο ακριβέστερα μπορούμε να παρακολουθούμε κάθε μετρικό τόνο CO₂ από τη στιγμή της έγχυσης έως τη μόνιμη αποθήκευσή του, τόσο ισχυρότερη θα είναι η τεκμηρίωση που μπορούμε να παρέχουμε, καθώς η τεχνολογία επεκτείνεται στην κλίμακα που απαιτούν οι κλιματικοί στόχοι».
www.worldenergynews.gr
