Ο Donald Trump επιχειρεί να προωθήσει μια αναγέννηση της πυρηνικής ενέργειας στις ΗΠΑ, καθώς η έκρηξη του ΑΙ φέρνει τη χώρα αντιμέτωπη με ένα σημαντικό επικείμενο ενεργειακό έλλειμμα
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ομοσπονδιακά δάνεια ύψους άνω των 17 δισ. δολαρίων, στο πλαίσιο ενός σχεδίου που αποσκοπεί στην ενθάρρυνση επενδύσεων για την αναζωογόνηση του γηρασμένου πυρηνικού στόλου της χώρας. Η κίνηση εντάσσεται στη γενικότερη επιδίωξη της κυβέρνησης Trump να «εξασφαλίσει διαρκή αμερικανική κυριαρχία στην παγκόσμια αγορά πυρηνικής ενέργειας». Ωστόσο, θα χρειαστούν πολύ περισσότερα από ένα (περίπλοκο και ασυνήθιστο) πρόγραμμα δανειοδότησης για να αναστραφεί η πορεία του δοκιμαζόμενου πυρηνικού τομέα των ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ παράγουν περισσότερη πυρηνική ενέργεια από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο και το κάνουν εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια. Ωστόσο, αυτή η κυριαρχία είναι πιθανό να φτάσει στο τέλος της, καθώς ο πυρηνικός στόλος της χώρας γερνά και η Κίνα συνεχίζει την έντονη κατασκευαστική της δραστηριότητα, γεγονός που αναμένεται να την οδηγήσει στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια.
Σχεδόν όλοι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες των ΗΠΑ κατασκευάστηκαν μεταξύ 1967 και 1990. Την τελευταία δεκαετία κατασκευάστηκε μόνο ένας πυρηνικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες - ο Plant Vogtle στην Πολιτεία της Τζόρτζια - και το έργο θεωρείται από πολλούς αποτυχημένο, καθώς τέθηκε σε λειτουργία με καθυστέρηση ετών και κόστισε δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερο από τον αρχικό προϋπολογισμό.
Την ίδια περίοδο, η Κίνα πρόσθεσε εντυπωσιακά 34 γιγαβάτ πυρηνικής ισχύος και σχεδιάζει να συνεχίσει με τον ίδιο ταχύ ρυθμό ανάπτυξης. Το Πεκίνο έχει θέσει την ανάπτυξη νέων πυρηνικών αντιδραστήρων ως προτεραιότητα στο 15ο Πενταετές Σχέδιό του και βρίσκεται σε τροχιά να ξεπεράσει τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και τη Γαλλία, ώστε να γίνει ο μεγαλύτερος παραγωγός πυρηνικής ενέργειας στον κόσμο μέσα σε μόλις πέντε χρόνια.
«Με μεγάλη διαφορά, η Κίνα θα διαθέτει τη δυναμικότερη και σημαντικότερη πυρηνική βιομηχανία στον κόσμο έως το 2035», δήλωσε πρόσφατα, σύμφωνα με τη South China Morning Post, αναλυτής της Gavekal Technologies. «Η αποτελεσματικότητα στις κατασκευές σημαίνει ότι η Κίνα μπορεί να κατασκευάσει έναν νέο σταθμό σε περίπου έξι χρόνια, σε σύγκριση με περισσότερο από μία δεκαετία που χρειάστηκαν οι τελευταίοι αντιδραστήρες του Vogtle στις Ηνωμένες Πολιτείες», πρόσθεσε ο Ma.
Το νέο πρόγραμμα πυρηνικών δανείων ύψους 17,5 δισ. δολαρίων του Trump θα μπορούσε να αποτελέσει ένα βήμα προς την εξισορρόπηση του ανταγωνισμού με την Κίνα, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ενδέχεται να μην αποδώσει. Η «περίπλοκη και ασυνήθιστη» αυτή πολιτική προβλέπει τη στήριξη των εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας για την αγορά των ακριβών εξαρτημάτων που απαιτούνται για την κατασκευή ενός συγκεκριμένου τύπου μεγάλου πυρηνικού αντιδραστήρα της Westinghouse, με στόχο την επανεκκίνηση των καθυστερημένων αλυσίδων εφοδιασμού της χώρας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Ωστόσο, όπως προειδοποιούν παράγοντες του κλάδου, τα δάνεια ενδέχεται να μην επαρκούν για τη μείωση του χρηματοοικονομικού κινδύνου για τους υποψήφιους επενδυτές.
«Οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να διαθέσουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από δικούς τους πόρους προκειμένου να εξασφαλίσουν την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση και μέχρι στιγμής καμία δεν έχει ανακοινώσει δημόσια τη συμμετοχή της», ανέφερε πρόσφατα η New York Times. «Παρότι αρκετές εταιρείες κοινής ωφέλειας έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την κατασκευή νέων μεγάλων πυρηνικών σταθμών προκειμένου να καλύψουν την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, πολλές μέχρι στιγμής αποθαρρύνονται από τη δυσκολία και τον οικονομικό κίνδυνο ενός τέτοιου εγχειρήματος».
Παρότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη επιλογή για την παροχή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας σε συνεχή βάση με αξιοποίηση δοκιμασμένων τεχνολογιών, το οικονομικό κόστος κατασκευής ενός νέου αντιδραστήρα αποτελεί τεράστιο αντικίνητρο — όπως απέδειξε η περίπτωση του Plant Vogtle. Επιπλέον, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν και άλλες σημαντικές προκλήσεις τόσο πριν όσο και μετά τη λειτουργία των ίδιων των αντιδραστήρων.
Η προμήθεια πυρηνικού καυσίμου αποτελεί ιδιαίτερα ευαίσθητο γεωπολιτικό ζήτημα, καθώς οι περισσότερες παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού διέρχονται από τη Ρωσία, ενώ τα αποθέματα φυσικού ουρανίου ελέγχονται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία και την Κίνα. Στο άλλο άκρο της αλυσίδας, η διαχείριση των χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων αποτελεί επίσης ένα τεράστιο και δαπανηρό πρόβλημα, για το οποίο η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών δεν διαθέτει μακροπρόθεσμο σχέδιο. Και η απουσία αυτού του σχεδίου επιβαρύνει σημαντικά τους φορολογούμενους, καθιστώντας παράλληλα την πυρηνική ενέργεια λιγότερο ελκυστική συνολικά.
Οικονομικός έλεγχος του 2024 διαπίστωσε ότι το Υπουργείο Ενέργειας έχει επιβαρυνθεί με υποχρεώσεις ύψους από 37,6 έως 44,5 δισ. δολάρια εξαιτίας της έλλειψης μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη διαχείριση των χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων.
Νωρίτερα φέτος, το Stanford Energy έγραψε ότι «η πυρηνική ενέργεια στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζει ευπάθειες στην αλυσίδα εφοδιασμού καυσίμων, καθώς οι περιορισμένες προμήθειες ουρανίου, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η αύξηση του κόστους απειλούν τόσο το λειτουργικό κόστος των υφιστάμενων αντιδραστήρων όσο και την ανάπτυξη προηγμένων αντιδραστήρων». Αυτές οι αδυναμίες θα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν χωρίς συντονισμένες πολιτικές σε επίπεδο πολιτειών και ομοσπονδιακής κυβέρνησης, καθώς και σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού της πυρηνικής βιομηχανίας.
Είναι σαφές ότι μια αναγέννηση της πυρηνικής ενέργειας δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω του προγράμματος δανείων του Trump.
www.worldenergynews.gr
