Τη δημιουργία παραγωγικής δυναμικότητας 7–8 εκατ. τόνων αλουμίνας ετησίως έως το 2030 θέτει ως στόχο η Γουινέα, επιταχύνοντας τη μετάβαση από τις εξαγωγές βωξίτη στην εγχώρια μεταποίηση. Ωστόσο, το σχέδιο προσκρούει σε ένα κρίσιμο εμπόδιο: η σημερινή ηλεκτροπαραγωγική ισχύς της χώρας ανέρχεται σε περίπου 1.000 MW, ενώ οι ανάγκες για την υποστήριξη της βιομηχανικής ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 5.000–10.000 MW.
Τον σχεδιασμό παρουσίασε ο Νταούντα Ντιακίτε, ανώτερος σύμβουλος του υπουργού Ορυχείων και Γεωλογίας της Γουινέας, Μπουνα Σιλά, κατά τη διάρκεια της African Mining Week στο Κέιπ Τάουν. Η κυβέρνηση επιδιώκει να θέσει σε λειτουργία πέντε διυλιστήρια αλουμίνας έως το 2030, εκ των οποίων τα τρία βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή. Σε επόμενο στάδιο, η στρατηγική προβλέπει και την ανάπτυξη μονάδων παραγωγής αλουμινίου.
Η χώρα, η οποία έχει ξεπεράσει την Αυστραλία και έχει αναδειχθεί στον μεγαλύτερο παραγωγό και εξαγωγέα βωξίτη παγκοσμίως, ανακοίνωσε τον Ιούνιο του 2026 ανώτατο όριο ετήσιων εξαγωγών 150 εκατ. τόνων. Παράλληλα, έχει αναφερθεί στο ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων περιορισμών στις εξαγωγές, χωρίς να έχουν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή σχετικά μέτρα.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρόσβαση στα αποθέματα βωξίτη συνδέεται ολοένα περισσότερο με επενδύσεις που θα ενισχύουν την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα. Οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές αναμένεται να ενθαρρύνονται να αναπτύσσουν υποδομές, όπως σιδηροδρομικές γραμμές, αλλά και μονάδες μεταποίησης, με παράλληλη αξιοποίηση των δικαιωμάτων εξόρυξης και ορισμένων φορολογικών κινήτρων.
Η ηλεκτρική ενέργεια καθορίζει το βιομηχανικό σχέδιο
Η επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί τον σημαντικότερο περιορισμό για την υλοποίηση των σχεδίων της Γουινέας. «Το βασικό πρόβλημα είναι οι υποδομές και η ενέργεια, κυρίως η ενέργεια», τόνισε ο Ντιακίτε, υπογραμμίζοντας ότι η επέκταση της μεταλλευτικής δραστηριότητας και η ανάπτυξη της μεταποίησης απαιτούν πολύ μεγαλύτερη και σταθερότερη ενεργειακή τροφοδοσία.
Η χώρα βασίζεται κυρίως στην υδροηλεκτρική παραγωγή. Κατά την περίοδο των βροχοπτώσεων, από τον Απρίλιο ή τον Μάιο έως τον Νοέμβριο, διαθέτει πλεονάσματα ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία εξάγει σε γειτονικά κράτη. Αντίθετα, κατά τους ξηρούς μήνες αναγκάζεται να εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από την Ακτή Ελεφαντοστού ή τη Σενεγάλη.
Η εποχικότητα αυτή δυσχεραίνει τον ενεργειακό σχεδιασμό μιας βιομηχανίας που απαιτεί συνεχή και αξιόπιστη τροφοδοσία. Για να καλυφθούν οι ανάγκες της εκβιομηχάνισης, η εγκατεστημένη παραγωγική δυναμικότητα θα πρέπει να αυξηθεί πολλαπλάσια, φτάνοντας τα 5.000–10.000 MW.
Καθώς η Γουινέα δεν διαθέτει εγχώρια αποθέματα άνθρακα, εξετάζει ένα ευρύ φάσμα ενεργειακών επιλογών. «Εξετάζουμε όλες τις οικονομικά βιώσιμες λύσεις, συμπεριλαμβανομένων του φυσικού αερίου, του άνθρακα και της πυρηνικής ενέργειας», ανέφερε ο Ντιακίτε.
Στο πλαίσιο της αναζήτησης προμηθειών, έθεσε επίσης το ενδεχόμενο τα πλοία που φτάνουν στη χώρα χωρίς φορτίο για να παραλάβουν βωξίτη να μεταφέρουν άνθρακα από τη Νότια Αφρική ή τη Μοζαμβίκη κατά το ταξίδι τους προς τη Γουινέα.
Το κόστος της ενέργειας απειλεί τη μεταλλουργία
Η εμπειρία άλλων αφρικανικών χωρών αναδεικνύει πόσο καθοριστικό είναι το ενεργειακό κόστος για τη βιωσιμότητα της βαριάς βιομηχανίας. Στη Νότια Αφρική, παρά το γεγονός ότι συγκεντρώνεται εκεί περισσότερο από το 70% των γνωστών παγκόσμιων αποθεμάτων χρωμίτη, λιγότερα από 12 από τα 66 χυτήρια σιδηροχρωμίου παραμένουν σε λειτουργία. Καθοριστικό ρόλο στην υποχώρηση του κλάδου έχει διαδραματίσει η αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο έχει περίπου δεκαπλασιαστεί από το 2008.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Minerals Council South Africa, Μζίλα Μθεντζάνε, επισήμανε ότι το βασικό δίδαγμα είναι η σημασία της αξιοπιστίας και της προσιτής τιμής της ενέργειας για τη βιομηχανική ανάπτυξη.
Παράλληλα, η ξηρασία και οι ελλείψεις ηλεκτρικής ενέργειας έχουν επηρεάσει και την παραγωγή αλουμινίου στην περιοχή. Η South32 έθεσε φέτος σε καθεστώς προσωρινής αναστολής λειτουργίας και συντήρησης τη μονάδα αλουμινίου της στη Μοζαμβίκη, αναδεικνύοντας τους κινδύνους που δημιουργούν οι ενεργειακοί περιορισμοί για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Χρηματοδότηση και σταθερό πλαίσιο για τις επενδύσεις
Η επάρκεια πρώτων υλών και ηλεκτρικής ενέργειας δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει την επιτυχία των βιομηχανικών επενδύσεων. Ο αναπληρωτής υπουργός Στρατηγικών Βιομηχανιών της Αιγύπτου, Μοχάμεντ Ζάντα, παρουσίασε τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για την προσέλκυση επενδυτών: αξιόπιστη τροφοδοσία πρώτων υλών, επαρκή ηλεκτρική ενέργεια, σταθερό πλαίσιο πολιτικής και δεσμευμένους αγοραστές.
Όπως προειδοποίησε, οι τέσσερις αυτές προϋποθέσεις πρέπει να προχωρούν παράλληλα και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται μεμονωμένα.
Την ίδια στιγμή, αναπτύσσονται χρηματοδοτικά εργαλεία για την κατασκευή και την τροφοδοσία διυλιστηρίων αλουμίνας στην Αφρική. Η αμερικανική International Development Finance Corporation και η Africa Finance Corporation στηρίζουν σχετικά έργα επεξεργασίας και σχεδιάζουν να διευρύνουν τη συμμετοχή τους.
Ο αναπληρωτής διευθυντής και επικεφαλής Μεταλλευτικών Επενδύσεων της Africa Finance Corporation, Φράνκλιν Εντότσι, υποστήριξε ότι υπάρχει ζήτηση για την αφρικανική παραγωγή, επισημαίνοντας ότι τα προϊόντα της ηπείρου είναι υψηλής ποιότητας και βρίσκουν αγοραστές.
Η επιτυχία της στρατηγικής της Γουινέας θα εξαρτηθεί, επομένως, όχι μόνο από την επέκταση της εξόρυξης και την κατασκευή νέων διυλιστηρίων, αλλά και από την εξασφάλιση αξιόπιστης και οικονομικά προσιτής ηλεκτρικής ενέργειας. Η αναβάθμιση των ενεργειακών υποδομών αποτελεί βασική προϋπόθεση για να περάσει η χώρα από την εξαγωγή πρώτων υλών σε μεγαλύτερη εγχώρια προστιθέμενη αξία και να ενισχύσει τη θέση της στην αφρικανική αλυσίδα παραγωγής αλουμινίου.
www.worldenergynews.gr
