Η πρόταση προς τη ΡΑΑΕΥ προβλέπει μεταβατική εφαρμογή την περίοδο 2026-2028 και μόνιμο καθεστώς από το 2029, με συμμετοχή τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών και αποζημίωση που θα συνδέεται με τη διαθεσιμότητα και την πραγματική απόδοση των παρόχων
Τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού για την παροχή υπηρεσιών αδράνειας και ισχύος βραχυκύκλωσης, στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας, προβλέπει πρόταση του ΑΔΜΗΕ που υποβλήθηκε στη ΡΑΑΕΥ και έχει στόχο τη διατήρηση της ευστάθειας του συστήματος, καθώς μειώνεται η λειτουργία των συμβατικών μονάδων και αυξάνεται η διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και των τεχνολογιών που βασίζονται σε μετατροπείς ισχύος.
Όπως αναφέρεται στην επιστολή του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του ΑΔΜΗΕ Μάνου Μανουσάκη προς τη ΡΑΑΕΥ, οι εξελίξεις που συντελούνται στο ηλεκτρικό σύστημα περιορίζουν τη φυσική αδράνεια και τα επίπεδα ισχύος βραχυκύκλωσης, καθιστώντας αναγκαία τη δημιουργία ενός ειδικού μηχανισμού προμήθειας των υπηρεσιών αυτών, που δεν μπορούν να εξασφαλιστούν μέσω της υφιστάμενης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με την επιστολή, οι αλλαγές δεν αλλάζουν τη φιλοσοφία του μηχανισμού, αλλά γίνονται για να καταστεί πιο λειτουργικός, τεχνολογικά ουδέτερος και οικονομικά αποδοτικός.
Ο ΑΔΜΗΕ επιχειρεί να προσαρμόσει τον μηχανισμό στις νέες τεχνολογίες που εισέρχονται στο ηλεκτρικό σύστημα (όπως οι grid-forming μετατροπείς), να καταστήσει πιο δίκαιη την αποζημίωση των παρόχων, να τη συνδέσει με την πραγματική απόδοση και να διασφαλίσει ότι το σύστημα θα συνεχίσει να διαθέτει επαρκή αδράνεια και ισχύ βραχυκύκλωσης καθώς αυξάνεται η συμμετοχή των ΑΠΕ.
Ο μηχανισμός θα αναπτυχθεί σε δύο στάδια.
Η πρώτη, μεταβατική φάση θα εφαρμοστεί την περίοδο 2026-2028 για να καλύψει άμεσα τις ελάχιστες ανάγκες του συστήματος σε αδράνεια και ισχύ βραχυκύκλωσης, δίνοντας παράλληλα τον απαραίτητο χρόνο για την ωρίμανση των επενδύσεων.
Η δεύτερη μόνιμη φάση προβλέπεται να ξεκινήσει το 2029 μέσω ανταγωνιστικών διαγωνισμών, εφόσον διαπιστωθεί από τον ΑΔΜΗΕ και εγκριθεί από τη ΡΑΑΕΥ ότι υπάρχει επαρκής ανταγωνισμός μεταξύ των διαθέσιμων τεχνολογιών.
Στη μεταβατική φάση οι υπηρεσίες θα προμηθεύονται μέσω ανοικτής διαδικασίας εκδήλωσης ενδιαφέροντος, στην οποία θα μπορούν να συμμετέχουν φορείς που πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές και ποιοτικές προϋποθέσεις. Ο ΑΔΜΗΕ θα λειτουργεί ως αντισυμβαλλόμενος, θα καθορίζει τις τεχνικές προδιαγραφές και θα εισηγείται τα κριτήρια συμμετοχής, ενώ η τελική έγκριση θα ανήκει στη ΡΑΑΕΥ.
Οι ανάγκες του συστήματος θα καθορίζονται ύστερα από τεχνικές μελέτες ευστάθειας και θα εκφράζονται τόσο σε διαθέσιμη αδράνεια όσο και σε ισχύ βραχυκύκλωσης.
Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν στον μηχανισμό
Στον μηχανισμό θα μπορούν να συμμετέχουν τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα, όπως σύγχρονες μηχανές που λειτουργούν ως σύγχρονοι πυκνωτές ή με ειδικές μετασκευές, καθώς και μονάδες με μετατροπείς grid-forming, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τις τεχνικές απαιτήσεις και διαθέτουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν πλήρη τεχνικό φάκελο, εγγυητικές επιστολές καλής εκτέλεσης και καλής λειτουργίας, ενώ θα υποχρεούνται να ολοκληρώσουν την τεχνική ετοιμότητα των εγκαταστάσεών τους μέσα σε 18 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.
Η αποζημίωση των παρόχων θα βασίζεται σε διοικητικά καθορισμένες μοναδιαίες τιμές ανά μονάδα παρεχόμενης αδράνειας, οι οποίες θα διαφοροποιούνται ανά κατηγορία τεχνολογίας ώστε να αντανακλούν τις διαφορές στο τεχνικό κόστος, στη δυναμική απόκριση και στη συμβολή κάθε τεχνολογίας στην ευστάθεια του συστήματος. Οι συντελεστές θα καθορίζονται από τον ΑΔΜΗΕ με βάση ανεξάρτητη μελέτη και θα εγκρίνονται από τη ΡΑΑΕΥ, παραμένοντας σταθεροί για όλη τη διάρκεια της σύμβασης.
Η καταβολή των αποζημιώσεων θα εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα κάθε σταθμού. Προβλέπεται μηνιαία προσωρινή εκκαθάριση και ετήσια οριστική εκκαθάριση, ενώ για το πρώτο έτος της σύμβασης θεσπίζεται μεταβατικό καθεστώς με κατώφλι διαθεσιμότητας 70% και σταδιακή αποζημίωση έως το 90%. Από το δεύτερο έτος και μετά η αποζημίωση θα καταβάλλεται μόνο σε σταθμούς που επιτυγχάνουν διαθεσιμότητα τουλάχιστον 90%, ενώ σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προβλέπονται ακόμη και πρόστιμα ή πρόωρη λύση της σύμβασης.
Η χρηματοδότηση της μεταβατικής φάσης θα προέρχεται από τον λογαριασμό ΛΠ ΚΔΣ-3 ή, εναλλακτικά, από τη Χρέωση Χρήσης Συστήματος, εφόσον προηγηθούν οι απαιτούμενες τροποποιήσεις στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ και στη σχετική μεθοδολογία.
www.worldenergynews.gr
