Με το 52% των νοικοκυριών να επιλέγει συμβόλαια σταθερής χρέωσης και μόλις το 7% δυναμικά τιμολόγια, ο ACER προωθεί αλλαγές στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού για μεγαλύτερη ευελιξία και καλύτερη αξιοποίηση των διασυνδέσεων
Περισσότεροι από ένας στους δύο Ευρωπαίους καταναλωτές επιλέγουν σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, επιδιώκοντας προστασία από τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών. Την ίδια ώρα το αποτύπωμα της ενεργειακής κρίσης του 2021-2022 παραμένει ισχυρό, καθώς οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα.
Αυτό προκύπτει από μελέτη του Ευρωπαίου Ρυθμιστή ACER, ο οποίος προωθεί νέες αλλαγές στη λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού με στόχο την αποτελεσματικότερη διασυνοριακή διαπραγμάτευση και την καλύτερη αξιοποίηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων.
Όπως αναφέρει η μελέτη του ACER οι τιμές λιανικής του φυσικού αερίου παραμένουν σχεδόν 70% υψηλότερες σε σχέση με την περίοδο πριν από την ενεργειακή κρίση του 2021-2022, ενώ το 2025 ένα μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό δαπάνησε περίπου 840 ευρώ για ηλεκτρική ενέργεια και 1.170 ευρώ για φυσικό αέριο.
Παράλληλα, ο ευρωπαϊκός οργανισμός καταγράφει μικρή αύξηση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου από τα νοικοκυριά, εξέλιξη που αναδεικνύει, όπως επισημαίνει, την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των καταναλωτών στη διαχείριση της ζήτησης μέσω εργαλείων ευελιξίας και νέων ενεργειακών υπηρεσιών.
Στην αγορά λιανικής εξακολουθούν να κυριαρχούν τα συμβόλαια σταθερής τιμής. Περίπου το 52% των οικιακών καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας έχει επιλέξει συμβόλαια σταθερής χρέωσης και συγκεκριμένης διάρκειας, ενώ μόλις το 7% χρησιμοποιεί δυναμικά τιμολόγια που ακολουθούν τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Σύμφωνα με τον ACER, τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η αξιοποίηση της ευελιξίας από την πλευρά της ζήτησης παραμένει ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Σε ότι αφορά την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, το 66% των οικιακών καταναλωτών στις χώρες που παρακολουθεί ο ACER διαθέτει ήδη έξυπνο μετρητή. Ωστόσο, ενώ σε αρκετά κράτη-μέλη η διείσδυση ξεπερνά το 80%, σε άλλες χώρες παραμένει κάτω από το 20%, περιορίζοντας τη δυνατότητα συμμετοχής των καταναλωτών σε δυναμικά τιμολόγια και υπηρεσίες διαχείρισης της κατανάλωσης σε πραγματικό χρόνο.
Αλλαγές στη λειτουργία της αγοράς
Παράλληλα με την εικόνα που διαμορφώνεται στη λιανική αγορά, ο ACER εξετάζει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού. Πρόσφατα παρέλαβε από όλους τους Φορείς Λειτουργίας της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Nominated Electricity Market Operators - NEMOs) πρόταση αναθεώρησης της μεθοδολογίας που διέπει τη σύζευξη των αγορών, τον αλγόριθμο συνεχούς αντιστοίχισης συναλλαγών και τις ενδοημερήσιες δημοπρασίες.
Η μεθοδολογία αυτή αποτελεί τον πυρήνα της λειτουργίας της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιστοιχίζονται οι προσφορές στις αγορές επόμενης ημέρας και ενδοημερήσιας αγοράς, αλλά και τον τρόπο κατανομής της διαθέσιμης διασυνοριακής μεταφορικής ικανότητας μεταξύ των κρατών-μελών. Το ισχύον πλαίσιο είχε εγκριθεί το 2018 και αναθεωρήθηκε το 2020 και το 2024.
Οι νέες προτάσεις των NEMOs στοχεύουν στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διασυνοριακών ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας, στη μεγιστοποίηση του οικονομικού οφέλους για την αγορά και στη διατήρηση της ασφαλούς λειτουργίας του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού συστήματος. Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται η εισαγωγή τριών ενδοημερήσιων δημοπρασιών με εφαρμογή της μεθόδου υπολογισμού δυναμικότητας flow-based, ο καθορισμός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος για την υλοποίησή της, καθώς και η αναθεώρηση της προθεσμίας δημοσίευσης των αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς επόμενης ημέρας.
Ο ACER αναμένεται να αποφασίσει επί της νέας μεθοδολογίας έως τις 21 Ιανουαρίου 2027, ενώ η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοικτή έως τις 31 Αυγούστου 2026, δίνοντας τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες στην αγορά να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους πριν από τη λήψη της τελικής απόφασης.
www.worldenergynews.gr
