Οι Μικροί Προκατασκευασμένοι Αντιδραστήρες προσφέρουν μικρότερα χρονοδιαγράμματα κατασκευής (3-5 έτη) - Προηγείται η Ανατολή σε σύγκριση με τη Δύση - Αγορά με 2 μέτωπα… (Oilprice.com)
Η στροφή προς τους Μικρούς Προκατασκευασμένους Αντιδραστήρες (SMR) οφείλεται στην αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.
Μέσω αυτών η πυρηνική ενέργεια μπορεί να γίνει απαραίτητη πηγή «σταθερής» βασικής ισχύος 24/7.
Οι SMR παρακάμπτουν τους οικονομικούς κινδύνους των παραδοσιακών μεγάλων έργων προσφέροντας μικρότερα χρονοδιαγράμματα κατασκευής (3-5 έτη) και χαμηλότερο αρχικό κόστος.
Η πυρηνική ενέργεια μετά από δεκαετίες που τη θεωρούσαν ως τεχνολογία πολύ αργή, ακριβή και πολιτικά τοξική, η βιομηχανία έχει στραφεί προς κάτι που αποκαλεί Μικρό Προκατασκευασμένο Αντιδραστήρα (SMR).
Στόχος είναι να σταματήσει η κατασκευή ενεργειακών καθεδρικών «ναών» και να ξεκινήσει η κατασκευή ενεργειακών συσκευών.
Τα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς είναι επιτέλους στη θέση τους για μια νέα εποχή, όπως υποστηρίζει το Oilprice.com.
Η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται με διπλάσιο ρυθμό από τη συνολική ζήτηση ενέργειας, ωθούμενη από την αδιάκοπη ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης και την αργή ηλεκτροδότηση του παγκόσμιου στόλου οχημάτων.
Η παραγωγή από τον παγκόσμιο στόλο των σχεδόν 420 αντιδραστήρων βρίσκεται ήδη σε καλό δρόμο για να φτάσει σε ιστορικό υψηλό.
Οι 3 αλλαγές στον όρο «Μικρός αρθρωτός αντιδραστήρας»
Αν έχετε αφιερώσει χρόνο διαβάζοντας για την ενέργεια, γνωρίζετε ότι ο όρος «Μικρός αρθρωτός αντιδραστήρας» χρησιμοποιείται ως γενικός όρος.
Στην πραγματικότητα αναφέρεται σε 3 ξεχωριστές αλλαγές στον τρόπο που σκεφτόμαστε για το άτομο.
1ον, «Μικρός» σημαίνει οτιδήποτε έως 300 MWe. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο της παραγωγής ενός παραδοσιακού εργοστασίου κλίμακας Gigawatt... αρκετό για να τροφοδοτήσει περίπου 250.000 σπίτια ή ένα τεράστιο βιομηχανικό συγκρότημα.
2ον, το "Modular" είναι η πραγματική οικονομική μηχανή. Αντί να σχεδιάζεται κατά παραγγελία κάθε σωλήνας και βαλβίδα σε ένα λασπωμένο εργοτάξιο, τα εξαρτήματα κατασκευάζονται στο εργοστάσιο και αποστέλλονται μέσω φορτηγού ή σιδηροδρόμου.
Τέλος, το "Reactor" είναι το σημείο όπου η φυσική μπερδεύεται. Τα τρέχοντα σχέδια δεν είναι απλώς "συρρικνωμένες" εκδόσεις της τεχνολογίας ελαφρού νερού της δεκαετίας του 1970.
Γιατί τα Megaprojects χάθηκαν στη Τζόρτζια
Παραδοσιακά πυρηνικά έργα όπως το εργοστάσιο Vogtle στη Τζόρτζια ή το Hinkley Point C στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν γίνει θρυλικά για τις υπερβάσεις κόστους τους. Δεν είναι απλώς σταθμοί παραγωγής ενέργειας. Είναι εφιάλτες πολλών δεκαετιών στον τομέα της πολιτικής μηχανικής που καταναλώνουν κεφάλαιο ταχύτερα από ό,τι παράγουν βατ.
Το Vogtle κατέληξε να κοστίσει πάνω από 30 δισεκατομμύρια δολάρια, σχεδόν διπλάσιο από την αρχική εκτίμηση.
Οι SMR κατασκευάζονται σε περίπου 3-5 χρόνια και αυτό μια μεσαία εταιρεία κοινής ωφέλειας ή ένας τεχνολογικός γίγαντας μπορεί να αντέξει οικονομικά.
Η Ανατολή φτιάχνει αντιδραστήρες
Η «Πυρηνική Αναγέννηση» συμβαίνει ήδη. Απλώς δεν έχει φτάσει ακόμα στον Ατλαντικό. Από τους 52 που ξεκίνησαν από το 2017, σχεδόν οι μισοί είναι κινεζικοί και οι άλλοι μισοί είναι ρωσικοί.
Κολοσσιαίες εταιρείες επενδύουν σε SMR
Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο κύριος μοχλός για την πυρηνική ενέργεια προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα, όχι από το κράτος.
Microsoft: Υπέγραψε 20ετή Συμφωνία Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (PPA) για την αναβίωση του Three Mile Island (Μονάδα 1).
Google: Παρήγγειλε 6-7 αντιδραστήρες από την Kairos Power για 500 MW καθαρής ενέργειας.
Amazon: Αγόρασε μερίδιο στην X-energy και υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με την Dominion για την τοποθέτηση SMR.
Oracle: Ανακοίνωσε μια τεράστια εγκατάσταση δεδομένων που θα τροφοδοτείται από 3 αρθρωτούς αντιδραστήρες.
Υπογράφοντας 20ετείς Συμφωνίες Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (PPA), παρέχουν την τραπεζική φερεγγυότητα που χρειάζονται οι κατασκευαστές SMR για να ξεκινήσουν τις γραμμές συναρμολόγησής τους.
Αγορά με 2 μέτωπα…
Η αγορά SMR είναι ένα «νεκροταφείο» καλών ιδεών που ξέμειναν από χρήματα. Για να κερδίσει, μια εταιρεία χρειάζεται 3 πράγματα: έναν απλό σχεδιασμό, μια αδειοδοτημένη τοποθεσία και έναν πελάτη με μεγαλύτερες τσέπες από τον Θεό.
Η αγορά χωρίζεται μεταξύ της «Παλιάς Φρουράς» που συρρικνώνει την αποδεδειγμένη τεχνολογία και των «Ανατρεπτικών» που κυνηγούν σχέδια Γενιάς IV.
Ο Στόχος των 2.500 δολαρίων/Kw
Ο IEA προβλέπει ότι η επένδυση σε SMR θα φτάσει τα 25 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2030. Αυτό ακούγεται πολύ μέχρι να συνειδητοποιήσετε ότι η κατασκευή του πρώτου εργοστασίου για αυτές τις μονάδες θα μπορούσε να καταναλώσει το μισό αυτού του προϋπολογισμού πριν καν αποσταλεί ο πρώτος αντιδραστήρας.
Μελέτες δείχνουν ότι η «μάθηση μέσω της πράξης» μπορεί να μειώσει το κόστος κεφαλαίου κατά 5% έως 10% για κάθε διπλασιασμό της παραγωγής.
Ωστόσο, μια έκθεση της γερμανικής BASE δείχνει ότι κατά μέσο όρο 3.000 SMR θα πρέπει να παραχθούν πριν φτάσουν σε πραγματικές οικονομίες μαζικής παραγωγής.
Αυτή είναι η κεντρική τριβή του κλάδου. Κανένας διευθύνων σύμβουλος δεν θέλει να πει στο διοικητικό του συμβούλιο ότι είναι το «πειραματικό χοιρίδιο» για έναν μη δοκιμασμένο αντιδραστήρα 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Η ιδιωτική χρηματοδότηση από μόνη της δεν θα λειτουργήσει. Τα μεγάλα χρονοδιαγράμματα για την αδειοδότηση σημαίνουν ότι το «σημείο ισορροπίας» για έναν μεγάλο αντιδραστήρα είναι 20-30 χρόνια μετά την έναρξη του έργου.
Τα SMR μειώνουν αυτό το χρονοδιάγραμμα στο μισό, αλλά εξακολουθεί να είναι δύσκολο να πουληθεί για τους εμπορικούς δανειστές.
Πράσινα ομόλογα για πυρηνική ενέργεια
Εδώ έρχονται στο προσκήνιο τα Πράσινα Ομόλογα και οι Συμπράξεις Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα.
Πάνω από 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε πράσινα ομόλογα έχουν εκδοθεί μέχρι στιγμής για πυρηνική ενέργεια και το Πρόγραμμα Επίδειξης Προηγμένων Αντιδραστήρων του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ ρίχνει δισεκατομμύρια σε πρωτότυπα.
Ραδιενεργό απόθεμα
Επειδή αυτές οι μονάδες είναι μικρότερες, έχουν χαμηλότερο ραδιενεργό απόθεμα ανά αντιδραστήρα, επιτρέποντάς τους να τοποθετηθούν σε τοποθεσίες αποσυρμένων μονάδων άνθρακα.
Υπάρχει ανάγκη για:
Ψύξη με γνώμονα τη βαρύτητα: Εάν χαθεί ρεύμα, δροσερό νερό έλκεται φυσικά στον πυρήνα.
Μικρότεροι Πυρήνες: Λιγότερο ραδιενεργό απόθεμα σημαίνει ότι η «ζώνη αποκλεισμού» μπορεί να είναι σημαντικά μικρότερη.
Υπόγεια Τοποθέτηση: Η τοποθέτηση αντιδραστήρων κάτω από το έδαφος προσθέτει ένα φυσικό φράγμα έναντι εξωτερικών απειλών.
Τα απόβλητα
Αλλά το ζήτημα των αποβλήτων παραμένει μπερδεμένο.
Μια μελέτη του Στάνφορντ του 2022 ισχυρίστηκε ότι οι SMR μπορεί στην πραγματικότητα να παράγουν περισσότερα απόβλητα ανά μονάδα ενέργειας επειδή οι μικρότεροι πυρήνες «διαρρέουν» περισσότερα νετρόνια, καθιστώντας την περιβάλλουσα θωράκιση πιο ραδιενεργή με την πάροδο του χρόνου.
Αντίθετα η βιομηχανία ισχυρίζεται ότι μπορεί να «κάψει» αυτά τα απόβλητα ως καύσιμο στην επόμενη γενιά αντιδραστήρων αναπαραγωγής.
Οι 2 πλευρές έχουν τεχνικά δίκιο, αλλά οι αντιδραστήρες αναπαραγωγής δεν έχουν έρθει ακόμα, και τα απόβλητα είναι.
Νόμος για να βελτιώσει τη διαδικασία για μικροαντιδραστήρες και SMR
Τον Ιούλιο του 2024, υπογράφηκε ο νόμος ADVANCE δίνοντας ρητή εντολή στην Επιτροπή Πυρηνικής Ρύθμισης (NRC) να βελτιώσει τη διαδικασία για τους μικροαντιδραστήρες και τους SMR.
Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, η NRC είχε ήδη εκπληρώσει 30 από τα 36 προγραμματισμένα παραδοτέα της βάσει του νόμου.
Η διεθνής εναρμόνιση είναι το επόμενο μέτωπο.
Η αφαλάτωση μπορεί να είναι μυστικό παιχνίδι στη Μ. Ανατολή
Στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, η ενεργειακή ασφάλεια είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια των υδάτων.
Η αφαλάτωση είναι μια ενεργειακή ζήτηση.
Παραδοσιακά, τροφοδοτείται από πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά τα κράτη του GCC έχουν δεσμευτεί για στόχους μηδενικών εκπομπών για το 2050-2060.
Οι SMR προσφέρουν μια λύση «διπλού σκοπού»: παρέχουν βασική ισχύ για το δίκτυο και τις τεράστιες ποσότητες θερμότητας ή ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτούνται για την Αντίστροφη Όσμωση (RO) ή την Απόσταξη Πολλαπλών Αποτελεσμάτων (MED).
Στην Ιορδανία, αξιολογήθηκαν πρόσφατα μελέτες για τη χρήση SMR για την άντληση πόσιμου νερού από την Ερυθρά Θάλασσα στο Αμμάν.
Στη Σαουδική Αραβία (μεγαλύτερος παραγωγός αφαλατωμένου νερού στον κόσμο), η κυβέρνηση θεωρεί την πυρηνική ενέργεια ως τον ακρογωνιαίο λίθο της απομάκρυνσής της από μια οικονομία που βασίζεται στο πετρέλαιο.
Χρησιμοποιώντας το μοντέλο του Προγράμματος Οικονομικής Αξιολόγησης Αφαλάτωσης (DEEP), τα δεδομένα του 2025 δείχνουν ότι οι αντιδραστήρες υψηλής θερμοκρασίας που ψύχονται με ήλιο μπορούν να παράγουν νερό σε οικονομικά βιώσιμο εύρος από 0,69 έως 1,04 δολάρια ανά κυβικό μέτρο.
Μικροαντιδραστήρες σαν «πυρηνικές μπαταρίες»
Μικροαντιδραστήρες (κάτω των 10 MWe) σχεδιάζονται ως «πυρηνικές μπαταρίες» για τα πιο αυστηρά περιβάλλοντα στη Γη.
Το Υπουργείο Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ είναι ο κύριος πελάτης εδώ. Τον Μάιο του 2025, εξέδωσαν μια Ειδοποίηση Πρόθεσης για την ανάθεση σύμβασης στην Oklo, Inc. για πιλοτικό μικροαντιδραστήρα στην αεροπορική βάση Eielson στην Αλάσκα.
Επέλεξαν την Αλάσκα ειδή η αποστολή ντίζελ σε απομακρυσμένες βάσεις της Αρκτικής είναι ακριβή, επικίνδυνη και αποτελεί τεράστια υλικοτεχνική ευπάθεια.
Το έργο Eielson είναι μια 30ετής Συμφωνία Αγοράς Αγοράς (PPA) όπου ο προμηθευτής κατέχει και λειτουργεί τον αντιδραστήρα. Είναι «Διασφάλιση Αποστολής» σε περιβάλλον 50 βαθμών κάτω από το μηδέν. Αλλά δεν είναι μόνο ο στρατός.
Οι SMR σχεδιάζονται με δυνατότητες παρακολούθησης φορτίου
Ο αντιδραστήρας νατρίου της TerraPower, για παράδειγμα, περιλαμβάνει ένα σύστημα αποθήκευσης θερμότητας από τηγμένο άλας. Αυτό επιτρέπει στον αντιδραστήρα να λειτουργεί σε σταθερή θερμοκρασία, ενώ το σύστημα αποθήκευσης «κάμπτει» την ηλεκτρική έξοδο στο δίκτυο.
Όταν ο ήλιος λάμπει, ο αντιδραστήρας αποθηκεύει θερμότητα. Όταν ο ήλιος δύει, την απελευθερώνει για να παράγει ενέργεια.
Μετατρέπει τον πυρηνικό αντιδραστήρα από «σκληρό δάπεδο» σε «εύκαμπτη μπαταρία». Αυτό είναι το κομμάτι που λείπει από τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Χωρίς αυτήν την ευελιξία, είμαστε αναγκασμένοι να διατηρούμε σε ετοιμότητα τα εργοστάσια «peaker» που λειτουργούν με φυσικό αέριο, κάτι που ακυρώνει τον σκοπό του στόχου απαλλαγής από άνθρακα.
Τα πυρηνικά σε εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις άνθρακα
Υπάρχουν πάνω από 300 εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις μονάδων άνθρακα μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτές οι εγκαταστάσεις είναι χρυσωρυχεία ενέργειας. Έχουν ήδη τις συνδέσεις με το δίκτυο, την πρόσβαση στο νερό ψύξης και, το πιο σημαντικό, ένα εργατικό δυναμικό που ξέρει πώς να λειτουργεί έναν θερμοηλεκτρικό σταθμό.
Ο SMR είναι η μόνη τεχνολογία που μπορεί να μπει… σε αυτές τις εγκαταστάσεις χωρίς να απαιτείται πλήρης αναμόρφωση της τοπικής οικονομίας.
Η προθεσμία του 2030
Το σενάριο APS του IEA προβλέπει 120 GW δυναμικότητας SMR έως το 2050. Σύμφωνα με τις σημερινές πολιτικές ρυθμίσεις, είμαστε σε καλό δρόμο μόνο για 40 GW. Το χάσμα μεταξύ αυτών των δύο αριθμών αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ ενός δικτύου που λειτουργεί και ενός δικτύου που αποτυγχάνει.
Η 5ετία 2025-2030, θα είναι η πιο σημαντική στην ιστορία της πυρηνικής ενέργειας.
Για έναν βιομηχανικό πολιτισμό χωρίς άνθρακα, ο SMR ίσως είναι η μόνη κίνηση που έχει απομείνει. Η ατομική αναγέννηση είναι εδώ. Το μόνο ερώτημα είναι αν η Δύση μπορεί να την κατασκευάσει αρκετά γρήγορα ώστε να έχει σημασία.
www.worldenergynews.gr
