Έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας εντοπίζει τις αιτίες της συσκότισης - Οι 4 τομείς των 22 συστάσεων της μελέτης
Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Entso-E) δημοσίευσε την τελική του έκθεση για τις βασικές αιτίες του μπλακ άουτ της 28ης Απριλίου 2025 στην Ισπανία και την Πορτογαλία, εντοπίζοντας βλάβες σε όλες τις λειτουργίες του δικτύου, την παραγωγή και τους κανονισμούς, και εκδίδοντας 22 συστάσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού δικτύου.
Πού εντοπίστηκαν συστημικές βλάβες
Μια έκθεση 440 σελίδων που δημοσιεύθηκε στις 20/3 από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων του Entso-E εντόπισε συστημικές βλάβες στον έλεγχο τάσης, τη διαχείριση της άεργου ισχύος και τα κανονιστικά πλαίσια ως τις βασικές αιτίες του μπλακ άουτ που διέκοψε την παροχή ρεύματος στην ηπειρωτική Ισπανία και την Πορτογαλία στις 28 Απριλίου 2025.
Η έκθεση κατανέμει την ευθύνη μεταξύ του ισπανικού φορέα εκμετάλλευσης δικτύου Red Eléctrica, των εγκαταστάσεων συμβατικής και ανανεώσιμης παραγωγής ενέργειας και του κανονιστικού περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργούσαν.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι ο βασικός εξοπλισμός ελέγχου τάσης συνδεόταν και αποσυνδέθηκε χειροκίνητα, επιβραδύνοντας τους χρόνους απόκρισης.
Οι φορείς εκμετάλλευσης δεν διέθεταν παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο του χάσματος μεταξύ της αέργου ισχύος (μέρος της συνολικής ισχύος που μετριέται ανάμεσα σε δύο σημεία ενός ηλεκτρικού κυκλώματος που διαρρέεται από εναλλασσόμενο ρεύμα) που απαιτείται από το σύστημα και αυτής που παρέχεται στην πραγματικότητα από τις γεννήτριες.
Αρκετές συμβατικές γεννήτριες δεν κατάφεραν επίσης να ανταποκριθούν στα όρια αέργου ισχύος που ζήτησε ο διαχειριστής του συστήματος, φτάνοντας σε λιγότερο από το 75% της απαιτούμενης ισχύος σε κρίσιμες στιγμές.
Πολλές εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) λειτουργούσαν με σταθερά σχήματα συντελεστή ισχύος, περιορίζοντας την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται στις διακυμάνσεις της τάσης, και ένας σημαντικός αριθμός αποσυνδέθηκε αυτόματα πριν φτάσει τα όρια τάσης που καθορίστηκαν στα σημεία σύνδεσής τους στο δίκτυο - ορισμένες με προστασίες υπέρτασης που ορίστηκαν κάτω από τα κανονιστικά όρια.
Χρονικές περίοδοι της διακοπής ρεύματος
Η ακολουθία εξελίχθηκε γρήγορα. Μεταξύ 12:32:00 και 12:32:48 την ημέρα της διακοπής ρεύματος, η παραγωγή από μεγάλες μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (αυτές άνω των 5 MW) στην Ισπανία μειώθηκε κατά περίπου 500 MW. Μέχρι τις 12:33:16, οι αποσυνδέσεις στην περιοχή Badajoz είχαν εξαλείψει 727 MW φωτοβολταϊκής και συγκεντρωμένης ηλιακής ενέργειας.
Άλλα 928 MW αποσυνδέθηκαν σε πέντε επαρχίες μέσα στα επόμενα δύο δευτερόλεπτα. Συνολικά, χάθηκαν περισσότερα από 2,5 GW παραγωγής, με τάσεις που υπερέβαιναν τα 435 kV.
Στις 12:33:19, τα ισπανικά και πορτογαλικά συστήματα έχασαν τον συγχρονισμό τους με το ευρωπαϊκό δίκτυο.
Οι αυτόματοι μηχανισμοί απόρριψης φορτίου και άμυνας που ενεργοποιήθηκαν μεταξύ 12:33:19 και 12:33:22 δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν την κατάρρευση.
Το ENTSO-E δήλωσε ότι η έρευνα παρεμποδίστηκε από ελλιπή δεδομένα.
Οι διαχειριστές συστημάτων διανομής (DSOs) δεν είχαν πρόσβαση σε πραγματικά δεδομένα παραγωγής από γεννήτριες κάτω του 1 MW - κυρίως ηλιακά συστήματα στέγης - και αρκετοί ιδιοκτήτες μονάδων παραγωγής ανέφεραν την έλλειψη αρχείων σφαλμάτων ως τον λόγο για τον οποίο δεν μπορούσαν να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με αποσυνδέσεις που σημειώθηκαν πριν από τη διακοπή ρεύματος. Δύο κατασκευαστές μετατροπέων παρείχαν συνολικά δεδομένα οικειοθελώς. Η έκθεση σημειώνει ότι τα κενά δεδομένων εμπόδισαν την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων να προσδιορίσει την αιτία ορισμένων αποσυνδέσεων.
Οι 4 τομείς των 22 συστάσεων της έκθεσης
Οι 22 συστάσεις της έκθεσης διαρθρώνονται γύρω από 4 τομείς: έλεγχος τάσης και άεργος ισχύς, ταλαντωτική σταθερότητα, συμπεριφορά αποσύνδεσης και άμυνα και αποκατάσταση.
Όσον αφορά στον έλεγχο τάσης, το Enso-E ζητά επαρκείς πόρους άεργου ισχύος, βελτιωμένη ορατότητα σε πραγματικό χρόνο και μετατόπιση από τα σχήματα σταθερού συντελεστή ισχύος προς τον ενεργό έλεγχο τάσης.
Συνιστά επίσης την εναρμόνιση του εύρους τάσης λειτουργίας σε ολόκληρη την Ευρώπη από 380 kV έως 420 kV.
Σχετικά με τις αποσυνδέσεις, ζητά αναθεώρηση των ρυθμίσεων προστασίας και ισχυρότερες απαιτήσεις ride-through για την υπέρταση, ιδίως για την παραγωγή μικρής κλίμακας.
Στον τομέα της άμυνας και της αποκατάστασης, συνιστά προσαρμοστικά σχέδια απόρριψης φορτίου και βελτιωμένο συντονισμό μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης. Σε όλους τους τομείς, ζητά τυποποιημένα πλαίσια συλλογής δεδομένων για να διασφαλιστεί ότι οι ερευνητές μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πλήρη και συνεπή αρχεία μετά από μελλοντικά περιστατικά.
www.worldenergynews.gr
