Η τράπεζα εκτιμά ότι η Σαουδική Αραβία διαθέτει στα λιμάνια της αποθέματα αργού που επαρκούν για περίπου μία εβδομάδα, εφόσον οι εξαγωγές συνεχιστούν με τους σημερινούς ρυθμούς - Εάν η διακοπή λειτουργίας του αγωγού παραταθεί, το Ριάντ θα μπορούσε να αναγκαστεί να βασιστεί περισσότερο στις ήδη πιεσμένες διαδρομές μέσω του Ορμούζ, θέτοντας σε κίνδυνο σημαντικές ποσότητες εξαγωγικής προσφοράς
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν, παραμένοντας ωστόσο σε υψηλά επίπεδα στον απόηχο της κρίσιμης απόφασης της Federal Reserve, καθώς οι προσδοκίες της αγοράς μετατοπίζονται προς ένα σενάριο παρατεταμένης σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Το Brent Νοεμβρίου υποχωρούσε κατά 2,16% στα 103,56 δολάρια το βαρέλι στη 13:08 ώρα Ελλάδας, ενώ το αμερικανικό WTI σημείωνε πτώση 1,73%, στα 100,66 δολάρια το βαρέλι.
Η Federal Reserve αύξησε την Τετάρτη το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, στο εύρος 3,75%-4%, στην πρώτη αύξηση από το 2023, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τις νέες πληθωριστικές πιέσεις. Παράλληλα, οι αξιωματούχοι της Fed προβλέπουν ακόμη μία αύξηση επιτοκίων έως το τέλος του έτους.
Τα υψηλότερα επιτόκια λειτουργούν συνήθως ως αντίβαρο στις τιμές του πετρελαίου, καθώς περιορίζουν την οικονομική δραστηριότητα, ενισχύουν το δολάριο και αυξάνουν το κόστος διακράτησης αποθεμάτων αργού. Ωστόσο, οι αναλυτές εμπορευμάτων της Standard Chartered εκτιμούν ότι η παρατεταμένη αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν και οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για τις φυσικές ροές πετρελαίου από την περιοχή θα διατηρήσουν τις τιμές σε υψηλότερο επίπεδο βάσης.
Η προγραμματισμένη διπλωματική συνάντηση μεταξύ του Ιράν και των αραβικών κρατών του Κόλπου για τη διασφάλιση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αναβλήθηκε την Τρίτη, καθώς δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθεί κοινή θέση μεταξύ των αραβικών χωρών. Η εξέλιξη αυτή απομακρύνει, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση της έντασης.
Την προηγούμενη εβδομάδα, οι δυνάμεις των Χούθι στην Υεμένη, που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν, κατέλαβαν το στρατηγικής σημασίας λιμάνι Μόκα στην Ερυθρά Θάλασσα και εξαπέλυσαν σφοδρές επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον της αεροπορικής βάσης King Khalid στη Σαουδική Αραβία.
Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω μετά από επίθεση με drone που ξεκίνησε από το Ιράκ και προκάλεσε ζημιές σε σημαντικό αντλιοστάσιο του πετρελαιαγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας, κοντά στο Ριάντ και τη Μεδίνα.
Το Μπαχρέιν είχε ήδη ανακοινώσει ότι δεν θα συμμετάσχει στο προγραμματισμένο φόρουμ, υποστηρίζοντας ότι η περιφερειακή ασφάλεια «δεν μπορεί να διασφαλιστεί μέσω μιας πολιτικής κατευνασμού» και επικαλούμενο την επίθεση στον πετρελαιαγωγό ως ένδειξη ότι οι ενεργειακές υποδομές του Κόλπου εξακολουθούν να αποτελούν ενεργό στόχο. Η Σαουδική Αραβία, της οποίας οι αντιρρήσεις για τη διατύπωση της προτεινόμενης συμφωνίας οδήγησαν το Ομάν στην αναβολή της συνάντησης, επίσης δεν συμμετείχε.
Οι επιθέσεις με drones έχουν αναγκάσει το Ριάντ να διακόψει τη λειτουργία του πετρελαιαγωγού East-West, μιας κρίσιμης εναλλακτικής οδού εξαγωγών που επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τη Standard Chartered, οι ζημιές στον αγωγό αυξάνουν σημαντικά τον βραχυπρόθεσμο κίνδυνο για τις εξαγωγές αργού. Η βασική οδός παράκαμψης προς το Γιανμπού αναμένεται να παραμείνει σε μεγάλο βαθμό εκτός λειτουργίας για αρκετές εβδομάδες.
Η τράπεζα εκτιμά ότι η Σαουδική Αραβία διαθέτει στα λιμάνια της αποθέματα αργού που επαρκούν για περίπου μία εβδομάδα, εφόσον οι εξαγωγές συνεχιστούν με τους σημερινούς ρυθμούς. Εάν η διακοπή λειτουργίας του αγωγού παραταθεί, το Ριάντ θα μπορούσε να αναγκαστεί να βασιστεί περισσότερο στις ήδη πιεσμένες διαδρομές μέσω του Ορμούζ, θέτοντας σε κίνδυνο σημαντικές ποσότητες εξαγωγικής προσφοράς.
Παράλληλα, η προέλαση των Χούθι κατά μήκος των ακτών της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και γύρω από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αυξάνει τους κινδύνους για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, αυξημένα ναύλα και πρόσθετες δαπάνες λόγω αλλαγής δρομολογίων.
Έτσι, η άμεση επίπτωση στην αγορά δεν αφορά μόνο τη διαθεσιμότητα του αργού, αλλά και το κόστος και την αξιοπιστία με την οποία το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου μπορεί να φτάσει στις διεθνείς αγορές.
Η Standard Chartered επισημαίνει παράλληλα μια βαθύτερη αδυναμία στη δομή της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Ο αγωγός East-West είχε σχεδιαστεί ακριβώς ως εναλλακτική λύση στον κίνδυνο του Ορμούζ, επιτρέποντας στο σαουδαραβικό πετρέλαιο να μεταφέρεται προς την Ερυθρά Θάλασσα χωρίς να διέρχεται από τα Στενά.
Ωστόσο, πλέον ο ίδιος ο αγωγός έχει καταστεί ευάλωτος, ενώ και η θαλάσσια διαδρομή μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αντιμετωπίζει αυξημένες γεωπολιτικές απειλές. Με άλλα λόγια, η προσπάθεια παράκαμψης ενός κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος αποκαλύπτει ότι οι εναλλακτικές υποδομές και διαδρομές μπορούν επίσης να αποτελέσουν νέα σημεία συγκέντρωσης κινδύνου.
Υπό κανονικές συνθήκες, οι αγωγοί, τα αποθέματα και οι εναλλακτικοί τερματικοί σταθμοί εξαγωγών προσφέρουν ευελιξία στην αγορά. Σε συνθήκες όμως γεωπολιτικής σύγκρουσης, η ίδια υποδομή μπορεί να καταστεί στόχος και να περιορίσει την πραγματική δυνατότητα διαφοροποίησης των εξαγωγικών ροών.
Με τους κινδύνους διακοπών να επηρεάζουν πλέον τόσο τις ροές που συνδέονται με το Ορμούζ όσο και τις εναλλακτικές υποδομές εξαγωγών, η Standard Chartered εκτιμά ότι το γεωπολιτικό premium στις τιμές του πετρελαίου θα παραμείνει αυξημένο. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά θα μπορούσε να συνεχίσει να καταγράφει απότομες διορθώσεις κάθε φορά που εμφανίζονται θετικές ειδήσεις για αποκλιμάκωση, χωρίς όμως να εξαλείφεται ο βασικός κίνδυνος για την προσφορά.
Στο μεταξύ, υποχώρηση από τα πρόσφατα υψηλά καταγράφουν και οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι οποίες όμως εξακολουθούν να κινούνται κοντά στα επίπεδα του 2022, καθώς οι ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού ενόψει της χειμερινής περιόδου παραμένουν.
Τα συμβόλαια φυσικού αερίου TTF στην Ολλανδία υποχώρησαν από το υψηλό σχεδόν τετραετίας των 82,84 ευρώ ανά MWh που καταγράφηκε την προηγούμενη εβδομάδα, στα 77,66 ευρώ ανά MWh την Τετάρτη.
Παρά την πτώση, η Standard Chartered διατηρεί θετική εκτίμηση για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Η τράπεζα θεωρεί ότι η αυξανόμενη ανάγκη να συνδυαστούν οι ενέσεις αερίου στις αποθήκες με την κατανάλωση για θέρμανση θα μπορούσε να στηρίξει τις τιμές TTF ακόμη και στην περίπτωση που οι θερμοκρασίες παραμείνουν σχετικά ήπιες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου είναι σήμερα γεμάτες περίπου κατά 68%, επίπεδο κατά 16,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για την ίδια εποχή. Την ίδια στιγμή, οι ροές LNG από το Κατάρ παραμένουν σημαντικά περιορισμένες.
Μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Γερμανία και η Ολλανδία εμφανίζουν από τα χαμηλότερα επίπεδα αποθήκευσης, με πληρότητα περίπου 56% και 52,5% αντίστοιχα.
Η υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας, Katherina Reiche, διεύρυνε πρόσφατα τον φθινοπωρινό διαγωνισμό της χώρας για Long Term Options, προσφέροντας οικονομικά κίνητρα σε διεθνείς traders ώστε να εξασφαλίσουν και να κατευθύνουν φορτία φυσικού αερίου προς τη γερμανική αγορά.
Παράλληλα, οι κρατικά ελεγχόμενες ενεργειακές εταιρείες Uniper και SEFE έχουν επιλέξει να αυξήσουν επιθετικά τις εγχύσεις φυσικού αερίου στις αποθήκες τους, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία οι εποχικά χαμηλότερες τιμές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αντικίνητρο για μεγάλες αγορές.
www.worldenergynews.gr
