Οι δηλώσεις Πούτιν και Νόβακ για διακοπή των εξαγωγών στην Ευρώπη πυροδοτούν την αύξηση των τιμών σε μια περίοδο που έχει διαταραχθεί πλήρως η παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία και έχει ενταθεί ο ανταγωνισμός σε επίπεδο τιμών
Σε μείζον ζήτημα για την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο ειδικά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και φυσικά της Ελλάδας, υπό συνθήκες ενεργειακής κρίσης λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αναδεικνύεται η ρωσική απειλή για άμεση διακοπή των ροών αερίου προς την Ευρώπη.
Χθες ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ρωσίας Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε ότι η ρωσική κυβέρνηση θα συνεδριάσει σύντομα για να συζητήσει τη διακοπή των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, επαναλαμβάνοντας όσα είχε πει την Τετάρτη ο Βλαντιμίρι Πούτιν. Συνέδεσε μάλιστα την πιθανή απόφαση με την επιθυμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαγορεύσει τις αγορές ρωσικού φυσικού αερίου και LNG και τόνισε: «Θα το συζητήσουμε σύντομα με τις ενεργειακές μας εταιρίες και θα δούμε πώς να αξιοποιήσουμε τους ρωσικούς πόρους με τον πιο κερδοφόρο τρόπο».
Πάρα το γεγονός ότι σύμφωνα με κάποιους αναλυτές η κίνηση αυτή της ρωσικής πλευράς αποτελεί ένα μέσο πίεσης για την επαναδιαπραγμάτευση των τιμών συμβολαίων που έχουν με ευρωπαϊκές χώρες, ο κίνδυνος άμεσης απώλειας μιας ακόμη πηγής τροφοδοσίας της Ευρώπης με φυσικό αέριο είναι ισχυρός, επαναφέροντας σενάρια μείζονος ενεργειακής κρίσης αντίστοιχης με αυτής του 2022.
Πολύ δε περισσότερο που την περίοδο αυτή έχει διαταραχθεί πλήρως η παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία και έχει ενταθεί ο ανταγωνισμός σε επίπεδο τιμών.
Είναι ενδεικτικό ότι την ώρα που η Ε.Ε. αναζητεί ποσότητες LNG για το 15% των εισαγωγών της, που μέχρι τώρα κάλυπτε το Κατάρ, πλοίο που μετάφερε LNG στην Ευρώπη και ήδη είχε φθάσει ανοικτά της Ισπανίας, άλλαξε ξαφνικά ρότα και κατευθύνθηκε προς την Ασία, όπου οι αγοραστές πληρώνουν υψηλότερες τιμές.
Δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής η Ρωσία
Υπενθυμίζεται ότι η Ρωσία παραμένει ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής LNG στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ εξακολουθεί να πωλεί φυσικό αέριο μέσω του αγωγού TurkStream σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Σερβία, που δεν είναι μέλος της ΕΕ.
Σύμφωνα με την Eurostat, το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών στην ΕΕ μειώθηκε από περίπου 40% το 2021 σε περίπου 6% το 2025. Για το φυσικό αέριο μέσω αγωγών και το LNG μαζί, η Ρωσία αντιπροσώπευε περίπου το 13% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου στην ΕΕ το 2025. Το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές LNG στην ΕΕ μειώθηκε σε 16% το 2025 από 21% το 2021.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον χθες στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ, η τιμή αναφοράς για την Ευρώπη, τα συμβόλαια TTF με παράδοση τον επόμενο μήνα, παρουσίαζαν αυξομειώσεις για να κλείσουν τελικά υψηλότερα κατά 3,277% στα 50,365 ευρώ/MWh.
Οι δηλώσεις του Βλάντιμιρ Πούτιν και του Αλεξάντερ Νόβακ πυροδότησαν την άνοδο, μετά από μία πτώση της τάξης του 8% την προηγούμενη ημέρα. Και πάλι βέβαια η χθεσινή άνοδος δεν ήταν εντυπωσιακή, καθώς οι εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία είναι σχετικά χαμηλές.
Εισαγωγή φυσικού αερίου
Σε ότι αφορά την Ελλάδα όμως τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά αφού σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ το 2025, το Σιδηρόκαστρο απ’ όπου εισάγεται ρωσικό αέριο μέσω Τουρκίας και Βουλγαρίας ήταν η κύρια πύλη εισόδου φυσικού αερίου της χώρας, καλύπτοντας περίπου το 44,6% των συνολικών εισαγωγών.
Η συνολική ζήτηση φυσικού αερίου στην Ελλάδα ανήλθε τον προηγούμενο χρόνο σε 78,75 TWh, αυξημένη κατά 14% σε σχέση με το 2024, με την εγχώρια κατανάλωση να φθάνει στις 70,16 TWh, αυξημένη κατά 6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι εισαγωγές υγροποιημένου αερίου από τη Ρεβυθούσα κάλυψαν το 38%, κατά 63,3% υψηλότερες σε σχέση με το 2024.
Έτσι εάν η Ρωσία πραγματοποιήσει την απειλή της η Ελλάδα μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα εφοδιασμού, καθώς θα πρέπει να βρει εναλλακτικές πηγές προμήθειας για το 44,6% του αερίου που καταναλώνει, πράγμα που μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολο και κοστοβόρο όσο συνεχίζεται ο πόλεμος και όσο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ.
Υπενθυμίζεται ότι το Κατάρ έχει σταματήσει πλήρως την παραγωγή LNG και το κοίτασμα Λεβιάθαν, στα ανοικτά του Ισραήλ, που τροφοδοτούσε τόσο το Ισραήλ όσο και την Αίγυπτο παραμένει κλειστό.
Πηνελόπη Μητρούλια
www.worldenergynews.gr
