Σχετικά Άρθρα
Οι ελβετικοί παγετώνες χάνουν πάνω από το 5% του πάγου τους μετά από καύσωνα-ρεκόρ (Reuters)
Η υπερθέρμανση του πλανήτη ενδέχεται να διέκοψε μια νέα παγετωνική περίοδο που είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται πριν από περίπου 2.000 χρόνια, ανατρέποντας μια φυσική κλιματική διεργασία που θα μπορούσε να οδηγήσει σταδιακά στην επέκταση τεράστιων παγοκαλυμμάτων στο βόρειο ημισφαίριο. Αυτό υποστηρίζει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, με επικεφαλής ερευνητές του Lamont-Doherty Earth Observatory της Σχολής Κλίματος του Πανεπιστημίου Columbia. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Phys Org, τα ευρήματα δείχνουν ότι η ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα ενδέχεται να έχει ανακόψει μια μακροχρόνια φυσική διαδικασία, η οποία, υπό διαφορετικές συνθήκες, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε χιλιάδες χρόνια.
Τα ίχνη κάτω από τους πάγους αποκαλύπτουν την έναρξη μιας νέας παγετωνικής περιόδου
Η ερευνητική ομάδα μελέτησε το παγοκάλυμμα Λαυρεντίδη (Laurentide Ice Sheet), το οποίο κάλυπτε μεγάλο μέρος του Καναδά και των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών από περίπου 95.000 έως 20.000 χρόνια πριν. Στη μέγιστη έκτασή του έφθανε από περιοχές βόρεια του Αρκτικού Κύκλου έως το Ιλινόις, ενώ σε ορισμένα σημεία το πάχος του ξεπερνούσε τα 3,2 χιλιόμετρα.
Το τελευταίο κατάλοιπο αυτού του τεράστιου παγοκαλύμματος είναι σήμερα το Barnes Ice Cap, ένα παγοκάλυμμα περίπου στο μέγεθος της πολιτείας Ντέλαγουερ, στο κεντρικό τμήμα του νησιού Μπάφιν, στην καναδική επικράτεια του Νούναβουτ.
Οι επιστήμονες αξιοποίησαν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του: ο πάγος παραμένει παγωμένος πάνω στο υποκείμενο πέτρωμα και δεν ολισθαίνει όπως συμβαίνει με πολλούς άλλους παγετώνες. Έτσι, διατηρεί στο υπέδαφος φυτική ύλη από παλαιότερες περιόδους, όταν ο πάγος είχε υποχωρήσει και η βλάστηση μπορούσε να αναπτυχθεί.
Με τη χρονολόγηση αυτών των φυτικών υπολειμμάτων μέσω της ανάλυσης του άνθρακα-14, σε συνδυασμό με δείγματα από μικρότερα παγοκαλύμματα της περιοχής, οι ερευνητές ανασύνθεσαν την πορεία του πάγου.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το παγοκάλυμμα Λαυρεντίδη έφθασε στη μικρότερη έκτασή του πριν από περίπου 3.000 χρόνια και άρχισε να επεκτείνεται ξανά πριν από περίπου 2.000 χρόνια, όταν οι θερμοκρασίες έπεσαν αρκετά ώστε να επιτρέψουν τη συσσώρευση νέου πάγου.
Ο γεωχημικός Nicolás Young, από το Lamont-Doherty Earth Observatory, υποστηρίζει ότι αυτή η αρχική επανεπέκταση θα πρέπει να θεωρηθεί η έναρξη της επόμενης παγετωνικής περιόδου. Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενες εκτιμήσεις, οι οποίες τοποθετούσαν την έναρξη της επόμενης μεγάλης παγετωνικής περιόδου χιλιάδες ή ακόμη και δεκάδες χιλιάδες χρόνια αργότερα.
Η υπερθέρμανση ανέκοψε μια φυσική κλιματική διεργασία
Η πορεία του παγοκαλύμματος άλλαξε κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Μέχρι τη δεκαετία του 1960, η άνοδος της θερμοκρασίας είχε φθάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε το Barnes Ice Cap να χάνει το καλοκαίρι περισσότερο πάγο από όσο αναπλήρωνε τον χειμώνα. Η ισορροπία που επέτρεπε την επέκτασή του ανατράπηκε και η διαδικασία της νέας παγετωνικής περιόδου σταμάτησε.
Σύμφωνα με τον Young, εάν η ψύξη συνεχιζόταν χωρίς αυτή την ανατροπή, θα χρειάζονταν χιλιάδες χρόνια μέχρι να γίνουν αισθητές οι επιπτώσεις της σε ευρύτερη κλίμακα, ενώ η επαναδημιουργία ενός παγοκαλύμματος που θα εκτεινόταν σε ολόκληρη την ήπειρο θα απαιτούσε περίπου 30.000 χρόνια.
Η μελέτη επαναφέρει, παράλληλα, στο προσκήνιο τις συζητήσεις της δεκαετίας του 1970 σχετικά με το ενδεχόμενο μιας νέας εποχής παγετώνων. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η αρχική διαδικασία επανεπέκτασης των πάγων είχε πράγματι ξεκινήσει, αν και τότε δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για να τεκμηριωθεί με σαφήνεια.
Οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να προσδιορίσουν πότε θα μπορούσε να αρχίσει η επόμενη παγετωνική περίοδος σε έναν πλανήτη με αυξημένες συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου. Η εξέλιξη του κλίματος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί με ακρίβεια η μελλοντική συμπεριφορά των μεγάλων παγοκαλυμμάτων.
Την ίδια στιγμή, τα μοντέλα για την εξέλιξη του Barnes Ice Cap δείχνουν ότι θα μπορούσε να λιώσει πλήρως μέσα στους επόμενους αιώνες. Η εξαφάνισή του θα σήμαινε την οριστική απώλεια του τελευταίου κατάλοιπου του παγοκαλύμματος Λαυρεντίδη, το οποίο είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των παγετώνων κατά τις προηγούμενες περιόδους ψύξης.
Η σημασία του δεν περιορίζεται στην ιστορική του αξία. Οι μεγάλες μάζες πάγου μπορούν να ενισχύουν την περαιτέρω ανάπτυξή τους, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στην επιφάνειά τους ευνοούν τη διατήρηση και τη συσσώρευση νέου πάγου. Εάν η ψύξη του πλανήτη οδηγήσει κάποτε ξανά στην ανάπτυξη εκτεταμένων παγοκαλυμμάτων, η απουσία αυτού του τελευταίου υπολείμματος ενδέχεται να αλλάξει τις συνθήκες υπό τις οποίες θα ξεκινήσει η διαδικασία.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, μια φυσική κλιματική διεργασία που εξελισσόταν επί χιλιάδες χρόνια φαίνεται πως διακόπηκε από την άνοδο της θερμοκρασίας. Πρόκειται για ένα εύρημα που αναδεικνύει πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσει η σύγχρονη κλιματική αλλαγή ακόμη και διεργασίες οι οποίες, μέχρι πρόσφατα, θεωρούνταν μέρος της μακροχρόνιας φυσικής εξέλιξης του πλανήτη.
www.worldenergynews.gr
