Πιο επίκαιρη από ποτέ γίνεται η ανάγκη στροφής στις ΑΠΕ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και η απεξάρτηση από το φυσικό αέριο εν όψει της γεωπολιτικής αναταραχής που αυξάνει την τιμή του φυσικού αερίου.
Το φυσικό αέριο που καθορίζει έμμεσα και το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας αποδεικνύεται και από τη σημερινή κρίση, ιδιαίτερα ευάλωτο στις γεωπολιτικές αναταραχές, παρασύροντας στην ευαλωτότητα και την οικονομία. Αντίθετα, αν μελλοντικά κερδηθεί το στοίχημα της απανθρακοποίησης και της δημιουργίας ενός ηλεκτρικού συστήματος που να βασίζεται στις ΑΠΕ και την αποθήκευση θα ήταν όχι μόνο φθηνότερο, αλλά και πιο σταθερό με άμεσα οφέλη για την οικονομία, που δεν θα ήταν όμηρος της αβεβαιότητας, των διακυμάνσεων και του κινδύνου για νέα ενεργειακή κρίση.
Η σημερινή γεωπολιτική κρίση και η ενεργειακή κρίση που μπορεί να φέρει, αν συνεχιστεί, βάζουν σε νέα βάση το άτυπο debate στην Ευρώπη ενεργειακή μετάβαση versus ανταγωνιστικότητα. Σήμερα ο κίνδυνος που δημιουργείται για τις τιμές αερίου αναδεικνύει ότι οι ΑΠΕ είναι ο πιο ασφαλής και σταθερός τρόπος να εξασφαλιστεί χαμηλή τιμή ενέργειας ανεξάρτητα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η επιτάχυνση των έργων αποθήκευσης ενέργειας που θα ξεκινήσουν να λειτουργούν από φέτος, είναι προϋπόθεση για την περαιτέρω ενίσχυση των ΑΠΕ.
Ποιος είναι σήμερα ο κίνδυνος για τις τιμές ενέργειας
Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου αποτέλεσμα των συνεπειών του Πολέμου στο Ιράν στις υποδομές παραγωγής φυσικού αερίου δημιουργεί κίνδυνο για μεγάλη αύξηση τιμών ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά από τον Απρίλιο, αν η κατάσταση συνεχιστεί.
Κι αυτό γιατί στην Ελλάδα η άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου δεν αποτυπώνεται άμεσα στον μηνιαίο μέσο όρο της χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά εμφανίζεται με καθυστέρηση περίπου ενός μήνα. Αυτό οφείλεται κυρίως στον τρόπο που διαμορφώνεται το κόστος καυσίμου και υπολογίζεται η μέση τιμή της αγοράς.
Το κόστος καυσίμου που χρησιμοποιούν οι ηλεκτροπαραγωγοί για παραγωγή ρεύματος αντανακλά συχνά τιμές φυσικού αερίου προηγούμενων εβδομάδων ή του προηγούμενου μήνα. Έτσι, όταν αυξάνεται η τιμή του TTF σήμερα, η πλήρης επίδραση στο κόστος παραγωγής των μονάδων φυσικού αερίου εμφανίζεται τον επόμενο μήνα.
Παρά την αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα, η αύξηση στην τιμή του φυσικού αερίου αυξάνει τις τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας καθώς η αγορά λειτουργεί με το σύστημα merit order (οριακής τιμολόγησης). Σε αυτό το μοντέλο οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΠΕ, υδροηλεκτρικά, λιγνίτης, φυσικό αέριο κ.λπ.) μπαίνουν στην αγορά με βάση το μεταβλητό κόστος παραγωγής τους.
Κατά τον τροπο αυτό η μεγαλύτερη συμμετοχή των ΑΠΕ στο μείγμα μειώνει αποφασιστικά τις τιμές.
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές, αυτή η οριακή μονάδα είναι συνήθως μονάδα φυσικού αερίου. Για τον λόγο αυτό, όταν αυξάνεται η τιμή του φυσικού αερίου, αυξάνεται και το κόστος παραγωγής αυτών των μονάδων, οι οποίες ανεβάζουν τις προσφορές τους στη χονδρεμπορική αγορά. Έτσι, η αύξηση μεταφέρεται σχεδόν άμεσα στην τιμή ηλεκτρικής ενέργειας.
Έκθεση Ντράγκι : Η Ευρώπη να ηγηθεί της ενεργειακής μετάβασης
Υπενθυμίζεται ότι η έκθεση Ντράγκι πρότεινε την αναµόρφωση της αγοράς ενέργειας µε τρόπο ώστε η τιµή της φθηνής ενέργειας από ΑΠΕ να µην υπαγορεύεται πλέον από το κόστος των ακριβότερων ορυκτών καυσίµων προτείνει η περίφηµη έκθεση Ντράγκι, η οποία αφιερώνει ένα εκτενές κοµµάτι στον κλάδο.
Όπως σηµειώνει η έκθεση Ντράγκι, το τεταµένο γεωπολιτικό κλίµα και οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις, συµπεριλαµβανοµένης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, έχουν αναδιαµορφώσει το ενεργειακό τοπίο της Ευρώπης, δοκιµάζοντας τις αντοχές των κρατών-µελών και ταυτόχρονα δηµιουργώντας νέες ευκαιρίες. Η Ευρώπη έχει την ευκαιρία να ηγηθεί της µετάβασης προς την καθαρή ενέργεια, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της βιοµηχανίας της.
Οι βασικές προτάσεις της έκθεσης για τον τοµέα της ενέργειας είναι οι εξής:
- Η απανθρακοποίηση της οικονοµίας και η µετάβαση στην καθαρή ενέργεια θα πρέπει να επιταχυνθούν. Το δε κέρδος από την καθαρότερη ενέργεια θα πρέπει να είναι φανερό σε όλους τους καταναλωτές. Δηλαδή, οι καταναλωτές να πληρώνουν κοστοστρεφείς τιμές για τον ηλεκτρισμό από ΑΠΕ.
- Στην προµήθεια φυσικού αερίου η έκθεση προτείνει, εκτός από τη διαφοροποίηση των παρόχων, να δίνεται έµφαση στους πιο αξιόπιστους και µε τις καλύτερες τιµές. Επίσης, θα πρέπει οι προµήθειες να γίνονται σε επίπεδο Ε.Ε. και όχι σε εθνικό επίπεδο ή σε επίπεδο µικρών οµάδων χωρών.
www.worldenergynews.gr
