Ανοιχτό παρέμεινε και μετά τη χθεσινή Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες το ζήτημα της αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας ρύπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ETS), καθώς οι ηγέτες εμφανίστηκαν διχασμένοι μεταξύ βορά και νότου ως προς την ταχύτητα της ενεργειακής μετάβασης υπό συνθήκες βαθιάς ενεργειακής κρίσης.
Από την πλευρά τους οι επιχειρήσεις ενέργειας μέσω της Eurelectric ζητούν ισορροπία μεταξύ της κλιματικής φιλοδοξίας και της ανταγωνιστικότητας, ενώ τάσσονται υπέρ της διατήρησης της ακεραιότητας του ETS, απορρίπτοντας εμμέσως πλην σαφώς την αναθεώρηση του.
Η Ελλάδα, μαζί με άλλες χώρες όπως η Ιταλία, η Τσεχία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία, ζήτησαν την αναβολή εφαρμογής του νέου συστήματος ETS2 για τα κτίρια και τις μεταφορές τουλάχιστον έως το 2030, λόγω της νέας ενεργειακής κρίσης και των υψηλών τιμών. Μάλιστα ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το αρχικό προσχέδιο συμπερασμάτων ανεπαρκές, τονίζοντας ότι τα μέτρα δεν ανταποκρίνονται στο επείγον της κατάστασης.
Κράτη όπως η Φινλανδία, η Δανία και η Σουηδία εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε αποδυνάμωση ή υποχώρηση από τους κλιματικούς στόχους του ETS και έτσι το θέμα παραμένει ανοιχτό.
Από την πλευρά της η ευρωπαϊκή βιομηχανία ενέργειας με επιστολή της Eurelectric προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και τα μέλη του Συμβουλίου, έθεσε τέσσερις προτεραιότητες και συγκεκριμένα:
1. Διατήρηση της ακεραιότητας του ETS και του μακροπρόθεσμου επενδυτικού του σήματος
2. Επανεπένδυση των εσόδων του ETS σε έργα απαλλαγής από τις εκπομπές CO2 της βιομηχανίας και την ενεργειακή μετάβαση
3. Ισορροπία της κλιματικής φιλοδοξίας με την ανταγωνιστικότητα
4. Διατήρηση των επενδύσεων στην απαλλαγή από τις εκπομπές CO2 στην Ευρώπη.
Τι αναφέρει η επιστολή
Αναλυτικότερα η Eurelectric επισημαίνει στην επιστολή της ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο πρωτοφανών επενδύσεων στο ενεργειακό της σύστημα και ότι οι εταιρίες μέλη της καλούνται να πραγματοποιήσουν τρισεκατομμύρια ευρώ επενδύσεων έως το 2050 στην καθαρή ενέργεια, την ενεργειακή απόδοση, τις υποδομές και τις τεχνολογίες που απαιτούνται για τη δημιουργία μιας απανθρακοποιημένης, ανθεκτικής και ανταγωνιστικής οικονομίας.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνει η Eurelectric το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS) αποτελεί βασικό πυλώνα και η επιρροή του εκτείνεται και πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης. Ως εκ τούτου η Eurelectric στηρίζει ένα προβλέψιμο ETS με προσανατολισμό στις επενδύσεις και ουσιαστική τιμή CO2, η οποία θα παρέχει σαφές και σταθερό μακροπρόθεσμο μήνυμα για την απανθρακοποίηση και τον βιομηχανικό μετασχηματισμό.
Για τον σκοπό αυτό, ζητά:
1. Διατήρηση της ακεραιότητας του EU ETS. Μια προβλέψιμη πορεία μείωσης του ανώτατου ορίου εκπομπών και ένα αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς που λειτουργεί βάσει σαφών κανόνων θα ενισχύσουν τη ζήτηση για εγχώριες καθαρές πηγές ενέργειας και, κατά συνέπεια, τις επενδύσεις σε αυτές. Παράλληλα, θα στηρίξουν την καινοτομία και τον βιομηχανικό μετασχηματισμό. Οι ευελιξίες ή οι ad hoc παρεμβάσεις δεν θα πρέπει να αποδυναμώνουν αυτό το μακροπρόθεσμο μήνυμα.
2. Επανεπένδυση των εσόδων από το ETS στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και την ενεργειακή μετάβαση. Τουλάχιστον το 50% των εσόδων από το ETS1 θα πρέπει να επανεπενδύεται στην απανθρακοποίηση των τομέων που υπάγονται στο ETS1.
3. Εξισορρόπηση της κλιματικής δράσης και της ανταγωνιστικότητας. Η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών θα πρέπει να είναι στοχευμένη και να συνοδεύεται από όρους, καθώς και να ευθυγραμμίζεται με τη σταδιακή εφαρμογή του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), διασφαλίζοντας παράλληλα αποτελεσματική προστασία των τομέων που δεν καλύπτονται από τον CBAM από τη διαρροή άνθρακα.
4. Διατήρηση της απανθρακοποίησης και των επενδύσεων εντός της ΕΕ. Οι διεθνείς πιστώσεις άνθρακα δεν θα πρέπει να υποκαθιστούν τις μειώσεις εκπομπών εντός της ΕΕ στο πλαίσιο του ETS ούτε να απομακρύνουν πόρους του συστήματος από τον βιομηχανικό μετασχηματισμό της Ευρώπης.
«Η Ευρώπη, καταλήγει η επιστολή της Eurelectric, χρειάζεται ένα ETS που διατηρεί τις επενδύσεις σε κίνηση. Η ορθή ολοκλήρωση αυτής της αναθεώρησης θα συμβάλει στη μετατροπή της ενεργειακής πρόκλησης της Ευρώπης σε ευκαιρία για ανάπτυξη».
www.worldenergynews.gr
