Το μεγαλύτερο πετρελαϊκό σχέδιο της Rosneft στην Αρκτική αντιμέτωπο με καθυστερήσεις, αμφισβητούμενα αποθέματα και στόχους που διαρκώς μετατίθενται
Το Vostok Oil παρουσιάστηκε από τη Rosneft ως ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά εγχειρήματα στον κόσμο και ως ένα έργο που θα μπορούσε να μεταμορφώσει τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου προς την Ασία. Πίσω όμως από τα εντυπωσιακά μεγέθη και τις δηλώσεις της διοίκησης, η πραγματικότητα που προκύπτει από τις γεωτρήσεις, τις υποδομές και τις πραγματικές μεταφορές πετρελαίου είναι πολύ διαφορετική. Με επενδύσεις που φτάνουν τα τέσσερα τρισεκατομμύρια ρούβλια, το έργο έχει μέχρι σήμερα φορτώσει μόλις ένα δεξαμενόπλοιο, ενώ μεγάλο μέρος του στόλου και των υποδομών που απαιτούνται για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων παραμένει στα χαρτιά.
Κάθε βασικός αριθμός που αφορά το Vostok Oil — από τον στόλο των δεξαμενόπλοιων και τον στόχο μεταφοράς έως τη βάση πόρων και το εμβληματικό γεωτρύπανο του έργου — δεν αντέχει στην αντιπαραβολή με όσα έχει πραγματικά διανοίξει, κατασκευάσει ή μεταφέρει η Rosneft.
Έχοντας επενδύσει τέσσερα τρισεκατομμύρια ρούβλια στο έργο, η Rosneft έχει γεμίσει μόλις ένα δεξαμενόπλοιο. Το Valentin Pikul παρέμεινε αγκυροβολημένο επί 84 ημέρες στη μοναδική προβλήτα φόρτωσης της Bukhta Sever, προτού φορτωθεί το πετρέλαιο για το ταξίδι προς την Κίνα μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού. Το αδελφό του πλοίο, το Akademik Gubkin, βρίσκεται ακριβώς από πίσω. Το επιχειρησιακό σχέδιο της ίδιας της Rosneft προβλέπει τουλάχιστον 40 δεξαμενόπλοια και περισσότερα από 10 πλοία υποστήριξης κατηγορίας πάγου για τη μεταφορά πετρελαίου Vostok Oil σε μεγάλη κλίμακα· όμως το μεγαλύτερο μέρος αυτού του στόλου υπάρχει μέχρι στιγμής μόνο στα χαρτιά.
Ο διευθύνων σύμβουλος Igor Sechin έχει επανειλημμένα παρουσιάσει στον Putin αριθμούς που δεν φαίνεται να βγαίνουν. Μεταξύ άλλων αποκλίσεων, η πρόβλεψή του είναι ότι το έργο θα μεταφέρει 30 εκατομμύρια τόνους κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027: δηλαδή 164.000 τόνους την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε δύο δεξαμενόπλοια Aframax που φορτώνουν στη Bukhta Sever κάθε 24 ώρες. Ο Sechin είχε δώσει στον Putin τον ίδιο στόχο των 30 εκατομμυρίων τόνων τον Νοέμβριο του 2020, αλλά τότε τον τοποθετούσε χρονικά στο 2024. Το 2024 δεν παρήγαγε τίποτα που να πλησιάζει αυτόν τον στόχο. Έκτοτε, ο στόχος μετατέθηκε στο 2027, με διπλάσιο πλέον υποσχόμενο ρυθμό. Ωστόσο, η Βόρεια Θαλάσσια Οδός είναι πλωτή για λίγους μόνο μήνες τον χρόνο και απαιτεί συνοδεία παγοθραυστικών σε συνθήκες έντονου πάγου.
Η Rosneft επικαλείται μέγεθος πόρων 7 δισεκατομμυρίων τόνων για το έργο, όμως οι γεωτρήσεις δεν έχουν ακόμη επιβεβαιώσει ότι πρόκειται για αποθέματα. Τα κοιτάσματα Payakha και West Irkinskoye περιέχουν περίπου 1,5 δισεκατομμύριο τόνους πετρελαίου κατηγορίας C1/C2, δηλαδή κατηγορίες που βρίσκονται ακόμη σε στάδιο αξιολόγησης και παραμένουν ανεπαρκώς διερευνημένες και οι οποίες συνήθως μειώνονται κατά 30% έως 50% καθώς ανοίγονται περισσότερες γεωτρήσεις. Επιπλέον, το πετρέλαιο βρίσκεται σε βάθος περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων, κάτω από αρκτική ελώδη έκταση, γεγονός που απαιτεί πλήρεις στόλους υδραυλικής ρωγμάτωσης για την εξόρυξή του.
Άντληση πετρελαίου
Οι Moscow Times επισήμαναν πρόσφατα ότι μέρος του συνολικού όγκου του Vostok Oil προέρχεται από πετρέλαιο που η Rosneft αντλούσε ήδη πριν ακόμη υπάρξει το συγκεκριμένο έργο. Για παράδειγμα, το Vankor βρίσκεται σε παραγωγή από το 2009 και τα πέντε κοιτάσματά του διαθέτουν περίπου μισό δισεκατομμύριο τόνους ανακτήσιμων αποθεμάτων. Η παραγωγή αυτή υπολογίζεται στο συνολικό μέγεθος του Vostok Oil, παρότι η παραγωγή στο Vankor είχε ήδη φτάσει στο αποκορύφωμά της, στους 20 εκατομμύρια τόνους ετησίως, το 2017.
Το έργο παράγει σήμερα περίπου 7-8 εκατομμύρια τόνους ετησίως (με το νερό να αντιστοιχεί σε έως και 84% του ρευστού στην κεφαλή των γεωτρήσεων). Το Vankor διαθέτει ήδη έναν λειτουργικό αγωγό προς νότο, συνδεδεμένο με το δίκτυο της Transneft. Παρ’ όλα αυτά, η Rosneft κατασκευάζει έναν δεύτερο αγωγό, μήκους 790 χιλιομέτρων, προς βορρά, με κατεύθυνση τις ακτές της Αρκτικής. Σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στους Moscow Times, ο νέος αγωγός υπάρχει κυρίως για λόγους εντυπωσιασμού: εντάσσει ένα ώριμο κοίτασμα, το οποίο είναι ήδη συνδεδεμένο με το δίκτυο, στα συνολικά μεγέθη του Vostok Oil, κάνοντας το νεότερο έργο να φαίνεται μεγαλύτερο από αυτό που έχει πραγματικά αναπτυχθεί και διανοιχθεί μέχρι σήμερα.
Η Trafigura και η Vitol ήταν οι μόνες εξωτερικές εταιρείες που είχαν επενδύσει πραγματικά χρήματα στο Vostok Oil και, επομένως, είχαν κάποιο κίνητρο να εξετάσουν εξονυχιστικά τα στοιχεία του έργου. Και οι δύο έχουν αποχωρήσει. Αντικαταστάθηκαν από τις Nord Axis Limited και Fossil Trading FZCO — δύο εταιρείες των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει ποτέ δημοσιοποιηθεί.
Όποιος κι αν ήταν ο λόγος για τις αρχικές αποχωρήσεις, το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι δεν έχει απομείνει κανένας εξωτερικός φορέας με οικονομικό συμφέρον και δημοσιοποιημένη ταυτότητα που να ελέγχει πλέον τα στοιχεία αυτά.
www.worldenergynews.gr
