Η υλοποίηση των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας απαιτεί πολύ σημαντική αύξηση των επενδύσεων σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα αξίας. Σύμφωνα με εμπιστευτική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με ημερομηνία 10/3 προς το Ευρωκοινοβούλιο, για να επιτευχθούν οι στόχοι της ενεργειακής μετάβασης και να εξασφαλιστεί καθαρή και οικονομικά προσιτή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, οι συνολικές επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα πρέπει να φθάσουν περίπου τα 660 δις. ευρώ ετησίως την περίοδο 2026–2030 και περίπου 695 δις. ευρώ ετησίως την περίοδο 2031–2040.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου η Κομισιόν προτείνει την υλοποίηση μιας σειράς δράσεων και συγκεκριμένα:
Δράση 1 Ενίσχυση των Ισολογισμών των Διαχειριστών Δικτύου μέσω των εξής εργαλείων:
α) Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων Υποδομών (Ταμείο SII)
Ο Όμιλος της ΕΤΕπ θα αναλάβει δέσμευση με ενδεικτικό ποσό έως 500 εκατομμύρια ευρώ, παρέχοντας το απαραίτητο βασικό κεφάλαιο για επενδύσεις σε συγκεκριμένα έργα ενεργειακών υποδομών. Αυτό το συνεργατικό μοντέλο επιτρέπει στους ιδιώτες διαχειριστές να αξιοποιήσουν τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα της ΕΤΕπ και την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη, διασφαλίζοντας ότι τα ιδιωτικά κεφάλαια μεγάλης κλίμακας κινητοποιούνται στα πιο κρίσιμα τμήματα του ευρωπαϊκού ενεργειακού δικτύου.
β) Ο Μηχανισμός Τιτλοποίησης Διαχειριστή
Βασιζόμενοι στον καθιερωμένο ρόλο του Ομίλου ΕΤΕπ στη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών, η Επιτροπή και ο Όμιλος ΕΤΕπ σκοπεύουν να συνεργαστούν σε έναν Μηχανισμό Τιτλοποίησης Διαχειριστή (OSF).
Αυτή η πρωτοβουλία θα στοχεύει στη συμπλήρωση των υφιστάμενων μέσων της ΕΤΕπ αξιολογώντας τις εκτός ισολογισμού δομές χρηματοδότησης που θα μπορούσαν να μετατρέψουν μελλοντικές ρυθμιζόμενες ροές εσόδων σε άμεση ρευστότητα.
Ο πρωταρχικός στόχος είναι να αξιολογηθεί ο τρόπος με τον οποίο τα θεσμικά κεφάλαια μπορούν να κινητοποιηθούν αποτελεσματικά, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα φυσικά περιουσιακά στοιχεία παραμένουν υπό δημόσια ιδιοκτησία.
γ) Υβριδικά Ομόλογα
Η ΕΤΕπ υποστηρίζει επενδύσεις από ρυθμιζόμενες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας μέσω της αγοράς υβριδικών ομολόγων. Η συμμετοχή του Ομίλου ΕΤΕπ ως βασικού επενδυτή παρέχει ένα θετικό μήνυμα σε άλλους επενδυτές και ενισχύει το ενδιαφέρον για τη διαδικασία άντλησης κεφαλαίων. Ενισχύει επίσης την οικονομική θέση των φορέων εκμετάλλευσης επειδή τα χρησιμοποιούμενα μέσα αντιμετωπίζονται ως ίδια κεφάλαια, κάτι που είναι επωφελές για τους ισολογισμούς τους.
Δράση 2: Υποστήριξη της πρόσβασης των Διαχειριστών στη χρηματοδότηση μέσω της τιτλοποίησης δανείων και διαμεσολαβούμενου δανεισμού
Δράση 3: Μείωση των κινδύνων από καινοτόμες τεχνολογίες παραγωγής καθαρής ενέργειας και μακροχρόνια αποθήκευση. Η Επιτροπή προτείνει τις ακόλουθες δράσεις για την υποστήριξη της καινοτομίας:
α) Εμπορευματοποίηση της επόμενης γενιάς τεχνολογιών καθαρής ενέργειας
β) Μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες. Η Επιτροπή υιοθετεί μια στρατηγική για την ανάπτυξη και εγκατάσταση SMRs στην Ευρώπη. Εάν πρόκειται αυτές οι τεχνολογίες να φτάσουν στο στάδιο της εμπορευματοποίησης στις αρχές της δεκαετίας του 2030, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις χρηματοδοτικές προκλήσεις λόγω της υψηλότερης τεχνολογίας και των κινδύνων εγκατάστασης. Ο Όμιλος ΕΤΕπ θα υποστηρίξει, μέσω επιχειρηματικών δανείων και άλλων χρηματοοικονομικών προϊόντων, την ελαχιστοποίηση του κινδύνου των επενδύσεων σύμφωνα με τη στρατηγική SMR, καθώς και τις σχετικές εγκαταστάσεις κύκλου καυσίμου και την αλυσίδα εφοδιασμού, οι οποίες μπορούν να είναι επιλέξιμες για στήριξη και στο πλαίσιο του προγράμματος InvestEU
γ) Υποστήριξη της επέκτασης νέων τεχνολογιών καθαρής ενέργειας μέσω του Ταμείου Scale Up Europe
Στο πλαίσιο της Στρατηγικής της ΕΕ για τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις και την Επέκταση, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025, η Επιτροπή ξεκίνησε ένα ιδιωτικά διαχειριζόμενο και συγχρηματοδοτούμενο Ταμείο Scaleup Europe για τη γεφύρωση του χρηματοδοτικού χάσματος για εταιρείες deeptech και ανατρεπτικές εταιρείες επέκτασης. Τα επενδυτικά κεφάλαια ενεργειακών εταιρειών και άλλοι πιθανοί ενδιαφερόμενοι επενδυτές για καινοτόμο καθαρή ενέργεια μπορούν ήδη να ενταχθούν στο υπάρχον Δίκτυο Αξιόπιστων Επενδυτών με σκοπό να γίνουν επενδυτικοί εταίροι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας, το οποίο θα συμπληρώσει το Ταμείο Scale Up Europe.
δ) Ενίσχυση της χρηματοδότησης της ενεργειακής απόδοσης
Η Επιτροπή, μαζί με τον Όμιλο ΕΤΕπ, εργάζεται για την ενίσχυση του Προϊόντος Εγγύησης Βιωσιμότητας InvestEU, το οποίο διαχειρίζεται το ΕΤΕ. Αυτή η αυξημένη χωρητικότητα, σε συνδυασμό με την εισαγωγή νέων ευκαιριών μέσω συνεπενδύσεων, θα επιτρέψει κατά συνέπεια την περαιτέρω πρόσβαση στο προϊόν για την απαλλαγή των ΜΜΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές και την ενεργειακή απόδοση.
Σύμφωνα με το Σχέδιο Δράσης για Προσιτή Ενέργεια, η Επιτροπή και ο Όμιλος της ΕΤΕπ θα δρομολογήσουν το 2026 ένα πιλοτικό πρόγραμμα που στοχεύει στην αξιοποίηση χρηματοδότησης ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ για την επιτάχυνση της προσφοράς και της υιοθέτησης μοντέλων «ενεργειακής απόδοσης ως υπηρεσίας», παράλληλα με εξειδικευμένα επενδυτικά κεφάλαια και με την πιθανή υποστήριξη του Συμβουλευτικού Κόμβου InvestEU.
Δράση 4: Σύσταση Συμβουλίου Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση
Η Επιτροπή θα συστήσει το Συμβούλιο Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση, το οποίο θα αποτελείται από εκπροσώπους από επενδύσεις (συμπεριλαμβανομένων θεσμικών επενδυτών) και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κράτη μέλη και υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Επιτροπής. Το Συμβούλιο Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση θα έχει μια υποομάδα αποτελούμενη από εκπροσώπους του Ομίλου ΕΤΕπ, των Διεθνών Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων (ΔΧΙ), των Εθνικών Αναπτυξιακών Τραπεζών και Ιδρυμάτων (NBPI) και άλλων εθνικών δημόσιων τραπεζών για να συζητήσουν τον ρόλο αυτών των ιδρυμάτων στην ενίσχυση των χρηματοδοτικών ροών για ενεργειακά έργα και στην ενίσχυση της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.
www.worldenergynews.gr
