Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, το επίπεδο πληρότητας των ευρωπαϊκών αποθεμάτων έχει υποχωρήσει στο 58%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2021, τη χρονιά κατά την οποία η Ρωσία άρχισε να περιορίζει τις παραδόσεις φυσικού αερίου προς την Ευρώπη
Τέσσερα χρόνια μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με αυξημένη αβεβαιότητα γύρω από την επάρκεια φυσικού αερίου. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για την ασφάλεια των προμηθειών και την πορεία των τιμών, την ώρα που τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα ενόψει του χειμώνα.
Τα αποθέματα σε χαμηλά επίπεδα
Το φυσικό αέριο διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς χρησιμοποιείται για την τροφοδοσία της βιομηχανίας, τη θέρμανση των κτιρίων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι θερινοί μήνες αποτελούν παραδοσιακά την περίοδο κατά την οποία οι αγοραστές αναπληρώνουν τα υπόγεια αποθέματα, αξιοποιώντας τις χαμηλότερες τιμές σε σχέση με εκείνες που επικρατούν κατά τη χειμερινή περίοδο.
Συνήθως, την περίοδο του καλοκαιριού η μέση πληρότητα των αποθηκών φυσικού αερίου στην Ευρώπη κυμαίνεται μεταξύ 75% και 80%, σύμφωνα με την Anne-Sophie Corbeau, ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Columbia, η οποία μίλησε στο AFP.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, το επίπεδο πληρότητας των ευρωπαϊκών αποθεμάτων έχει υποχωρήσει στο 58%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2021, τη χρονιά κατά την οποία η Ρωσία άρχισε να περιορίζει τις παραδόσεις φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Ένας συνδυασμός παραγόντων
Η εικόνα αυτή αποτελεί αποτέλεσμα μιας σειράς παραγόντων. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσε τον χειμώνα με αποθέματα φυσικού αερίου στο 28%, επίπεδο σαφώς χαμηλότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια», εξηγεί ο Ronald Pinto, αναλυτής της Kpler.
Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλε και η έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή στα τέλη Φεβρουαρίου, η οποία επηρέασε τις ευρωπαϊκές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), μεταξύ άλλων και τις προμήθειες από το Κατάρ που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας παράλληλα έντονες πιέσεις στις τιμές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ευρωπαίοι αγοραστές εκτίμησαν ότι οι τιμές θα υποχωρήσουν σε μεταγενέστερο χρόνο και καθυστέρησαν τις αγορές για την αναπλήρωση των αποθεμάτων, σύμφωνα με την Kpler.
Το αποτέλεσμα ήταν οι τιμές των συμβολαίων φυσικού αερίου για παράδοση τον χειμώνα να διαμορφώνονται χαμηλότερα από τις θερινές τιμές, περιορίζοντας το οικονομικό κίνητρο για την αποθήκευση φυσικού αερίου κατά τους θερινούς μήνες.
Η ασφάλεια εφοδιασμού υπό παρακολούθηση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να καθησυχάσει τις αγορές, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει «καμία άμεση ανησυχία σχετικά με την ασφάλεια των προμηθειών φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης» ενόψει του χειμώνα.
Όπως επισημαίνει η Κομισιόν, η σημερινή κατάσταση διαφέρει σημαντικά από εκείνη της ενεργειακής κρίσης του 2022, η οποία συνδέθηκε άμεσα με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Ευρώπη έχει ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες εισαγωγής LNG μέσω θαλάσσης, προκειμένου να αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο, ενώ η ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ έχει μειωθεί κατά 17% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι η επίτευξη πληρότητας 80% στα αποθέματα είναι «τεχνικά εφικτή» και «επαρκής για τη διασφάλιση των προμηθειών κατά τη διάρκεια του χειμώνα», σύμφωνα με εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Οι ειδικοί, ωστόσο, εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί. «Οι κίνδυνοι για τον εφοδιασμό της Ευρώπης παραμένουν αυξημένοι εξαιτίας της μειωμένης διαθεσιμότητας LNG από τη Μέση Ανατολή», επισημαίνει η Antonia Syn, αναλύτρια της Rystad Energy.
Παρότι η Ευρώπη «φαίνεται σήμερα σε καλύτερη θέση για να αντιμετωπίσει παρατεταμένες διαταραχές στον εφοδιασμό», σύμφωνα με τον Ronald Pinto, οι κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί.
Στο επίκεντρο βρίσκονται πιθανές διαταραχές στις προμήθειες από τη Νορβηγία και άλλες σημαντικές πηγές εφοδιασμού της ΕΕ, αλλά και το ενδεχόμενο προβλημάτων στις αμερικανικές εξαγωγές LNG εξαιτίας ενός παρατεταμένου κύματος ψύχους ή απρόβλεπτων εργασιών συντήρησης στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι τιμές αναμένεται να παραμείνουν υψηλές
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι τιμές του φυσικού αερίου αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. «Θα υπάρξει αναμφίβολα αύξηση των τιμών, ιδίως εάν το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην εξαγωγή LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ», εκτιμά η Anne-Sophie Corbeau.
Ο Ronald Pinto προβλέπει ότι η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για το υπόλοιπο του έτους, με τον μέσο όρο να διαμορφώνεται μεταξύ 55 και 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Την ίδια στιγμή, οι ασιατικές αγορές, με την Κίνα να βρίσκεται στο επίκεντρο, έχουν επηρεαστεί έντονα από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ και ανταγωνίζονται πλέον άμεσα την Ευρώπη για τα διαθέσιμα φορτία LNG, ενισχύοντας τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
«Προς το παρόν, βλέπουμε περισσότερο LNG να κατευθύνεται προς την Ασία παρά προς εμάς, επειδή οι τιμές εκεί είναι υψηλότερες», προειδοποιεί η Corbeau.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της αγοράς θα διαδραματίσουν και άλλοι παράγοντες, κυρίως η ένταση του χειμώνα και η πορεία της αιολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
«Αν τα αποθέματα είναι χαμηλότερα, ο χειμώνας είναι δριμύς και προκύψει κάποιο επιπλέον πρόβλημα, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο λήψης περιοριστικών μέτρων, όπως συνέβη το 2022», προειδοποιεί η ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy.
www.worldenergynews.gr
