Στα τέλη Μαρτίου ή και μέσα στον Απρίλιο αναζητείται η κατάλληλη ημερομηνία για τα επίσημα εγκαίνια του πολύ-αναμενόμενου πετρελαϊκού αγωγού Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας OKTA της HELLENiQ ENERGY, με στόχο να διευκολυνθεί η παρουσία και των δύο πρωθυπουργών, Κυριάκου Μητσοτάκη από την Ελλάδα και Χρίστιαν Μίτσκοσκι από τη Βόρεια Μακεδονία, στην τελετή που θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για τον εφοδιασμό καυσίμων στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.
Η απόφαση να οριστικοποιηθεί η ημερομηνία των εγκαινίων μέσα στην άνοιξη έρχεται μετά την ολοκλήρωση όλων των τεχνικών ελέγχων στον αγωγό, ο οποίος επαναλειτουργεί έπειτα από 13 χρόνια αδράνειας. Αυτό το έργο, που αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά διασυνοριακά ενεργειακά έργα στην περιοχή, έχει στόχο να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και να αυξήσει τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών, φέρνοντας υψηλής ποιότητας ντίζελ απευθείας από το διυλιστήριο της Ελλάδας σε γειτονικές αγορές.
Η επαναλειτουργία του ΟΚΤΑ αποκτά ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς διασφαλίζει τον ομαλό εφοδιασμό των χωρών της ευρύτερης περιοχής των Βαλκανίων με diesel, το καύσιμο που δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση, κυρίως λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, όπου οι συγκρούσεις επηρεάζουν τις αλυσίδες παραγωγής και μεταφοράς πετρελαιοειδών .
Παράλληλα, η λειτουργία του αγωγού αναμένεται να λειτουργήσει ως βαλβίδα εκτόνωσης των ανησυχιών που προκαλεί η ταυτόχρονη παύση λειτουργίας και των τριών εγκαταστάσεων διύλισης στην Ρουμανία μέσα στον Μάρτιο, μια πρωτοφανής εξέλιξη που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία του ενεργειακού συστήματος της περιοχής. Η συγκυρία αυτή εντείνει τις ανησυχίες για την επάρκεια καυσίμων, καθιστώντας τον ρόλο των διασυνοριακών υποδομών κρίσιμο για τη διατήρηση της ενεργειακής ασφάλειας και της ομαλής λειτουργίας των αγορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο αγωγός μήκους περίπου 213 χιλιομέτρων συνδέει το διυλιστήριο της HELLENiQ ENERGY στη Θεσσαλονίκη με εκείνο της ΟΚΤΑ στα Σκόπια της Βόρειας Μακεδονίας, και πλέον ικανοποιεί όλες τις τεχνικές προδιαγραφές για ασφαλή, σταθερή λειτουργία. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η Βόρεια Μακεδονία θα μπορεί να εφοδιάζεται με πετρελαιοειδή προϊόντα σε τακτική βάση, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά σε οδικές μεταφορές με βυτιοφόρα, μειώνοντας το κόστος, αυξάνοντας την αξιοπιστία και περιορίζοντας παράλληλα φαινόμενα λαθρεμπορίου.
Η επανεκκίνηση του αγωγού αποτελεί ένα γεωπολιτικό… σημείο καμπής για την ενεργειακή υποδομή των Δυτικών Βαλκανίων. Με ικανότητα μεταφοράς περίπου 2,5 εκατομμυρίων τόνων ντίζελ ετησίως, ανοίγει τον δρόμο για την ελληνική αγορά ενέργειας να παίξει πιο ενεργό ρόλο στην εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων στην περιοχή, αξιοποιώντας τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις και υποδομές για διανομή σε περαιτέρω αγορές, όπως το Κόσοβο, τη νότια Σερβία και εν μέρει τη Βουλγαρία.
Έτοιμος για λειτουργία
Από την πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας, η υπουργός Ενέργειας της χώρας κυρία Σάνια Μποζίνοβσκα, τόνισε πριν λίγες ημέρες, μετά την ολοκλήρωση των τεχνικών δοκιμών, ότι ο αγωγός πληροί πλέον όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις και ότι είναι έτοιμος για λειτουργία, ευθυγραμμισμένος με τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα ακρίβειας και ασφάλειας.
Η μοναδικότητα αυτού του αγωγού έγκειται στο ότι μεταφέρει έτοιμα προϊόντα (όπως το ντίζελ) και όχι αργό πετρέλαιο, κάτι που τον καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διασφάλιση της καθημερινής ενεργειακής τροφοδοσίας, ειδικά σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή αστάθειας στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Το συγκεκριμένο έργο είχε σταματήσει το 2013 όταν το διυλιστήριο ΟΚΤΑ σταμάτησε τη δραστηριότητά του, αλλά τα τελευταία χρόνια προχώρησαν εκτεταμένες εργασίες και διαπραγματεύσεις ώστε να επαναλειτουργήσει, ξεπερνώντας τις καθυστερήσεις που οφείλονταν σε νομικές και οικονομικές εκκρεμότητες.
Η επανέναρξη λειτουργίας του αγωγού αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην οικονομική συνεργασία στην περιοχή, ενισχύοντας την Ελλάδα ως κρίσιμο κόμβο διακίνησης ενεργειακών προϊόντων προς τα Βαλκάνια. Παράλληλα, αναμένεται να στηρίξει τις επενδύσεις της HELLENiQ ENERGY σε υποδομές και να διευρύνει το ρόλο της εταιρείας ως προμηθευτή στην ευρύτερη γεωγραφική αγορά. Τη λειτουργία και διαχείριση του αγωγού έχει αναλάβει η Vardax, εταιρεία που ανήκει στον όμιλο HELLENiQ ENERGY. Στο μετοχικό της σχήμα συμμετέχει και το κράτος της Βόρειας Μακεδονίας με ποσοστό 20%, μέσω της κρατικής εταιρείας Naftovod.
www.worldenergynews.gr
