Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάστηκε μια νέα προσέγγιση που θα επιτρέψει την ένταξη του προϊόντος του Κάθετου Διαδρόμου στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο με μόνιμο τρόπο, εγκαταλείποντας τη μέχρι σήμερα πρακτική των προσωρινών εξαιρέσεων. Οι συμμετέχοντες φέρονται να συμφώνησαν ότι απαιτείται μια βελτιωμένη ρυθμιστική λύση που δεν θα βασίζεται σε διαδοχικές παρατάσεις, αλλά θα εξασφαλίζει σταθερό καθεστώς λειτουργίας.
Πιο κοντά φαίνεται να βρίσκεται μια ρυθμιστική λύση για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, μετά την τεχνική συνάντηση που πραγματοποιήθηκε χθες στο αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας στην Ουάσιγκτον. Στη σύσκεψη συμμετείχαν οι Διαχειριστές των πέντε χωρών από τις οποίες διέρχεται ο Διάδρομος, εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των υπουργείων Ενέργειας, καθώς και ο υφυπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Τζόσουα Βολτς.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάστηκε μια νέα προσέγγιση που θα επιτρέψει την ένταξη του προϊόντος του Κάθετου Διαδρόμου στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο με μόνιμο τρόπο, εγκαταλείποντας τη μέχρι σήμερα πρακτική των προσωρινών εξαιρέσεων. Οι συμμετέχοντες φέρονται να συμφώνησαν ότι απαιτείται μια βελτιωμένη ρυθμιστική λύση που δεν θα βασίζεται σε διαδοχικές παρατάσεις, αλλά θα εξασφαλίζει σταθερό καθεστώς λειτουργίας.
Μέχρι σήμερα ο Κάθετος Διάδρομος προσκρούει στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο έχει σχεδιαστεί για μια πλήρως απελευθερωμένη και ουδέτερη εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και όχι για στοχευμένες στρατηγικές διαδρομές. Οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς δίνουν προτεραιότητα στον ανταγωνισμό και τη ρευστότητα, γεγονός που δημιουργεί δυσκολίες στην εφαρμογή ενός μηχανισμού που απαιτεί κατευθυνόμενες ροές από τον Νότο προς τον Βορρά, προβλεψιμότητα στη χρήση των υποδομών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μακροχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας, ώστε να διασφαλίζεται η τροφοδοσία αγορών υψηλής ανάγκης, όπως η Ουκρανία.
Το ισχύον καθεστώς δεν επιτρέπει τη δέσμευση χωρητικότητας για συγκεκριμένη χώρα ούτε τον περιορισμό συμμετοχής traders που αποκτούν δυναμικότητα για εμπορικούς λόγους, όπως το arbitrage, χωρίς να εξυπηρετούν τον στρατηγικό σκοπό του Διαδρόμου. Για τον λόγο αυτό μέχρι σήμερα χορηγούνται προσωρινές εξαιρέσεις από τους ευρωπαϊκούς κανόνες, κυρίως για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ουκρανίας κατά τη χειμερινή περίοδο. Πλέον, ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να προχωρήσει σε μια μόνιμη λύση αντί της συνέχισης των εξαιρέσεων.
Το ρυθμιστικό εμπόδιο
Στον πυρήνα του προβλήματος βρίσκεται το μοντέλο entry–exit, όπως θεσπίστηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 715/2009 για την πρόσβαση στα δίκτυα φυσικού αερίου. Με βάση το σύστημα αυτό, οι χρήστες δεσμεύουν ανεξάρτητα χωρητικότητα εισόδου και εξόδου χωρίς υποχρέωση δήλωσης του τελικού προορισμού του αερίου. Ο κανονισμός απαγορεύει ρητά τις λεγόμενες destination clauses, δηλαδή τους περιορισμούς που θα συνέδεαν τη δέσμευση δυναμικότητας με συγκεκριμένη χώρα ή τελικό καταναλωτή.
Η ίδια λογική αποτυπώνεται και στον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/459 (CAM Network Code), ο οποίος καθορίζει τους μηχανισμούς κατανομής δυναμικότητας. Η χωρητικότητα δημοπρατείται με τυποποιημένα προϊόντα χωρίς διάκριση ως προς τη χρήση της και μπορεί να μεταπωλείται ελεύθερα στη δευτερογενή αγορά. Ούτε οι ρυθμιστικές αρχές ούτε οι διαχειριστές μπορούν να απαιτήσουν δήλωση χώρας προορισμού ή να περιορίσουν τη μεταπώληση δυναμικότητας, καθώς κάτι τέτοιο θα παραβίαζε τις βασικές αρχές της εσωτερικής αγοράς φυσικού αερίου.
Η Στρατηγική διάσταση του Διαδρόμου
Στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια των επαφών στην Ουάσιγκτον επιβεβαιώθηκε η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της ενέργειας. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συναντήθηκε με τον υπουργό Εσωτερικών των ΗΠΑ Doug Burgum και τον υπουργό Ενέργειας Chris Wright, με τις δύο πλευρές να επισημαίνουν τη σημασία της συνεργασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Σύμφωνα με πηγές, η αμερικανική πλευρά εξέφρασε ικανοποίηση για την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς και για τις πρόσφατες συμφωνίες που αναδεικνύουν τον ενισχυμένο ρόλο της Ελλάδας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης. Στην Ουάσιγκτον ο Κάθετος Διάδρομος θεωρείται έργο με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς πέρα από την ενίσχυση των εξαγωγών LNG προσφέρει στις ΗΠΑ μεγαλύτερη ενεργειακή παρουσία και επιρροή σε μια περιοχή που διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με τη Ρωσία.
«Η ενέργεια αποτελεί δύναμη ασφάλειας, ανάπτυξης και διεθνούς επιρροής», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, επισημαίνοντας τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στο νέο ενεργειακό περιβάλλον.
Κρίσιμα υλικά και Pax Silica
Η τεχνολογική εξέλιξη έχει αναδείξει σε εξίσου κρίσιμο παράγοντα και τα ορυκτά στρατηγικής σημασίας. Στο πλαίσιο αυτό, μετά την ένταξη της Ελλάδας στο δίκτυο χωρών της πρωτοβουλίας Pax Silica, η ελληνική πλευρά εμφανίζεται έτοιμη να προχωρήσει σε νέες συνεργασίες στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών. Όπως σημείωσε ο υπουργός Ενέργειας, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο και κρίσιμα υλικά που μπορούν να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής και διεθνούς στρατηγικής για τις πρώτες ύλες.
Η Pax Silica είναι μια νέα μορφή συμμαχίας ασφάλειας γύρω από την τεχνολογία και την ενέργεια, που αντανακλά τη μεταβολή του διεθνούς συστήματος σε μια εποχή όπου η ενέργεια και οι πρώτες ύλες εξασφαλίζουν οικονομική ανάπτυξη, τεχνολογική ισχύ και συνδέονται άμεσα με την παραγωγή νοημοσύνης, τον έλεγχο της πληροφορίας και την ασφάλεια. Με αυτή την έννοια, η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής των Ηνωμένων Πολιτειών για τη διαμόρφωση ενός τεχνολογικού και ενεργειακού μπλοκ συμμάχων που θα στηρίζει την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και της τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα χρόνια.
www.worldenergynews.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάστηκε μια νέα προσέγγιση που θα επιτρέψει την ένταξη του προϊόντος του Κάθετου Διαδρόμου στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο με μόνιμο τρόπο, εγκαταλείποντας τη μέχρι σήμερα πρακτική των προσωρινών εξαιρέσεων. Οι συμμετέχοντες φέρονται να συμφώνησαν ότι απαιτείται μια βελτιωμένη ρυθμιστική λύση που δεν θα βασίζεται σε διαδοχικές παρατάσεις, αλλά θα εξασφαλίζει σταθερό καθεστώς λειτουργίας.
Μέχρι σήμερα ο Κάθετος Διάδρομος προσκρούει στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο έχει σχεδιαστεί για μια πλήρως απελευθερωμένη και ουδέτερη εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και όχι για στοχευμένες στρατηγικές διαδρομές. Οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς δίνουν προτεραιότητα στον ανταγωνισμό και τη ρευστότητα, γεγονός που δημιουργεί δυσκολίες στην εφαρμογή ενός μηχανισμού που απαιτεί κατευθυνόμενες ροές από τον Νότο προς τον Βορρά, προβλεψιμότητα στη χρήση των υποδομών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μακροχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας, ώστε να διασφαλίζεται η τροφοδοσία αγορών υψηλής ανάγκης, όπως η Ουκρανία.
Το ισχύον καθεστώς δεν επιτρέπει τη δέσμευση χωρητικότητας για συγκεκριμένη χώρα ούτε τον περιορισμό συμμετοχής traders που αποκτούν δυναμικότητα για εμπορικούς λόγους, όπως το arbitrage, χωρίς να εξυπηρετούν τον στρατηγικό σκοπό του Διαδρόμου. Για τον λόγο αυτό μέχρι σήμερα χορηγούνται προσωρινές εξαιρέσεις από τους ευρωπαϊκούς κανόνες, κυρίως για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ουκρανίας κατά τη χειμερινή περίοδο. Πλέον, ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να προχωρήσει σε μια μόνιμη λύση αντί της συνέχισης των εξαιρέσεων.
Το ρυθμιστικό εμπόδιο
Στον πυρήνα του προβλήματος βρίσκεται το μοντέλο entry–exit, όπως θεσπίστηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 715/2009 για την πρόσβαση στα δίκτυα φυσικού αερίου. Με βάση το σύστημα αυτό, οι χρήστες δεσμεύουν ανεξάρτητα χωρητικότητα εισόδου και εξόδου χωρίς υποχρέωση δήλωσης του τελικού προορισμού του αερίου. Ο κανονισμός απαγορεύει ρητά τις λεγόμενες destination clauses, δηλαδή τους περιορισμούς που θα συνέδεαν τη δέσμευση δυναμικότητας με συγκεκριμένη χώρα ή τελικό καταναλωτή.
Η ίδια λογική αποτυπώνεται και στον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/459 (CAM Network Code), ο οποίος καθορίζει τους μηχανισμούς κατανομής δυναμικότητας. Η χωρητικότητα δημοπρατείται με τυποποιημένα προϊόντα χωρίς διάκριση ως προς τη χρήση της και μπορεί να μεταπωλείται ελεύθερα στη δευτερογενή αγορά. Ούτε οι ρυθμιστικές αρχές ούτε οι διαχειριστές μπορούν να απαιτήσουν δήλωση χώρας προορισμού ή να περιορίσουν τη μεταπώληση δυναμικότητας, καθώς κάτι τέτοιο θα παραβίαζε τις βασικές αρχές της εσωτερικής αγοράς φυσικού αερίου.
Η Στρατηγική διάσταση του Διαδρόμου
Στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια των επαφών στην Ουάσιγκτον επιβεβαιώθηκε η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της ενέργειας. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συναντήθηκε με τον υπουργό Εσωτερικών των ΗΠΑ Doug Burgum και τον υπουργό Ενέργειας Chris Wright, με τις δύο πλευρές να επισημαίνουν τη σημασία της συνεργασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Σύμφωνα με πηγές, η αμερικανική πλευρά εξέφρασε ικανοποίηση για την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς και για τις πρόσφατες συμφωνίες που αναδεικνύουν τον ενισχυμένο ρόλο της Ελλάδας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης. Στην Ουάσιγκτον ο Κάθετος Διάδρομος θεωρείται έργο με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς πέρα από την ενίσχυση των εξαγωγών LNG προσφέρει στις ΗΠΑ μεγαλύτερη ενεργειακή παρουσία και επιρροή σε μια περιοχή που διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με τη Ρωσία.
«Η ενέργεια αποτελεί δύναμη ασφάλειας, ανάπτυξης και διεθνούς επιρροής», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, επισημαίνοντας τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στο νέο ενεργειακό περιβάλλον.
Κρίσιμα υλικά και Pax Silica
Η τεχνολογική εξέλιξη έχει αναδείξει σε εξίσου κρίσιμο παράγοντα και τα ορυκτά στρατηγικής σημασίας. Στο πλαίσιο αυτό, μετά την ένταξη της Ελλάδας στο δίκτυο χωρών της πρωτοβουλίας Pax Silica, η ελληνική πλευρά εμφανίζεται έτοιμη να προχωρήσει σε νέες συνεργασίες στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών. Όπως σημείωσε ο υπουργός Ενέργειας, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο και κρίσιμα υλικά που μπορούν να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής και διεθνούς στρατηγικής για τις πρώτες ύλες.
Η Pax Silica είναι μια νέα μορφή συμμαχίας ασφάλειας γύρω από την τεχνολογία και την ενέργεια, που αντανακλά τη μεταβολή του διεθνούς συστήματος σε μια εποχή όπου η ενέργεια και οι πρώτες ύλες εξασφαλίζουν οικονομική ανάπτυξη, τεχνολογική ισχύ και συνδέονται άμεσα με την παραγωγή νοημοσύνης, τον έλεγχο της πληροφορίας και την ασφάλεια. Με αυτή την έννοια, η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής των Ηνωμένων Πολιτειών για τη διαμόρφωση ενός τεχνολογικού και ενεργειακού μπλοκ συμμάχων που θα στηρίζει την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και της τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα χρόνια.
www.worldenergynews.gr
