Με την πολιτική του Trump απέναντι στο Ιράν να υπονομεύει την αξιοπιστία των ΗΠΑ, η Κίνα εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να υπερασπιστεί ένα σημαντικό τμήμα του οικονομικού της συστήματος, ενώ παράλληλα ενισχύει το οπλοστάσιό της σε οικονομικά μέσα, όπως μεταδίδει το Bloomberg
Το Πεκίνο έδωσε εντολή στις ιδιωτικές εταιρείες διύλισης αργού να αγνοήσουν τις αμερικανικές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, μια πρωτοφανή πράξη ανυπακοής που απειλεί να παγιδεύσει έναν τεράστιο τραπεζικό τομέα στη διασταύρωση των πυρών, καθώς αυξάνονται οι εντάσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Το Πεκίνο συχνά καταγγέλλει τις μονομερείς κυρώσεις ως παράνομες, αλλά μέχρι τώρα επέτρεπε σιωπηρά στις μεγαλύτερες εταιρείες του να συμμορφώνονται με αυτές, ώστε να αποφεύγονται επιπτώσεις στην οικονομία του και να διατηρείται η πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η ανακοίνωση του Σαββάτου — λίγες μόλις εβδομάδες πριν από μια πολυαναμενόμενη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ αργότερα μέσα στον μήνα — σηματοδοτεί μια πολύ πιο επιθετική στάση.
Το Πεκίνο έχει πλέον δώσει εντολή στις εταιρείες να μην συμμορφώνονται με τις αμερικανικές κυρώσεις σε ιδιωτικά διυλιστήρια που συνδέονται με το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένου του κολοσσού Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co., το οποίο τέθηκε υπό κυρώσεις τον περασμένο μήνα.
Ένα σχόλιο στην εφαρμογή της People’s Daily, το επίσημο όργανο του Κομμουνιστικού Κόμματος, χαρακτήρισε την ανακοίνωση «καθοριστικό βήμα».
Η κίνηση του Πεκίνου θα δοκιμάσει το σύστημα κυρώσεων των ΗΠΑ σε μια περίοδο που ήδη βρίσκεται υπό πίεση, καθώς η Ουάσιγκτον ταλαντεύεται ως προς τους περιορισμούς σε χώρες όπως η Ρωσία, η Βενεζουέλα και το Ιράν.
Με την πολιτική του Τραμπ απέναντι στο Ιράν να υπονομεύει την αξιοπιστία των ΗΠΑ, η Κίνα εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να υπερασπιστεί ένα σημαντικό τμήμα του οικονομικού της συστήματος, ενώ παράλληλα ενισχύει το οπλοστάσιό της σε οικονομικά μέσα, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Η Κίνα έχει αυξήσει σταδιακά τη χρήση εναλλακτικών εργαλείων, από τις σπάνιες γαίες μέχρι -πιο πρόσφατα- την τεχνολογία.
Την περασμένη εβδομάδα, το Πεκίνο μπλόκαρε την εξαγορά ύψους 2 δισ. δολαρίων της Meta Platforms Inc. για την startup τεχνητής νοημοσύνης Manus, αφού η συμφωνία είχε ήδη ολοκληρωθεί.
«Θέλουν να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερους μοχλούς πίεσης», δήλωσε ο Ja Ian Chong, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, σχετικά με την απόφαση του Σαββάτου. «Αυτό πρέπει να ιδωθεί στο πλαίσιο αυξανόμενων ελέγχων. Δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Προσεκτικά και αποτελεσματικά βήματα
Η Κίνα ενεργοποιεί ένα μέτρο «μπλοκαρίσματος» που εισήχθη το 2021 και είχε στόχο να προστατεύσει τις εταιρείες της από ξένους νόμους που θεωρεί αδικαιολόγητους.
Τα διυλιστήρια -συμπεριλαμβανομένης της Hengli και αρκετών άλλων ιδιωτικών μονάδων- αντιμετώπιζαν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγορεύσεις συναλλαγών.
Οι τράπεζες που συνεργάζονται με τη Hengli και συναφείς εταιρείες προσπαθούν να κατανοήσουν την απόφαση και ζητούν διευκρινίσεις από τη ρυθμιστική αρχή του τραπεζικού τομέα.
Οι δημόσιες αργίες στην Κίνα αυτή την εβδομάδα τους δίνουν λίγο χρόνο, καθώς οι δραστηριότητες έχουν «παγώσει», όπως και η περίοδος χάριτος που έχει δοθεί από το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών.
Η Hengli Petrochemical Co., η εισηγμένη στη Σαγκάη μητρική εταιρεία του διυλιστηρίου της Νταλιάν που έχει τεθεί υπό κυρώσεις, δήλωσε τον Απρίλιο ότι σχεδιάζει να εξασφαλίσει συνολική τραπεζική χρηματοδότηση ύψους 235 δισ. γιουάν (34,4 δισ. δολάρια) για την ίδια και όλες τις θυγατρικές της φέτος, μέρος της οποίας σε ανακυκλούμενη βάση.
Οι ιδιωτικές μονάδες επεξεργασίας στην Κίνα έχουν δείξει μεγαλύτερη προθυμία να ρισκάρουν απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις, εκμεταλλευόμενες το φθηνότερο πετρέλαιο από το Ιράν, τη Ρωσία και τη Βενεζουέλα.
Αν και ο κλάδος περιλαμβάνει μεγάλους παίκτες, όπως η Hengli, συνήθως εξαρτάται λιγότερο από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα σε σχέση με τα μεγάλα κρατικά διυλιστήρια. Ωστόσο, οι μεγαλύτερες εταιρείες διατηρούν στενούς δεσμούς με τις μεγάλες κρατικές τράπεζες της Κίνας.
Εναλλακτικές λύσεις για τις τράπεζες περιλαμβάνουν συναλλαγές σε γιουάν, γεγονός που τις καθιστά λιγότερο ορατές στις αμερικανικές αρχές.
«Κρίνοντας από τις συγκεκριμένες διατάξεις του, το διάταγμα απαγόρευσης στοχεύει κυρίως στις συγκεκριμένες αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε συγκεκριμένες κινεζικές εταιρείες», έγραψε ο Ji Wenhua, καθηγητής νομικής και σύμβουλος του Υπουργείου Εμπορίου, σε άρθρο γνώμης στην κρατική Economic Daily.
«Ο βασικός του στόχος είναι να ακυρώσει τη νομική τους ισχύ εντός της κινεζικής επικράτειας, παρά να προσφύγει ταυτόχρονα σε πιο επιθετικά αντίμετρα».
Τα αμερικανικά μέτρα περιορίζουν παράνομα το κανονικό εμπόριο με τρίτες χώρες και παραβιάζουν τους διεθνείς κανόνες, ανέφερε το Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας σε ανακοίνωσή του το Σάββατο. Απαγόρευσε την αναγνώριση, εφαρμογή και συμμόρφωση με τις κυρώσεις που στοχεύουν τις πέντε εταιρείες.
«Η κινεζική κυβέρνηση έχει σταθερά αντιταχθεί σε μονομερείς κυρώσεις που δεν έχουν εξουσιοδότηση από τα Ηνωμένα Έθνη και δεν βασίζονται στο διεθνές δίκαιο», ανέφερε το υπουργείο.
Παρότι το μέτρο «μπλοκαρίσματος» δεν αναμένεται να εκτροχιάσει τη σύνοδο μεταξύ Σι και Τραμπ, η αντίδραση της Ουάσιγκτον θα δείξει αν το ζήτημα θα κλιμακωθεί, σύμφωνα με αναλυτές της Eurasia Group.
«Τα διυλιστήρια συνεργάζονται κυρίως με κινεζικές τράπεζες που δεν έχουν ακόμη τεθεί άμεσα υπό κυρώσεις», έγραψαν οι αναλυτές με επικεφαλής τον Dominic Chiu.
«Αν οι ΗΠΑ επεκτείνουν τις δευτερογενείς κυρώσεις σε αυτά τα ιδρύματα ή σε μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις, το Πεκίνο πιθανότατα θα απαντήσει με πιο δυναμικά αντίμετρα».
Η Κίνα αποτελεί εδώ και καιρό τον μεγαλύτερο μεμονωμένο αγοραστή των εξαγωγών πετρελαίου της Τεχεράνης, με πολλές από αυτές να φτάνουν έμμεσα και μέσω ιδιωτικών διυλιστηρίων, όπου στη συνέχεια μετατρέπονται σε βενζίνη, ντίζελ και άλλα πετρελαϊκά προϊόντα.
Τα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων δεν αποτυπώνουν αυτό το εμπόριο, καθώς η τελευταία επίσημη καταγεγραμμένη αποστολή έγινε πριν από αρκετά χρόνια.
Πριν από την περίπτωση της Hengli, και υπό τον φόβο των οικονομικών και διπλωματικών επιπτώσεων, οι προσπάθειες της Ουάσιγκτον να περιορίσει τα έσοδα της Τεχεράνης από το πετρέλαιο στόχευαν μικρότερες κινεζικές εταιρείες και εγκαταστάσεις.
Αντίθετα, η Hengli αντιπροσωπεύει τα πιο σύγχρονα ιδιωτικά διυλιστήρια της Κίνας, με ένα εκτεταμένο συγκρότημα επεξεργασίας πετρελαίου και χημικών στη βορειοανατολική επαρχία Λιαονίνγκ.
