Ενισχύονται οι ανησυχίες για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών της Βρετανίας, καθώς η Ρωσία εντείνει τις επιχειρήσεις ανορθόδοξου πολέμου εναντίον χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία, ενώ το Ιράν διευρύνει τις δραστηριότητές του με στόχο και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές ενέργειας και υποθαλάσσιες διασυνδέσεις την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε επιθέσεις και δολιοφθορές.
«Η Βρετανία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε εξωτερικές επιθέσεις κατά των ενεργειακών της υποδομών, ιδίως από τη Ρωσία, η οποία έχει αναδείξει το Ηνωμένο Βασίλειο σε έναν από τους βασικούς της αντιπάλους», δήλωσε στο Montel ο Χένινγκ Γκλόισταϊν, διευθυντής του Eurasia Group.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, ως νησιωτικού κράτους, εντείνει τους κινδύνους. Τα τελευταία χρόνια προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία η δραστηριότητα της Ρωσίας γύρω από τα υποθαλάσσια καλώδια, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τους αγωγούς που στηρίζουν ολοένα περισσότερο τον ενεργειακό εφοδιασμό και τις τηλεπικοινωνίες της Βρετανίας.
Ο γενικός διευθυντής της υπηρεσίας ασφαλείας MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποίησε σε ομιλία του την Τρίτη για την είσοδο σε μια νέα περίοδο κρατικών απειλών, στις οποίες περιλαμβάνονται οι δολιοφθορές και οι κυβερνοεπιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών. Όπως σημείωσε, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και εφοδιαστικές αλυσίδες που σχεδιάστηκαν με γνώμονα τη μέγιστη αποδοτικότητα μπορούν να αποδειχθούν ευάλωτα σε κακόβουλες παρεμβάσεις.
Τα αδύναμα σημεία του βρετανικού ενεργειακού συστήματος
Η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί την κυριότερη πηγή ανησυχίας, αν και το Ιράν επιδιώκει επίσης να ενισχύσει τις επιχειρήσεις ανορθόδοξου πολέμου. Η στήριξη του Λονδίνου προς το Κίεβο έχει φέρει τη Βρετανία στο στόχαστρο της Μόσχας, ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει προσθέσει και την Τεχεράνη στους παράγοντες κινδύνου.
Σύμφωνα με τον Γκλόισταιν, μεταξύ των ευάλωτων σημείων του βρετανικού ενεργειακού συστήματος συγκαταλέγονται η περιορισμένη δυναμικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου, τα χαμηλά επίπεδα πλήρωσης των αποθηκών, η μειωμένη διυλιστική ικανότητα, καθώς και τα περιορισμένα περιθώρια επάρκειας ηλεκτρικής ισχύος και οι συμφορήσεις στο δίκτυο.
«Αυτοί οι παράγοντες σημαίνουν ότι ακόμη και μικρές διαταραχές θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις», υπογράμμισε.
Παρά τις αδυναμίες, υπάρχουν και παράγοντες που λειτουργούν προστατευτικά. Ο αναλυτής εκτιμά ότι ο διαχειριστής του βρετανικού ηλεκτρικού δικτύου και η εγχώρια βιομηχανία φυσικού αερίου διαθέτουν ισχυρές επιχειρησιακές δυνατότητες.
Παράλληλα, η Βρετανία και η Νορβηγία έχουν αναπτύξει, όπως ανέφερε, από τα αποτελεσματικότερα συστήματα επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο εντοπισμού για οποιονδήποτε επιχειρήσει να πλήξει τις υποδομές τους.
Για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, ο Γκλόισταιν προτείνει την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και των δυνατοτήτων αποθήκευσης, την επέκταση των δικτύων τόσο στο εσωτερικό όσο και στις διεθνείς διασυνδέσεις και την εξέταση πρόσθετων δυνατοτήτων εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου στη χώρα.
Η άμυνα των υπεράκτιων εγκαταστάσεων και το κόστος των απειλών
Οι δυνατότητες προστασίας των ενεργειακών υποδομών σε συνθήκες πολέμου ή υβριδικών επιχειρήσεων παραμένουν, ωστόσο, αβέβαιες. Ο Νταν Μαρκς, ερευνητής ενεργειακής ασφάλειας στο Royal United Services Institute, επισήμανε στο Montel ότι δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό θα μπορούσε να προστατευθεί η εγχώρια υπεράκτια παραγωγή σε ένα τέτοιο περιβάλλον.
Ως παράδειγμα ανέφερε τη Ρωσία, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και φυσικού αερίου παγκοσμίως, η οποία έχει γίνει περισσότερο εξαρτημένη από εισαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς μεγάλο μέρος της εγχώριας διυλιστικής της δυναμικότητας έχει υποστεί ζημιές.
«Η ασφάλεια βρίσκεται στη διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερων επιλογών», σημείωσε ο Μαρκς, αναδεικνύοντας τη σημασία της διαφοροποίησης των πηγών και των οδών ενεργειακού εφοδιασμού.
Τις τελευταίες εβδομάδες, Βρετανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει για την κλιμάκωση των απειλών ανορθόδοξου πολέμου στην Ευρώπη, με τις ενεργειακές υποδομές να βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών.
«Υπάρχουν συνεχώς απειλές κατά των ενεργειακών μας υποδομών», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Μάικλ Σανκς, στο ετήσιο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στα τέλη Σεπτεμβρίου. Όπως πρόσθεσε, η εμπειρία της Ουκρανίας έχει καταδείξει με σαφήνεια ότι οι ενεργειακές υποδομές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως όπλο πολέμου.
Ενδεικτικό της έκθεσης της Βρετανίας σε τέτοιου είδους κινδύνους ήταν κυβερνοεπίθεση τον Αύγουστο, η οποία συνδέθηκε με το Ιράν και έθεσε εκτός λειτουργίας έναν μικρό Βρετανό παραγωγό ηλεκτρικής ενέργειας για τέσσερις ημέρες. Το περιστατικό οδήγησε το υπουργείο Ενέργειας να ενημερώσει τις εταιρείες του κλάδου σχετικά με τα μέτρα προστασίας των εγκαταστάσεών τους.
Εκπρόσωπος του υπουργείου δήλωσε στο Montel ότι η ανθεκτικότητα και η ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος αποτελούν κορυφαία προτεραιότητα, προσθέτοντας ότι οι αρμόδιες αρχές συνεργάζονται στενά με τους εμπλεκόμενους φορείς για την προστασία των κρίσιμων υποδομών από ένα ευρύ φάσμα απειλών.
Οι κίνδυνοι συνοδεύονται και από σημαντικό οικονομικό κόστος. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Βρετανού βουλευτή Γκρέιμ Ντάουνι, η εχθρική δραστηριότητα της Ρωσίας επιβαρύνει τη χώρα με 2 έως 2,5 δισ. λίρες ετησίως, κόστος που, όπως επισημαίνεται, σπάνια αποτιμάται με ακρίβεια και παραμένει ανεπαρκώς κατανοητό. Από το ποσό αυτό, 250 έως 500 εκατ. λίρες συνδέονται με την έκθεση των υποθαλάσσιων καλωδίων σε κινδύνους.
Η τεχνολογική εξάρτηση από την Κίνα
Πέρα από τις απειλές που συνδέονται με τη Ρωσία και το Ιράν, προβληματισμό προκαλεί και η αυξανόμενη εξάρτηση από κινεζική τεχνολογία. Η ταχεία μετάβαση προς τον εξηλεκτρισμό ενισχύει τη χρήση τεχνολογικών συστημάτων κινεζικής προέλευσης, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για την ασφάλεια των υποδομών.
Οι βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει για την αυξανόμενη απειλή εκτεταμένης κινεζικής κατασκοπείας, με στόχο τόσο την κυβέρνηση όσο και τον επιχειρηματικό τομέα.
Οι πιθανές επιπτώσεις δολιοφθορών στις ενεργειακές υποδομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρέθηκαν, παράλληλα, στο επίκεντρο της συζήτησης στο podcast Plugged In του Montel αυτή την εβδομάδα, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να ενισχύσουν την προστασία των ενεργειακών δικτύων τους απέναντι σε ένα διευρυνόμενο φάσμα απειλών.
www.worldenergynews.gr
