"Η δημοσιονομική πολιτική παραμένει συνετή και αποτελεσματική, με εντυπωσιακές επιδόσεις", σημείωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας σε ομιλία του στο Ελληνικό Ινστιτούτο Εξυπηρέτησης Πελατών, ενώ επισήμανε ότι η Ελλάδα αναμένεται να "καταγράψει ρυθμούς ανάπτυξης στο 2%, υψηλότερους σε σύγκριση με τη ζώνη του ευρώ, και για τα δυο επόμενα έτη, 2027 και 2028".
Οι βασικές προκλήσεις για την ελληνική οικονομία
Ταυτόχρονα σημείωσε ότι οι βασικές προκλήσεις για την ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια είναι η διατήρηση υψηλών και διατηρήσιμων ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης, και η συνεχής αύξηση της παραγωγικότητας.
"Αυξημένοι ρυθμοί μεταβολής της παραγωγικότητας επιτρέπουν υψηλότερους πραγματικούς μισθούς, χωρίς να διακυβεύεται η ανταγωνιστικότητα και η απασχόληση. Η αύξηση της παραγωγικότητας μπορεί να προέλθει από περισσότερες επενδύσεις, κυρίως σε καινοτόμες δραστηριότητες, από μεταρρυθμίσεις και από ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας στους πιο παραγωγικούς κλάδους της οικονομίας", ανέφερε ο διοικητής της ΤτΕ.
Υπογράμμισε παράλληλα ότι "η ανάπτυξη δεν πρέπει και δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην κατανάλωση, αλλά απαιτεί σταθερή ενίσχυση των επενδύσεων".
Καθοριστικές οι επενδύσεις
Όπως επισήμανε, "ο ρόλος των επενδύσεων είναι καθοριστικός για τη μελλοντική πορεία της οικονομίας, και ειδικά για την αλλαγή του αναπτυξιακού προτύπου με έμφαση στην καινοτομία και την ενίσχυση της παραγωγικότητας, τον προσανατολισμό προς εξωστρεφείς εμπορεύσιμες δραστηριότητες, καθώς και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διευκόλυνση της πράσινης μετάβασης".
"Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί, το επενδυτικό κενό που δημιουργήθηκε τη δεκαετία της κρίσης δεν έχει ακόμη καλυφθεί. Για να κλείσει η απόσταση αυτή, απαιτείται συνεχής αύξηση των επενδύσεων σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, στην καινοτομία, καθώς και στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση", σημείωσε ο κ. Στουρνάρας.
Ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Αναφερόμενος στον ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) σημείωσε ότι "αποτέλεσε χωρίς αμφιβολία έναν από τους βασικούς καταλύτες της οικονομικής ανάκαμψης. Σε αντίθεση με προηγούμενες περιόδους, η Ελλάδα πέτυχε υψηλούς ρυθμούς απορρόφησης, συγκαταλεγόμενη στα κράτη-μέλη με την ταχύτερη υλοποίηση του προγράμματος. Μέχρι το τέλος του 2025 είχε ήδη εισπράξει περίπου το 65% των διαθέσιμων πόρων και είχε ολοκληρώσει σχεδόν το 50% των συμφωνημένων στόχων και οροσήμων, επίδοση σημαντικά υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η πρόοδος αυτή αποτυπώνει μια ουσιαστική μεταστροφή στη διοικητική ικανότητα της χώρας και στη διαχείριση σύνθετων ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Στο σκέλος των επιχορηγήσεων, σημαντικοί πόροι έχουν ήδη διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία και στη Γενική Κυβέρνηση, στηρίζοντας δημόσιες επενδύσεις, κοινωνικές πολιτικές και μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία για τις προοπτικές του 2026 έχει το δανειακό σκέλος του RRF. Η Ελλάδα αξιοποίησε το εργαλείο αυτό με τρόπο που λίγες άλλες χώρες κατάφεραν, χρησιμοποιώντας τα δάνεια ως μηχανισμό μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων. Μέχρι το τέλος του 2025 είχαν συμβασιοποιηθεί έργα ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, στηρίζοντας εκατοντάδες επενδυτικά σχέδια, κυρίως σε εξωστρεφείς και καινοτόμους κλάδους.
H "επόμενη ημέρα" μετά το RRF δεν συνεπάγεται έλλειψη αναπτυξιακών πόρων. Το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων έχει αυξηθεί μόνιμα, ενώ το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2026–2029 προβλέπει σημαντικούς πόρους για δημόσιες επενδύσεις, οι οποίες σταθεροποιούνται σε υψηλά επίπεδα. Επιπλέον, νέα ευρωπαϊκά ταμεία που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση, την ενεργειακή αναβάθμιση και την κοινωνική συνοχή θα στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα την περίοδο 2026–2032.
Το επόμενο ΕΣΠΑ
Ο κεντρικός τραπεζίτης σημείωσε εξάλλου ότι το επόμενο ΕΣΠΑ θα διαδραματίσει "καθοριστικό ρόλο για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας μετά το 2026".
"Σύμφωνα με τις έως τώρα ενδείξεις, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να διατηρήσει αντίστοιχο ύψος πόρων με το τρέχον, καλύπτοντας ανάγκες σε μεγάλες υποδομές, μεταφορές, ενέργεια, ψηφιακά δίκτυα και περιφερειακή ανάπτυξη. Η πρόκληση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την απορρόφηση των πόρων, αλλά κυρίως τη στόχευσή τους σε έργα και παρεμβάσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις
Αναφέρθηκε και στο διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον "το οποίο χαρακτηρίζεται από μεγάλη και διαρκώς αυξανόμενη αβεβαιότητα", σημειώνοντας ότι "πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις, οι δασμοί, οι απειλές ενός γενικευμένου εμπορικού πολέμου και οι μεγάλες διεθνείς ανακατατάξεις, επηρεάζουν έντονα το διεθνές εμπόριο και τις αγορές και συνιστούν τις βασικές πηγές κινδύνου. Παράλληλα, η σταδιακή προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής στις μεγάλες οικονομίες, μετά την περίοδο έντονης σύσφιγξης, δημιουργεί μικτές επιδράσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές και στις διεθνείς ροές κεφαλαίων.
Για την ελληνική οικονομία, οι εξελίξεις αυτές έχουν διττή σημασία. Από τη μία πλευρά, η αποκλιμάκωση των επιτοκίων και η εισροή κεφαλαίων στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με την πολιτική σταθερότητα, την σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας, αλλά και τις ευνοϊκές εξελίξεις στον δημοσιονομικό τομέα και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ευνοούν τις επενδύσεις και μειώνουν το κόστος χρηματοδότησης. Και, βεβαίως, στο πλαίσιο αυτό, η συμμετοχή της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ αποδεικνύεται εξαιρετικά χρήσιμη. Από την άλλη πλευρά, όμως, εάν υπάρξει επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, είτε λόγω των δασμών και της επαπειλούμενης αύξησής τους, με ενδεχόμενη μάλιστα ευρωπαϊκή αντίδραση μέσω αντίστοιχων δασμών, είτε μετά από ενδεχόμενη διόρθωση των χρηματιστηριακών αξιών, ιδιαιτέρως στις ΗΠΑ όπου οι αποτιμήσεις βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, μπορεί να περιοριστεί η ζήτηση για ελληνικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών. Ιδιαίτερα κρίσιμη παραμένει η πορεία του τουρισμού, ο οποίος τα τελευταία χρόνια κατέγραψε ιστορικά υψηλές επιδόσεις. Αν και οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές των οικονομικών δραστηριοτήτων γύρω από τον τουρισμό παραμένουν αναμφισβήτητα θετικές, η αυξημένη εξάρτηση από διεθνείς εξελίξεις που διακρίνονται από μεγάλη αβεβαιότητα, καθιστά αναγκαία τη διαφοροποίηση του παραγωγικού μοντέλου.
Πολιτική σταθερότητα
Κλείνοντας την ομιλία του υπογράμμισε ότι η διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας είναι "καταλυτικός παράγων για την επιτυχή έκβαση της μετάβασης σε ένα πιο δυναμικό οικονομικό πρότυπο".
"Η σταθερότητα υπήρξε τα τελευταία χρόνια ο κρισιμότερος παράγοντας για την μακροοικονομική εξισορρόπηση, για τη βελτίωση της εικόνας της χώρας στις διεθνείς αγορές και για την επάνοδο στην επενδυτική βαθμίδα", σημείωσε και πρόσθεσε: "Όλοι οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης, καθώς και ευρύτερα, η διεθνής επενδυτική κοινότητα, έλαβαν πολύ σοβαρά υπόψη τους τη σταθερότητα του πολιτικού περιβάλλοντος, τη συνέπεια στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής, κυρίως της δημοσιονομικής, το μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό και την προσήλωση στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες. Σε έναν κόσμο ραγδαίων αλλαγών και αυξανόμενης αβεβαιότητας, η πολιτική σταθερότητα είναι το σημαντικότερο "άυλο" κεφάλαιο μιας χώρας, καθώς της επιτρέπει να υλοποιεί με συνέπεια οικονομικές αποφάσεις, να προβαίνει στους απαραίτητους χειρισμούς με ταχύτητα και να αντιμετωπίζει με αποτελεσματικότητα καταστάσεις κρίσεων, απ’ όπου κι αν προέρχονται."
www.worldenergynews.gr
