Ένα ακόμη βήμα προς την εφαρμογή του νέου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ2 – ETS2) πραγματοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), καθώς αποφασίστηκε η παροχή εξειδικευμένης επιστημονικής υποστήριξης στη Γενική Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής. Έτσι, η ελληνική διοίκηση περνά πλέον από τη νομοθετική προετοιμασία στην οργανωτική εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος.
Η απόφαση αφορά την υποστήριξη του ΥΠΕΝ στην εφαρμογή του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών τόσο για τις υφιστάμενες «σταθερές εγκαταστάσεις (ΣΕΔΕ1)» όσο και για τις «ρυθμιζόμενες οντότητες», οι οποίες αποτελούν τον πυρήνα του νέου «ΣΕΔΕ2 (ETS2)».
Σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης, σήμερα στην Ελλάδα υπάγονται περίπου «125 σταθερές εγκαταστάσεις» στο ΣΕΔΕ1 και έχουν ήδη καταγραφεί περίπου «70 ρυθμιζόμενες οντότητες» που θα ενταχθούν στο ΣΕΔΕ2, σύμφωνα με την καταγραφή των επιχειρήσεων που έχει γίνει, οι οποίες θα αποτελέσουν τον πρώτο κύκλο εφαρμογής του νέου μηχανισμού.
Βιομηχανικές μονάδες και ηλεκτροπαραγωγής
Οι σταθερές εγκαταστάσεις αποτελούν τους υπόχρεους του υφιστάμενου ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, το οποίο λειτουργεί εδώ και δύο δεκαετίες. Πρόκειται για μεγάλες βιομηχανικές μονάδες και εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας με σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, διυλιστήρια, τσιμεντοβιομηχανίες, χαλυβουργίες, υαλουργίες, ασβεστοποιίες, χαρτοβιομηχανίες και άλλες ενεργοβόρες βιομηχανίες. Οι επιχειρήσεις αυτές παρακολουθούν τις εκπομπές τους, υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις και παραδίδουν τα αντίστοιχα δικαιώματα εκπομπής, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Τι αλλάζει με τις ρυθμιζόμενες οντότητες
Η μεγάλη καινοτομία του ΣΕΔΕ2 είναι ότι στους υπόχρεους θα υπάγονται εκτός από τις εγκαταστάσεις που εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα και οι επιχειρήσεις που διαθέτουν καύσιμα στην αγορά. Οι λεγόμενες «ρυθμιζόμενες οντότητες» είναι κυρίως εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών, εισαγωγείς και προμηθευτές φυσικού αερίου ή άλλοι φορείς που διαθέτουν καύσιμα τα οποία χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές, στη θέρμανση των κτιρίων και σε ορισμένους μικρότερους βιομηχανικούς χρήστες.
Με άλλα λόγια, το ΣΕΔΕ2 δεν επιβάλλει υποχρεώσεις απευθείας στους οδηγούς ή στα νοικοκυριά, αλλά στις επιχειρήσεις που διαθέτουν τα καύσιμα στην αγορά. Οι επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να παρακολουθούν τις ποσότητες καυσίμων που διαθέτουν, να υπολογίζουν τις αντίστοιχες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις και, όταν τεθεί πλήρως σε λειτουργία το σύστημα, να παραδίδουν τα αντίστοιχα δικαιώματα εκπομπής.
Η σύμβαση που ανέθεσε το ΥΠΕΝ αφορά την επιστημονική και διοικητική υποστήριξη της αρμόδιας υπηρεσίας για την εφαρμογή του συστήματος. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η αξιολόγηση και έγκριση των Σχεδίων Παρακολούθησης που θα υποβάλλουν τόσο οι νέες όσο και οι υφιστάμενες υπόχρεες επιχειρήσεις, η εξέταση των τροποποιήσεών τους, ο έλεγχος των ετήσιων εκθέσεων εκπομπών, η αξιολόγηση των εκθέσεων δραστηριότητας που συνδέονται με τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων στο ΣΕΔΕ1, η προετοιμασία της ετήσιας έκθεσης της Ελλάδας προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η υποστήριξη των χρηστών της πλατφόρμας «EU Reporting Tool» και η επικαιροποίηση του σχετικού περιεχομένου στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΝ.
Το υπουργείο οργανώνει ήδη τον διοικητικό μηχανισμό που θα χρειαστεί για την εφαρμογή του νέου συστήματος. Η ύπαρξη 70 καταγεγραμμένων ρυθμιζόμενων οντοτήτων σημαίνει ότι η διαδικασία ταυτοποίησης των υπόχρεων επιχειρήσεων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, ενώ η έγκριση των Σχεδίων Παρακολούθησης αποτελεί ένα από τα πρώτα ουσιαστικά στάδια εφαρμογής του ΣΕΔΕ2.
Το ευρωπαϊκό χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι η μεταβατική περίοδος έχει ξεκινήσει, με τις επιχειρήσεις να οργανώνουν τα συστήματα παρακολούθησης και υποβολής στοιχείων. Η οικονομική λειτουργία του ΣΕΔΕ2, δηλαδή η αγορά και παράδοση δικαιωμάτων εκπομπής από τις ρυθμιζόμενες οντότητες, αναμένεται να αρχίσει το 2027, με δυνατότητα μετάθεσης στο 2028 εφόσον ενεργοποιηθεί ο προβλεπόμενος ευρωπαϊκός μηχανισμός ασφαλείας λόγω ιδιαίτερα υψηλών τιμών ενέργειας.
www.worldenergynews.gr
