H Aramco ακυρώνει και μεταθέτει φορτία προς την Ευρώπη, στο Yanbu οι φορτώσεις πετρελαίου έχουν παγώσει, ο αγωγός East-West παραμένει εκτός λειτουργίας, τρία πετρελαϊκά κοιτάσματα στη Λιβύη έκλεισαν και τα ρωσικά διυλιστήρια περιορίζουν την παραγωγή ντίζελ. Το Brent ξεπέρασε τα 108 δολάρια, ενώ το Dated Brent κινείται γύρω στα 122 δολάρια. Η αγορά δεν πιέζεται μόνο από τα βαρέλια που χάνονται, αλλά και από τις εναλλακτικές που λιγοστεύουν.
Ετοιμάζεται αγωγός που θα παρακάμπτει το Ορμούζ
Υπάρχει ένας αγωγός μήκους 1.200 χιλιομέτρων που διασχίζει τη Σαουδική Αραβία από τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα. Κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, όταν τα δεξαμενόπλοια που περνούσαν από το Στενό του Ορμούζ βρίσκονταν στο στόχαστρο επιθέσεων. Σκοπός ήταν να μπορεί η Σαουδική Αραβία να εξάγει το πετρέλαιό της χωρίς να χρειάζεται να περάσει από το Ορμούζ.
Ο αγωγός East-West ήταν ένα εφεδρικό σχέδιο για την ημέρα που το Ορμούζ θα γινόταν επικίνδυνο ή μη διαθέσιμο. Αυτή η ημέρα ήρθε στις 28 Φεβρουαρίου, με την εισβολή Ισραήλ-ΗΠΑ στο Ιράν. Την περασμένη Παρασκευή, όμως, το «εφεδρικό σχέδιο» χτυπήθηκε. Και την Τρίτη η αγορά άρχισε να βλέπει τι σημαίνει αυτό.
Η Saudi Aramco ενημέρωσε Ευρωπαίους πελάτες της ότι ορισμένα φορτία αργού που επρόκειτο να αποσταλούν τον Σεπτέμβριο θα ακυρωθούν, ενώ η φόρτωση πετρελαίου στο λιμάνι Yanbu της Ερυθράς Θάλασσας έχει ανασταλεί. Τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια έχουν ενημερωθεί για ακυρώσεις ή μεταθέσεις φορτίων, ενώ άλλα αναμένουν ενημέρωση.
Την ίδια ώρα, στη Λιβύη διακόπηκε η παραγωγή από τρία πετρελαϊκά κοιτάσματα, ενώ στη Ρωσία οι επιθέσεις με drones έχουν οδηγήσει σε σημαντικές περικοπές ή διακοπές της παραγωγής ντίζελ σε μεγάλα διυλιστήρια.
Ποια η σημασία της διακοπής
Η σημασία του East-West δεν βρίσκεται μόνο στο μήκος του, αλλά στην ποσότητα πετρελαίου που μπορεί να μεταφέρει. Η δυναμικότητά του φτάνει έως τα 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς. Μια παρατεταμένη διακοπή του θα μπορούσε να επηρεάσει έως και 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, σύμφωνα με εκτιμήσεις traders που επικαλείται το Reuters.
Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι πόσο θα διαρκέσει η διακοπή. Προηγούμενες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για τρεις έως πέντε εβδομάδες μέχρι την αποκατάσταση του αγωγού. Την Τρίτη, όμως, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε ότι αναμένει η ροή πετρελαίου να αποκατασταθεί «σε ημέρες».
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο εκτιμήσεις είναι τεράστια για την αγορά. Όσο περισσότερο παραμένει κλειστός ο αγωγός, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πίεση στις εναλλακτικές διαδρομές και στα αποθέματα.
Το πρόβλημα είναι ότι το Yanbu δεν διαθέτει απεριόριστα αποθέματα. Εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για περίπου πέντε έως επτά ημέρες αποθεμάτων εξαγώγιμου αργού, εάν η διακοπή της τροφοδοσίας συνεχιστεί. Ο χρόνος, επομένως, μετρά αντίστροφα.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Ριάντ εξετάζει την αύξηση των εξαγωγών μέσω του Στενού του Ορμούζ, με τη χρήση των λεγόμενων «dark shipments», όπως ήδη κάνουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράκ. Οι ποσότητες που εξακολουθούν να περνούν μέσω του Ορμούζ υπολογίζονται συνολικά σε περίπου 7 έως 9 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί στο μόλις 30%-40% των επιπέδων προ πολέμου.
Στο κάδρο και η Ερυθρά
Για τη Σαουδική Αραβία, όμως, το πρόβλημα δεν σταματά στο Ορμούζ. Και η διαδρομή προς την Ερυθρά Θάλασσα, μέσω της οποίας ο East-West παρακάμπτει το Ορμούζ, αντιμετωπίζει πλέον σοβαρό κίνδυνο. Οι Χούθι έχουν ενισχύσει την παρουσία τους στη δυτική Υεμένη και έχουν αποκτήσει φυσικό έλεγχο σχεδόν σε ολόκληρη την ακτογραμμή της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ την περασμένη εβδομάδα κατέλαβαν νησί στην είσοδο της Ερυθράς, κοντά στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Έτσι δημιουργείται ένα νέο πρόβλημα. Η Σαουδική Αραβία κατασκεύασε τον αγωγό East-West για να μπορεί να παρακάμπτει το Ορμούζ, αλλά τώρα και η ίδια η διαδρομή προς την Ερυθρά βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν νέο κίνδυνο.
www.worldenergynews.gr
