Τα διυλιστήρια πετρελαίου βρέθηκαν σε ένα από τα καλύτερα περιβάλλοντα κερδοφορίας των τελευταίων ετών
Οι τιμές του αργού πετρελαίου έχουν υποχωρήσει στα επίπεδα όπου διαπραγματεύονταν πριν ξεσπάσει ο πόλεμος με το Ιράν.
Την ίδια ώρα, η βενζίνη, το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών παραμένουν επίμονα ακριβά.
Αυτός ο συνδυασμός έχει ωθήσει τα περιθώρια διύλισης σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, χαρίζοντας στα διυλιστήρια απροσδόκητα κέρδη, τα οποία ελάχιστοι ανέμεναν μόλις λίγες εβδομάδες μετά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Το αμερικανικό πρότυπο 3-2-1 crack spread - ένας δείκτης που παρακολουθείται στενά για την αποτίμηση της κερδοφορίας των διυλιστηρίων - ξεπέρασε πρόσφατα τα 60 δολάρια ανά βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Παρόμοια κέρδη καταγράφονται και στην Ευρώπη και την Ασία. Κάθε βαρέλι αργού που υποβάλλεται σε επεξεργασία αποφέρει ασυνήθιστα υψηλές αποδόσεις, επειδή το κόστος της πρώτης ύλης έχει μειωθεί ταχύτερα από τις τιμές των διυλισμένων προϊόντων.
Η αγορά αργού άλλαξε σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη μετά την επίτευξη συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στα μέσα Ιουνίου.
Κατά τη διάρκεια του πολύμηνου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια συσσωρεύτηκαν σε δεξαμενόπλοια και εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε ολόκληρο τον Κόλπο.
Μόλις επανεκκίνησε η ναυσιπλοΐα, αυτά τα βαρέλια άρχισαν να επιστρέφουν στην αγορά.
Οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή αυξήθηκαν σε περισσότερα από 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο, από λιγότερα από 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάιο, σύμφωνα με την Kpler.
Οι εξαγωγές του Ιουλίου αναμένεται να αυξηθούν ακόμη περισσότερο. Οι παραγωγοί διαθέτουν στην αγορά αποθηκευμένο αργό, ενώ ταυτόχρονα επαναλειτουργούν κοιτάσματα που είχαν διακόψει τη λειτουργία τους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, δημιουργώντας ένα προσωρινό κύμα προσφοράς που η αγορά εξακολουθεί να απορροφά.
Το Brent αντέδρασε αναλόγως
Οι τιμές έχουν υποχωρήσει περίπου στα 70 δολάρια ανά βαρέλι, δηλαδή περίπου στα επίπεδα όπου διαπραγματεύονταν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου και περίπου 50 δολάρια χαμηλότερα από τα υψηλά επίπεδα της περιόδου του πολέμου.
Τα φυσικά φορτία έχουν αποδυναμωθεί ακόμη περισσότερο, καθώς οι παραγωγοί του Κόλπου ανταγωνίζονται επιθετικά για την προσέλκυση αγοραστών με εκπτώσεις και ευνοϊκές τιμολογήσεις.
Τα διυλιστήρια, εν τω μεταξύ, αγοράζουν φθηνότερο αργό για μια αγορά καυσίμων που δεν ανέκαμψε ποτέ πλήρως από τις διαταραχές στον εφοδιασμό που προκάλεσε ο πόλεμος.
Μήνες διακοπών στη λειτουργία των διυλιστηρίων, προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές και εξαγωγές έκτακτης ανάγκης απομείωσαν τα αποθέματα βενζίνης και ντίζελ σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η αναπλήρωση αυτών των αποθεμάτων απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο από την εκφόρτωση των φορτίων αργού που είχαν εγκλωβιστεί.
Ένα δεξαμενόπλοιο μπορεί να φτάσει σε ένα διυλιστήριο μέσα σε λίγες εβδομάδες. Όμως η μετατροπή του αργού σε τελικά καύσιμα και η αναπλήρωση των αποθεμάτων σε πολλές περιοχές είναι μια πιο αργή διαδικασία.
Η ανισορροπία είναι εύκολο να διαπιστωθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες
Τα αποθέματα βενζίνης εισήλθαν στη θερινή περίοδο αυξημένων οδικών μετακινήσεων στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή αυτή εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, αφού τα αμερικανικά διυλιστήρια αύξησαν τις εξαγωγές τους κατά τη διάρκεια της διαταραχής στα Στενά του Ορμούζ για να αντισταθμίσουν τις ελλείψεις στο εξωτερικό.
Τα περιθώρια διύλισης της βενζίνης (gasoline crack spreads) εκτινάχθηκαν πάνω από τα 56 δολάρια ανά βαρέλι, πλησιάζοντας επίπεδα που είχαν καταγραφεί τελευταία φορά κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Και έπειτα υπάρχει το ντίζελ. Η Μέση Ανατολή μπορεί να έχει επαναλειτουργήσει, όμως ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές ντίζελ στον κόσμο συνεχίζει να χάνει δυναμικότητα διύλισης.
Η Ουκρανία πέρασε μήνες πλήττοντας συστηματικά ρωσικά διυλιστήρια, τερματικούς σταθμούς αποθήκευσης, αμαξοστοιχίες μεταφοράς καυσίμων, δεξαμενόπλοια και εξαγωγικές υποδομές.
Οι ρυθμοί επεξεργασίας αργού στη Ρωσία έχουν πλέον υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων περισσότερων από 21 ετών, σύμφωνα με εκτιμήσεις που συγκέντρωσε η Energy Aspects.
Η λειτουργία των διυλιστηρίων ανήλθε κατά μέσο όρο σε μόλις 3,91 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέχρι στιγμής αυτόν τον μήνα - περισσότερα από 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως λιγότερα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου έτους.
Αυτό το Σαββατοκύριακο, η Ουκρανία επιβεβαίωσε πλήγματα στο διυλιστήριο Syzran, σε μία αμαξοστοιχία μεταφοράς καυσίμων, σε 10 ρωσικά δεξαμενόπλοια, σε τέσσερα πορθμεία, καθώς και ζημιές στο συγκρότημα επεξεργασίας NOVATEK-Ust-Luga.
Και αυτά προστέθηκαν στις επανειλημμένες επιθέσεις σε μεγαλύτερα κέντρα διύλισης, συμπεριλαμβανομένου του Omsk, μειώνοντας σταθερά την ικανότητα της Ρωσίας να παράγει βενζίνη, ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών.
Η Μόσχα έχει ήδη περιορίσει τις εξαγωγές βενζίνης, έχει επιβάλει εκτεταμένους περιορισμούς στις αποστολές ντίζελ και έχει αναγνωρίσει ότι αυξάνονται οι εγχώριες ελλείψεις.
Σε περιοχές της Ρωσίας έχουν σχηματιστεί μεγάλες ουρές στα πρατήρια καυσίμων, οι αρχές εφαρμόζουν δελτίο καυσίμων σε ορισμένες περιοχές και η κυβέρνηση έχει αρχίσει ακόμη και να εισάγει καύσιμα αεροσκαφών, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία ήταν εξαγωγέας.
Κάθε βαρέλι ντίζελ που εξαφανίζεται από την εξαγωγική αγορά περιορίζει την προσφορά αλλού. Η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς το ρωσικό ντίζελ αποτελούσε κάποτε μία από τις σημαντικότερες πηγές εισαγόμενων καυσίμων της και τα βαρέλια που θα το αντικαταστήσουν γίνονται ολοένα δυσκολότερο να βρεθούν.
Αυτό εξηγεί γιατί τα σημερινά περιθώρια διύλισης φαίνονται αποσυνδεδεμένα από τις τιμές του αργού.
Η αγορά αργού διαχειρίζεται ένα προσωρινό πλεόνασμα που δημιουργήθηκε από τη διάθεση των αποθηκευμένων ποσοτήτων.
Η αγορά καυσίμων διαχειρίζεται μήνες μειωμένων αποθεμάτων και συνεχιζόμενων διακοπών λειτουργίας διυλιστηρίων.
Αυτές οι δύο αγορές σπάνια κινούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε διαφορετική πορεία.
Η ιστορία δείχνει ότι αυτό το χάσμα τελικά κλείνει
Εάν τα διυλιστήρια συνεχίσουν να λειτουργούν με υψηλούς ρυθμούς για να εκμεταλλευτούν τα σημερινά περιθώρια κέρδους, η ζήτηση για αργό αυξάνεται με κάθε επιπλέον βαρέλι που επεξεργάζονται.
Η προσωρινή υπερπροσφορά που δημιουργήθηκε από την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα εξαφανιστεί σταδιακά καθώς το αποθηκευμένο πετρέλαιο θα απορροφάται από το παγκόσμιο σύστημα.
Οι παραγωγοί σε ολόκληρο τον Κόλπο είναι επίσης απίθανο να διατηρήσουν επ' αόριστον τις μεγάλες εκπτώσεις εάν τα αποθέματα επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα.
Οι τιμές των καυσίμων θα μπορούσαν επίσης να υποχωρήσουν, αν και αυτή η εξέλιξη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη ρωσική διύλιση.
Κάθε επιτυχημένο ουκρανικό πλήγμα καθυστερεί την επιστροφή των εξαγωγών ντίζελ και παρατείνει την αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Αρκετά διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν επίσης να λειτουργούν κάτω από τα κανονικά επίπεδα δυναμικότητας, αφού υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, γεγονός που περιορίζει την ταχύτητα με την οποία μπορούν να φτάσουν στην αγορά πρόσθετες ποσότητες προϊόντων.
Το αποτέλεσμα; Μια ασυνήθιστα στρεβλή αγορά πετρελαίου. Το αργό έχει σε μεγάλο βαθμό ανακάμψει από τη μεγαλύτερη διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές της σύγχρονης ιστορίας.
Τα διυλισμένα προϊόντα εξακολουθούν να ανακάμπτουν από τις συνέπειες. Τα διυλιστήρια τυχαίνει να βρίσκονται στο στενό σημείο όπου συναντώνται αυτές οι δύο πραγματικότητες.
Αυτό έχει οδηγήσει σε κέρδη-ρεκόρ. Οι αγορές σπάνια αφήνουν τέτοιες ευκαιρίες ανεκμετάλλευτες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
www.worldenergynews.gr
