Η Ευρώπη πλησιάζει στο τέλος του καλοκαιριού με χαμηλό απόθεμα ασφαλείας φυσικού αερίου, απειλώντας να εντείνει την παγκόσμια μάχη για την εξασφάλιση προμηθειών.
Η περιοχή χρειάζεται ακόμη περισσότερες από 100 TWh φυσικού αερίου για να φτάσει στον χαμηλότερο στόχο αποθήκευσης του 75%.
Για να επιτευχθεί αυτό θα απαιτούνταν ρυθμός έγχυσης που δεν έχει καταγραφεί τόσο αργά στη σεζόν από την ενεργειακή κρίση του 2022 και υπάρχει κίνδυνος να ωθήσει τις χειμερινές τιμές πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα με τις Goldman Sachs Group Inc., Rystad Energy και Morningstar Inc.
«Υπάρχει η πιθανότητα μιας παγκόσμιας “μάχης για καύσιμα”, ιδιαίτερα εάν ο χειμώνας είναι ψυχρότερος», δήλωσε ο Go Katayama, principal insight analyst για το LNG στην εταιρεία πληροφοριών Kpler.
Τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν, μετά την τελευταία κρίση φυσικού αερίου, να δημιουργούν κάθε χρόνο σημαντικά αποθέματα ασφαλείας, ώστε να προστατεύονται από μελλοντικούς κλυδωνισμούς, καθώς απομακρύνονταν από τις ρωσικές προμήθειες μέσω αγωγών.
Όμως ο πόλεμος στο Ιράν έχει αυξήσει τις βραχυπρόθεσμες τιμές του φυσικού αερίου και έχει καταστήσει οικονομικά ασύμφορη την αποθήκευση, αφήνοντας ορισμένες χώρες, ιδιαίτερα τη Γερμανία, να δυσκολεύονται να επιτύχουν ακόμη και τους πρόσφατα χαλαρωμένους στόχους αποθήκευσης.
Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας έχουν καθυστερήσει τις αγορές, ελπίζοντας ότι οι ροές LNG θα ανακάμψουν και οι τιμές θα υποχωρήσουν εγκαίρως για την αναπλήρωση των αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα.
Αυτό δεν έχει συμβεί. Οι προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν σχεδόν ακινητοποιημένες, με τον πόλεμο να μην δείχνει σημάδια τερματισμού και τα πλοία μεταφοράς LNG να πραγματοποιούν πολύ λιγότερα ταξίδια μέσω των Στενών του Ορμούζ σε σχέση με τα δεξαμενόπλοια πετρελαίου.
Οι τιμές είναι υπερδιπλάσιες σε σχέση με πριν από έναν χρόνο και, εάν οι διαταραχές συνεχιστούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να πληρώσει ακόμη περισσότερα για να διασφαλίσει ότι τα δυσεύρετα φορτία θα φτάσουν στις ακτές της.
Ένας κίνδυνος είναι η Ευρώπη να εκτοπίσει και πάλι από την αγορά φτωχότερες χώρες, όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές, προκαλώντας επανάληψη των διακοπών ρεύματος και των προβλημάτων στα εργοστάσια κατά την κρίση του 2022.
Τότε, οι εκρηκτικές ευρωπαϊκές τιμές προσέλκυσαν φορτία LNG από αγορές με μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές, αναγκάζοντας ορισμένους αγοραστές να περιορίσουν τις εισαγωγές και να επιβάλουν δελτίο στην ενέργεια.
Λίγοι αναμένουν ότι η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει φυσικές ελλείψεις, επειδή μπορεί να πληρώσει ακριβότερα για το φυσικό αέριο, ένα δίχτυ ασφαλείας που γίνεται ολοένα σημαντικότερο καθώς μειώνεται η δυναμικότητα άνθρακα και πυρηνικής ενέργειας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη θα μείνει ανεπηρέαστη από τις οικονομικές επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών ενέργειας.
Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων έχουν ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας ότι η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια πιο επιθετικά από ό,τι αναμένουν οι αγορές.
Οι τιμές ενέργειας εκτινάσσονται καθώς οι πολιτικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ενόψει του χειμών
Ο Daniel Karl, επικεφαλής οικονομολόγος στην Oxford Economics, δήλωσε ότι τα μοντέλα δείχνουν πως ο πληθωρισμός μπορεί να ξεπεράσει το 6%, περίπου διπλάσιο από τα σημερινά επίπεδα, κάτι που θα σήμαινε έναν «δύσκολο χειμώνα τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τη βιομηχανία, με άνισες δημοσιονομικές αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ λόγω των διαφορετικών δημοσιονομικών δυνατοτήτων».
Πολλά εξαρτώνται από τον καιρό. Το El Niño θα μπορούσε να φέρει στην Ευρώπη έναν ήπιο και θυελλώδη ξεκίνημα του χειμώνα, αν και μεταγενέστερα κύματα ψύχους θα μπορούσαν γρήγορα να αυξήσουν τη ζήτηση για θέρμανση.
Οι επιθετικές αγορές από την Κίνα, διακοπές λειτουργίας στη Νορββηγία, τον κορυφαίο προμηθευτή μέσω αγωγών, ή ένας όψιμος τυφώνας στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να περιορίσουν περαιτέρω την αγορά.
«Θα μπορούσαμε εύκολα να δούμε το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο να ανεβαίνει, απλώς και μόνο για να εξισορροπήσει τις παγκόσμιες ροές και να εκτοπίσει επιθετικά οποιαδήποτε ασιατική ζήτηση», δήλωσε ο James O’Brien, επικεφαλής LNG στην D.Trading, μονάδα της ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας της Ουκρανίας DTEK.
Ο ανταγωνισμός για τον φετινό χειμώνα έχει ήδη ενταθεί. Η Ινδία έσπευσε να αντικαταστήσει τις προμήθειες από το Κατάρ που χάθηκαν, με τις εισαγωγές να εκτινάσσονται τον Αύγουστο στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν έξι ετών.
Η Ταϊβάν και η Ταϊλάνδη αναζητούν επίσης προμήθειες, ενώ η Νότια Κορέα εξασφαλίζει φορτία για τον χειμώνα.
Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη φτάνουν σε υψηλά τριών ετών
Ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν ξανά σύντομα, η αγορά LNG θα παρέμενε σε συνθήκες περιορισμένης προσφοράς, σύμφωνα με τον David Lewis, senior analyst για το φυσικό αέριο και το LNG στη Wood Mackenzie Ltd.
Το Κατάρ - συνήθως ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο - θα χρειαζόταν περίπου 12 εβδομάδες για να επανεκκινήσει πλήρως την παραγωγή LNG, εξαιρουμένων δύο μονάδων παραγωγής που υπέστησαν ζημιές από ιρανικές επιθέσεις, δήλωσε ο Lewis.
«Περαιτέρω αυξήσεις των τιμών ενόψει του χειμώνα είναι αρκετά πιθανές», δήλωσε ο Udayan Bhattacharya, επικεφαλής trader στην Global Risk Management. «Σε ένα σενάριο “παρατεταμένου κλεισίματος”, το Κατάρ είναι απίθανο να προσφέρει μεγάλη ανακούφιση πριν από τον χειμώνα και ίσως ούτε κατά τη διάρκεια του ίδιου του χειμώνα».
Διαφορετικές πορείες
Ακόμη και εντός της Ευρώπης, η ετοιμότητα διαφέρει απέναντι σε τέτοιες προκλήσεις.
Η Ιταλία έχει γεμίσει τις αποθήκες της περίπου στο 83%, αφού το κράτος προσέφερε κίνητρα για την ενθάρρυνση της αποθήκευσης, ενώ οι εγκαταστάσεις της Γερμανίας - οι μεγαλύτερες στην ήπειρο - είναι μόλις λίγο πάνω από τη μέση πληρότητα.
Τα χαμηλά αποθέματα της Γερμανίας θα μπορούσαν να αναγκάσουν τη χώρα να αυξήσει τις εισαγωγές της τον χειμώνα, εντείνοντας τον ανταγωνισμό εντός της Ευρώπης, ενώ τα αποθέματα είναι επίσης ασυνήθιστα χαμηλά στην Ολλανδία και το Βέλγιο, σημαντικούς εμπορικούς κόμβους που τροφοδοτούν τις γειτονικές αγορές.
Μια επιπλέον πρόκληση θα μπορούσε να εμφανιστεί τον Ιανουάριο, όταν η απαγόρευση της ΕΕ για το ρωσικό LNG θα αφαιρέσει προμήθειες που αντιστοιχούν περίπου στο 5% των αναγκών του μπλοκ σε φυσικό αέριο.
Ορισμένοι traders βλέπουν πιθανή καθυστέρηση, αν και οι Βρυξέλλες την έχουν επανειλημμένα αποκλείσει.
Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι οι υψηλότερες τιμές αρχίζουν να βοηθούν την Ευρώπη να προσελκύσει προμήθειες.
Οι εισαγωγές LNG της Κίνας μειώθηκαν απότομα τον Αύγουστο σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ ορισμένες εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να μεταπωλήσουν χειμερινά φορτία ή να προσφέρουν στην Ευρώπη φορτία από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τη Maggie Xueting Lin, αναλύτρια της Citigroup Inc.
Ωστόσο, τα συμβόλαια ενδέχεται να χρειαστεί να αυξηθούν περαιτέρω εάν η Ευρώπη αποφασίσει ότι χρειάζεται περισσότερες προμήθειες.
«Θα πρέπει να υπάρχει επείγουσα ανάγκη στην αγορά για την πλήρωση των αποθηκών της Ευρώπης», δήλωσε ο Martijn Rats, παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής εμπορευμάτων και επικεφαλής ευρωπαϊκής ενεργειακής έρευνας στη Morgan Stanley.
«Όμως αυτή η επείγουσα ανάγκη είναι δύσκολο να εντοπιστεί· η περιοχή δεν προσελκύει αρκετό LNG και, με τις τρέχουσες τιμές, είναι απίθανο να το προσελκύσει».
www.worldenergynews.gr
