Μόλις στο 9,2% της συνολικής αξίας των εγκεκριμένων μεταλλευτικών επενδύσεων στην Αργεντινή αντιστοιχεί η συμμετοχή κινεζικών εταιρειών, σύμφωνα με ανάλυση της χιλιανής συμβουλευτικής εταιρείας Plusmining. Το εύρημα διαφοροποιείται αισθητά από εκτιμήσεις που αποδίδουν σε κινεζικά συμφέροντα περίπου το 70% της σχεδιαζόμενης παραγωγής λιθίου της χώρας, καθώς οι δύο υπολογισμοί βασίζονται σε διαφορετικά κριτήρια.
Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομίας της Αργεντινής, έως την 1η Οκτωβρίου είχαν εγκριθεί 23 έργα συνολικής αξίας 49,8 δισ. δολαρίων στο πλαίσιο του καθεστώτος κινήτρων για μεγάλες επενδύσεις (RIGI). Από αυτά, τα 12 αφορούν τον μεταλλευτικό κλάδο και αντιπροσωπεύουν επενδύσεις ύψους 21,2 δισ. δολαρίων.
Η Plusmining υπολόγισε ότι, μετά την αναγωγή των επενδύσεων στα πραγματικά ποσοστά άμεσης και έμμεσης συμμετοχής κινεζικών μετόχων, η αξία που αναλογεί σε κινεζικά συμφέροντα διαμορφώνεται σε περίπου 1,95 δισ. δολάρια. Όπως εξήγησε η Αντόνια Γκοντόι Αρίας, αναλύτρια πολιτικής και ρυθμιστικών υποθέσεων της εταιρείας, η εκτίμηση του 70% αφορά τη σχεδιαζόμενη παραγωγική δυναμικότητα έργων λιθίου στα οποία συμμετέχουν κινεζικές εταιρείες, ακόμη και αν δεν έχουν λάβει τις απαιτούμενες εγκρίσεις. Αντίθετα, το 9,2% αποτυπώνει το μερίδιο της Κίνας στις επενδύσεις των ήδη εγκεκριμένων μεταλλευτικών έργων.
Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αργεντινή, η οποία επιδιώκει να προσελκύσει κεφάλαια για την αξιοποίηση των κρίσιμων ορυκτών της, διατηρώντας παράλληλα ισορροπίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Η παρουσία κινεζικών εταιρειών στον τομέα του λιθίου είναι σημαντική, αλλά το ύψος της οικονομικής τους έκθεσης, ο έλεγχος των έργων και τα δικαιώματα μελλοντικής προμήθειας δεν ταυτίζονται.
Πώς υπολογίζεται η κινεζική συμμετοχή
Από τα 12 εγκεκριμένα μεταλλευτικά έργα, τα έξι εμφανίζουν κάποια μορφή κινεζικής μετοχικής συμμετοχής. Ωστόσο, μόνο στα τρία υπάρχουν άμεσοι Κινέζοι μέτοχοι στο επίπεδο του ίδιου του έργου.
Η Zijin Mining ελέγχει το έργο Tres Quebradas στην επαρχία Καταμάρκα μέσω της Neo Lithium, ενώ η Ganfeng Lithium κατέχει το 46,7% της επέκτασης Cauchari-Olaroz στην επαρχία Χουχούι, μέσω της Minera Exar. Η Shandong Gold διαθέτει το 50% των φάσεων οκτώ και εννέα του χρυσωρυχείου Veladero, στην επαρχία Σαν Χουάν.
Στα υπόλοιπα τρία έργα, η κινεζική έκθεση προκύπτει έμμεσα από τη μετοχική σύνθεση εταιρειών που βρίσκονται ψηλότερα στην εταιρική αλυσίδα. Ειδικότερα, η συμμετοχή περίπου 11,23% της Chinalco στη Rio Tinto δημιουργεί έμμεση οικονομική έκθεση στα έργα λιθίου Rincón και Fénix. Στο έργο χαλκού Los Azules, ωστόσο, το ποσοστό περιορίζεται περίπου στο 1,8%, λόγω της συμμετοχής της Nuton, θυγατρικής της Rio Tinto, στην McEwen Copper, η οποία ανήκει στην McEwen Inc.
Οι συγκεκριμένες συμμετοχές δεν συνεπάγονται ότι οι κινεζικές εταιρείες ελέγχουν τη λειτουργία των έργων. Για τον υπολογισμό της οικονομικής έκθεσης, η Plusmining πολλαπλασίασε την αξία κάθε εγκεκριμένης επένδυσης με το ποσοστό συμμετοχής που αναλογεί σε κινεζικά συμφέροντα. Στις περιπτώσεις έμμεσης ιδιοκτησίας, συνυπολόγισε διαδοχικά τα ποσοστά συμμετοχής μεταξύ των εταιρειών, ώστε να εκτιμήσει το τελικό οικονομικό μερίδιο.
Η εταιρεία εξέτασε επίσης μια ευρύτερη μέθοδο, βάσει της οποίας ολόκληρη η αξία ενός έργου αποδίδεται στην Κίνα εφόσον υπάρχει επιλέξιμη κινεζική συμμετοχή, ανεξάρτητα από το πραγματικό ποσοστό της. Ακόμη και με αυτόν τον τρόπο, που περιλαμβάνει και τις έμμεσες συμμετοχές στα Rincón, Fénix και Los Azules, το μερίδιο παραμένει πολύ χαμηλότερο από το 70%.
Παράλληλα, η μετοχική συμμετοχή δεν αποτυπώνει όλες τις μορφές επιρροής. Κινεζικές εταιρείες μπορούν να εξασφαλίζουν πρόσβαση σε μελλοντικές ποσότητες ορυκτών μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας, συμφωνιών επεξεργασίας και της ένταξής τους στις αλυσίδες εφοδιασμού μπαταριών, χωρίς να έχουν τον επιχειρησιακό έλεγχο των ορυχείων.
Τα νέα έργα λιθίου μπορούν να αυξήσουν το μερίδιο
Η εικόνα ενδέχεται να αλλάξει καθώς η Αργεντινή εξετάζει πρόσθετες αιτήσεις υπαγωγής στο RIGI, συνολικού ύψους 4,9 δισ. δολαρίων, στις οποίες συμμετέχουν κινεζικές εταιρείες.
Τρία εκκρεμή έργα λιθίου αντιστοιχούν σε σχεδιαζόμενη ετήσια παραγωγική δυναμικότητα περίπου 222.000 τόνων. Το μεγαλύτερο είναι το Pozuelos-Pastos Grandes, με προϋπολογισμό 3 δισ. δολαρίων και ποσοστό συμμετοχής της Ganfeng 67%. Στα άλλα δύο περιλαμβάνονται το Salar de Jama, στο οποίο συμμετέχει η CNGR Advanced Material, και το Litio Ángeles, στο οποίο εμπλέκεται η Tibet Summit Resources.
Σύμφωνα με την Plusmining, εάν εγκριθεί μόνο το Pozuelos-Pastos Grandes, το μερίδιο της Κίνας στις επενδύσεις του μεταλλευτικού τομέα που έχουν ενταχθεί στο RIGI θα αυξηθεί στο 16,3%. Εάν εγκριθούν και οι τρεις αιτήσεις, θα φθάσει στο 22,3%.
Οι υπολογισμοί βασίζονται στην ίδια μέθοδο στάθμισης των επενδύσεων με βάση τα ποσοστά ιδιοκτησίας και περιλαμβάνουν τα νέα έργα στο ήδη εγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο. Δεν συνυπολογίζουν, ωστόσο, δαπάνες εκτός του RIGI, όπως το 1 δισ. δολάρια που κατέβαλε η Ganfeng για την εξαγορά του Pozuelos-Pastos Grandes το 2022, ούτε τα περίπου 1,8 δισ. δολάρια που είχε επενδύσει έως το 2025 από κοινού με τη Lithium Argentina.
Η κινεζική συμμετοχή παραμένει συγκεντρωμένη κυρίως στο λίθιο. Στα υπό εξέταση έργα χαλκού, στα οποία συμμετέχουν εταιρείες όπως η BHP, η Lundin Mining και η Glencore, δεν εντοπίζονται άμεσοι Κινέζοι μέτοχοι.
Συνολικά, τα κινεζικά συμφέροντα συνδέονται με ανακοινωμένη ετήσια παραγωγική δυναμικότητα λιθίου περίπου 307.000 τόνων. Από αυτήν, οι 85.000 τόνοι αφορούν εγκεκριμένα έργα και οι υπόλοιποι 222.000 τόνους έργα που αναμένουν έγκριση.
Για να αντιστοιχεί αυτή η δυναμικότητα στο 70% της συνολικής σχεδιαζόμενης παραγωγής, το σύνολο των έργων που εξετάζονται θα έπρεπε να διαθέτει ετήσια δυναμικότητα περίπου 439.000 τόνων. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν παραγωγικές εκτιμήσεις για αρκετά εγκεκριμένα έργα, μεταξύ των οποίων τα Rincón και Fénix. Ως εκ τούτου, η Plusmining επισημαίνει ότι δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα το ευρέως αναφερόμενο ποσοστό από τις πηγές που εξέτασε.
Οι γεωπολιτικές ισορροπίες και οι εμπορικοί δεσμοί
Η έκταση της κινεζικής παρουσίας στα κρίσιμα ορυκτά της Αργεντινής αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω του ανταγωνισμού με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Ιανουάριο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε απειλή για την εθνική ασφάλεια την εξάρτηση από εισαγόμενα επεξεργασμένα κρίσιμα ορυκτά, επαναλαμβάνοντας τη θέση αυτή και τον Ιούλιο.
Η Αργεντινή και οι ΗΠΑ υπέγραψαν συμφωνία για τα κρίσιμα υλικά τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Πάμπλο Κίρνο, διευκρίνισε ότι η συμφωνία δεν αποκλείει τις κινεζικές επενδύσεις.
Οι οικονομικοί δεσμοί με το Πεκίνο παραμένουν ισχυροί. Οι κεντρικές τράπεζες των δύο χωρών παρέτειναν για πέντε χρόνια τη συμφωνία ανταλλαγής νομισμάτων (swap), η αξία της οποίας αντιστοιχεί περίπου στο 40% των διεθνών αποθεμάτων της Αργεντινής.
Την ίδια ώρα, οι εξαγωγές μεταλλευτικών προϊόντων της χώρας ανήλθαν σε 4,7 δισ. δολάρια το πρώτο εξάμηνο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 74,4% σε ετήσια βάση. Οι αποστολές προς την Κίνα αυξήθηκαν κατά 205%, ενώ οι εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύθηκαν κατά 90%.
Ο Χόρχε Μόρα της Διεθνούς Ένωσης Λιθίου έχει επισημάνει ότι η θέση της Κίνας ως κορυφαίου παραγωγού και καταναλωτή λιθίου περιορίζει την άμεση επιρροή που μπορεί να ασκήσει η αμερικανική εμπορική πολιτική στην αργεντίνικη βιομηχανία.
Η ανάλυση της Plusmining δείχνει ότι οι επόμενες εγκρίσεις έργων στο πλαίσιο του RIGI μπορούν να μεταβάλουν αισθητά την αποτύπωση της κινεζικής συμμετοχής. Η μακροπρόθεσμη σημασία τους, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το εάν οι κινεζικές εταιρείες θα περιοριστούν σε μειοψηφικές μετοχικές συμμετοχές, θα αποκτήσουν επιχειρησιακό έλεγχο ή θα εξασφαλίσουν πρόσβαση στην παραγωγή μέσω εμπορικών συμφωνιών.
www.worldenergynews.gr
