(upd) Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι τα συμπεράσματα δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης που δημιουργούν οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας.
«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις», είπε.
Επισήμανε μάλιστα ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από εκείνο το μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτουν λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
«Πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα ανάμεσα στην ανάγκη να δράσουμε και στη δυνατότητά μας να το πράξουμε», συμπλήρωσε.
Παρότι το ETS θα πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχουν αλλάξει οι συνθήκες από την χρονική στιγμή υιοθέτησή του.
Τι δήλωσε ο ΠΘ όταν εισήλθε στις Βρυξέλλες
Την αντίθεσή της στην πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκφράζει η Ελλάδα, θέτοντας ως βασική προϋπόθεση τη διατήρηση των πόρων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και τις πολιτικές συνοχής.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ζητά μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ευελιξία, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πρόσθετη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Προσερχόμενος στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας δεν ανταποκρίνεται στους στόχους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς, όπως ανέφερε, υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες και στους διαθέσιμους πόρους.
Στο μέτωπο του νέου προϋπολογισμού, η Ελλάδα συντάσσεται με ομάδα 16 κρατών-μελών, κυρίως από τη νότια και την ανατολική Ευρώπη, που αυτοπροσδιορίζονται ως «φίλοι της Συνοχής». Οι χώρες αυτές αντιτίθενται σε περαιτέρω περικοπές στις πολιτικές συνοχής και στην ΚΑΠ, θεωρώντας ότι πρόκειται για βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Ιταλία και η Ρουμανία είχαν επαφές το πρωί, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής θέσης ενόψει των συζητήσεων μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την προσδοκία οι διαπραγματεύσεις να ολοκληρωθούν στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να αποδεχθεί νέες περικοπές σε κρίσιμους τομείς της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Στο επίκεντρο το ενεργειακό κόστος και ο πληθωρισμός
Δεύτερη βασική προτεραιότητα της ελληνικής πλευράς είναι η αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους, το οποίο, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, έχει συμβάλει σε νέα έξαρση του ευρωπαϊκού πληθωρισμού.
Ο κ. Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι θα ζητήσει να συμπεριληφθεί στα συμπεράσματα της Συνόδου πρόβλεψη για την εξέταση πρόσθετων μέτρων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε τα κράτη-μέλη να διαθέτουν μεγαλύτερη ευχέρεια στήριξης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν τις εντονότερες πιέσεις.
Όπως σημείωσε, οι εθνικές παρεμβάσεις δεν αρκούν από μόνες τους για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που αφορά το σύνολο της Ευρώπης, καθιστώντας αναγκαία μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση. Εκτίμησε, παράλληλα, ότι οι διαπραγματεύσεις δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν άμεσα, ζητώντας από την Επιτροπή να καταθέσει πρόσθετες προτάσεις πέραν όσων έχουν ήδη παρουσιαστεί.
Αναφερόμενος στα μέτρα της ελληνικής κυβέρνησης, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συνετή δημοσιονομική πολιτική επιτρέπει την παροχή στήριξης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ειδική αναφορά έκανε στις παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης που ανακοινώθηκαν την προηγούμενη ημέρα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χαμηλότερες τιμές στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και το επίδομα θέρμανσης, το οποίο, όπως ανέφερε, λαμβάνει υπόψη τις αυξημένες ανάγκες συγκεκριμένων περιοχών. Κατά τον ίδιο, τα μέτρα αυτά αποτυπώνουν τη σύνδεση της δημοσιονομικής διαχείρισης με τη δυνατότητα προστασίας της κοινωνίας ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Πιέσεις στην Κομισιόν για το ενεργειακό κόστος, αλλά περιορισμένα τα περιθώρια παρέμβασης
Νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας αναμένεται να ζητήσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς οι επιπτώσεις των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επιβαρύνουν καταναλωτές και επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι προσδοκίες για ουσιαστικές παρεμβάσεις παραμένουν χαμηλές, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.
Ενόψει της συνόδου κορυφής, διπλωματικές πηγές ανέφεραν στο ίδιο μέσο ότι οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να μεταφέρουν στην Κομισιόν τη δυσαρέσκειά τους για την περιορισμένη έκταση των μέτρων που έχουν προταθεί μέχρι σήμερα για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το αυξημένο κόστος.
Παράλληλα, αναγνωρίζουν ότι τα περιθώρια άμεσης παρέμβασης της Επιτροπής στις τιμές της ενέργειας είναι περιορισμένα. Μεταξύ των επιλογών που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνονται η χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, όπως έχουν ζητήσει η Ελλάδα και η Ιταλία, η μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, η διάθεση επιδοτήσεων για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν προσφέρουν εύκολες λύσεις. Ορισμένες απαιτούν σημαντικό χρόνο μέχρι να αποδώσουν, ενώ οι φορολογικές μειώσεις έχουν ήδη επιβαρύνει τους εθνικούς προϋπολογισμούς, περιορίζοντας τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να λάβουν πρόσθετα μέτρα στήριξης.
Έτσι, η σύνοδος αναμένεται να αναδείξει την πίεση που ασκούν τα κράτη-μέλη για μια πιο αποτελεσματική ευρωπαϊκή απάντηση στην ενεργειακή ακρίβεια, αλλά και τη δυσκολία διαμόρφωσης άμεσων λύσεων με ουσιαστικό αντίκτυπο στο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σύγκρουση για τα κονδύλια της ΕΕ: Γερμανία και σύμμαχοί της πιέζουν για μεγάλες περικοπές
Στα τέλη της εβδομάδας οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ θα συζητήσουν για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (CDU) έχει υιοθετήσει γραμμή αυστηρής λιτότητας και έχει συσπειρώσει πίσω του ακόμη πέντε χώρες. Ωστόσο τόσο η Κομισιόν όσο και 17 άλλα κράτη-μέλη ακολουθούν διαφορετική προσέγγιση.
Η Γερμανία καταβάλλει αυτήν τη στιγμή λίγο πάνω από 40 δισ. ευρώ στις Βρυξέλλες, δήλωσε την Τρίτη στο Βερολίνο ένας Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters . Με βάση τις προτάσεις της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου «βρισκόμαστε ακόμη πάνω από τα 60 δισ.», συνεχίζει η πηγή, σύμφωνα με δημοσιεύματα. «Δεν πιστεύουμε ότι αυτό είναι οικονομικά εφικτό», μεταφέρει μεταξύ άλλων το Focus από την ανώνυμη πηγή.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν στις Βρυξέλλες ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο και στην εσωτερική πολιτική της Γερμανίας. Ο Μερτς βρίσκεται υπό πίεση: οι μεταρρυθμίσεις δεν προχωρούν όπως είχε σχεδιαστεί, ο γερμανικός προϋπολογισμός και η πορεία της οικονομίας επιβαρύνουν το κλίμα. «Το να μην υπάρξει νέο δημοσιονομικό πλαίσιο είναι για τη Γερμανία μακράν η οικονομικά πιο συμφέρουσα λύση», είχε δηλώσει ο Μερτς τη Δευτέρα, σχολιάζοντας τις διάφορες προτάσεις.
Πόσα χρήματα θα μπουν στον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034;
Η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε νέα πρόταση για τον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ από το 2028 και μετά. Για να εξοικονομηθούν πόροι, προτείνεται να μειωθούν τα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα και την έρευνα, ενώ οι αγροτικές ενισχύσεις και η περιφερειακή στήριξη να θιγούν ελάχιστα. Έτσι, 141 δισ. ευρώ λιγότερα θα δαπανηθούν για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προηγουμένως καταθέσει σχέδιο ύψους σχεδόν δύο τρισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ η πρόταση της προεδρίας του Συμβουλίου είναι χαμηλότερη κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες. Σε τρέχουσες τιμές αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 1,825 δισ. ευρώ – δηλαδή περίπου 30% περισσότερα από το σημερινό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Οι αντιλήψεις των 27 κρατών-μελών για τον προϋπολογισμό διαφέρουν σημαντικά. «Οι δαπάνες πρέπει να περιοριστούν εκ νέου σε όλους τους τομείς», είπε χθες ο Μερτς στην κυβερνητική του δήλωση στη Bundestag. Η Γερμανία ηγείται μιας «σφιχτής» συμμαχίας έξι χωρών: της Αυστρίας, της Ολλανδίας, της Φινλανδίας, της Δανίας και της Σουηδίας. Θέλουν η πρόταση να μειωθεί κατά «πολλές εκατοντάδες δισ. ευρώ» και οι δαπάνες να στραφούν περισσότερο σε νέες προτεραιότητες όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
Στις Βρυξέλλες η συμμαχία των έξι αποκαλείται και «Frugals», δηλαδή οι φειδωλοί. Οι ίδιοι όμως προτιμούν να αυτοχαρακτηρίζονται «Friends of Modernisation», γιατί δεν θέλουν απλώς να περικόψουν πόρους, αλλά και να τους αξιοποιήσουν διαφορετικά: λιγότερα για τη γεωργία και τις φτωχότερες περιφέρειες, περισσότερα για την άμυνα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Απέναντί τους, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι ηγείται ενός μπλοκ 17 νότιων και ανατολικών κρατών-μελών, των «Friends of Cohesion». Για αυτή την ομάδα προτεραιότητα έχει η προστασία των κονδυλίων για τους αγρότες και τις φτωχότερες περιοχές, παραδοσιακές εστίες χρηματοδότησης όπως αυτές που είχαν καθοριστεί στα προηγούμενα δημοσιονομικά πλαίσια.
Επιπλέον, οι επικείμενες εκλογές σε αρκετά κράτη-μέλη δημιουργούν πίεση για γρήγορη συμφωνία, καθώς, μεταξύ άλλων, στη Γαλλία ενδέχεται να ενισχυθούν στις κάλπες οι ευρωσκεπτικιστές, κάτι που θα δυσκόλευε τη σύναψη συμφωνίας για το δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος καθαρός χρηματοδότης της ΕΕ
Παρά την ύφεση της εγχώριας οικονομίας, η Γερμανία εξακολουθεί συνολικά να είναι ο μεγαλύτερος καθαρός συνεισφορέας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2024 η Γερμανία κατέβαλε 13,1 δισ. ευρώ περισσότερα στον προϋπολογισμό της ΕΕ από όσα έλαβε πίσω, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Instituts der Deutschen Wirtschaft από τον Νοέμβριο του 2025. Για το περασμένο έτος δεν υπάρχει ακόμη εκτίμηση.
Αν το ποσό αυτό επιμεριστεί στους πολίτες της Γερμανίας, αντιστοιχεί σε 157 ευρώ για ολόκληρο το έτος, ενώ ένας Ολλανδός καταβάλλει στατιστικά μόλις 83€, την ώρα που, για παράδειγμα, ένας Έλληνας λαμβάνει στατιστικά 333€.
Η γερμανική συνεισφορά μειώνεται εδώ και αρκετά χρόνια. Για το 2022, σύμφωνα με το IW, οι καθαρές πληρωμές υπολογίζεται ότι ανήλθαν σε 19,7 δισ. ευρώ, ενώ για το 2023 σε 17,4 δισ. ευρώ. «Η Γερμανία και η Γαλλία είναι τα παιδιά με τα περισσότερα προβλήματα στην ΕΕ», δηλώνει η ειδικός του IW Σαμίνα Σουλτάν. «Οι οικονομικές τους κρίσεις αποτυπώνονται και στις ολοένα μικρότερες συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό της ΕΕ», προσθέτει η Σουλτάν. Οι διαφορές στη δυναμική είναι τόσο έντονες όσο δεν είχαν υπάρξει εδώ και χρόνια.
Στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ σήμερα Πέμπτη και αύριο Παρασκευή αναμένεται, ως εκ τούτου, ότι οι συζητήσεις θα είναι ιδιαίτερα σκληρές. «Γι’ αυτό δεν θα μπορέσουμε να αποφύγουμε να περιορίσουμε εκ νέου την τρέχουσα πρόταση σε όλους τους τομείς», δήλωσε ο Μερτς εκ των προτέρων. Τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα. Στους ώμους του καγκελάριου Μερτς βαραίνει το καθήκον να υπηρετήσει τα συμφέροντα της χώρας του, ενώ την ίδια στιγμή η ΕΕ βασίζεται στις γερμανικές επιδόσεις.
Η Γερμανία καταβάλλει αυτήν τη στιγμή λίγο πάνω από 40 δισ. ευρώ στις Βρυξέλλες, δήλωσε την Τρίτη στο Βερολίνο ένας Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters . «Αν κοιτάξουμε το ιρλανδικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης, τότε βρισκόμαστε ακόμη πάνω από τα 60 δισ.», συνεχίζει η πηγή, σύμφωνα με δημοσιεύματα. «Δεν πιστεύουμε ότι αυτό είναι οικονομικά εφικτό», μεταφέρει μεταξύ άλλων το Focus από την ανώνυμη πηγή.
Ποιος ωφελείται περισσότερο από τα κονδύλια της ΕΕ;
Τα 17 κράτη υπό την ηγεσία της Μελόνι επωφελούνται ιδιαίτερα από χρηματοδοτικά μέσα που επιδιώκουν να μειώσουν τις οικονομικές ανισότητες στην Ευρώπη και έτσι να ενισχύσουν τη συνοχή.
Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατευθύνεται, λόγω του διαστημικού προγράμματος της ΕΕ, στις Βρυξέλλες. Στη συνέχεια, το 2024 ωφελήθηκαν ιδιαίτερα από τα κονδύλια της ΕΕ οι βαλτικές χώρες και η Ελλάδα, με την Πολωνία να ακολουθεί.
Πριν από το ταξίδι του στις Βρυξέλλες, ο Μερτς αναφέρθηκε στην κυβερνητική του δήλωση και στην ανάγκη να περιοριστεί περαιτέρω η γραφειοκρατία της ΕΕ, ώστε να τονωθούν οι επενδύσεις. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί σημείο σύγκλισης για τους ηγέτες που θα βρεθούν στις Βρυξέλλες. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε ζητήσει και η ίδια, στην Rede zur Lage der Union της πριν από περίπου έναν μήνα: «Ένας κανόνας που συμφωνείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν πρέπει να γίνεται πιο περίπλοκος όταν ενσωματώνεται στο εθνικό δίκαιο».
Σύμφωνα με επιστολή που έχει στη διάθεσή του ο τηλεοπτικός σταθμός Welt , η φον ντερ Λάιεν καλεί τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να συζητήσουν το λεγόμενο «Gold Plating». Με τον όρο αυτό εννοείται η προσθήκη εθνικών κανόνων σε ευρωπαϊκές ρυθμίσεις. Μέχρι σήμερα η οικονομία δεν έχει δει ουσιαστική ελάφρυνση, όμως η φον ντερ Λάιεν διευκρινίζει ότι η ΕΕ δεν φέρει από μόνη της την ευθύνη για τη γραφειοκρατία.
Στο πεδίο της οικονομίας ο Μερτς επιδιώκει να επιβληθεί και σε ένα ακόμη ζήτημα. Κατά την άποψή του, η κυβέρνηση στο Πεκίνο παρέχει στις κινεζικές επιχειρήσεις άδικα πλεονεκτήματα στην παγκόσμια αγορά μέσω υψηλών επιδοτήσεων, ενώ ταυτόχρονα κρατά τεχνητά υποτιμημένο το νόμισμα της χώρας.
Στο πλαίσιο ενός neuen Abkommen του επιτρόπου Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφκοβιτς, ο οποίος επισκέφθηκε το Πεκίνο την περασμένη εβδομάδα, προβλέπεται να περιοριστούν οι εισαγωγές κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων στην ΕΕ και να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε σπάνιες γαίες. Ευρωπαίοι κορυφαίοι πολιτικοί πιέζουν για ακόμη πιο αυστηρά μέτρα, ώστε να διασφαλιστούν δίκαιοι όροι ανταγωνισμού.
Μεταναστευτικό: Προώθηση μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων
Ως τρίτη προτεραιότητα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην αποδοχή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ελληνικής πρότασης για τη δημιουργία μηχανισμού αντιμετώπισης κρίσεων στο μεταναστευτικό.
Ο πρωθυπουργός συνέκρινε την πρωτοβουλία με τα γεγονότα στη Θέουτα, στην Ισπανία, τα οποία χαρακτήρισε αντίστοιχα με όσα είχαν σημειωθεί στον Έβρο το 2020. Όπως δήλωσε, η πρόταση υποστηρίζεται από τα κράτη-μέλη και εκτίμησε ότι σύντομα θα αποτελέσει αντικείμενο νομοθετικής ρύθμισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, ο μηχανισμός θα επιτρέπει στις χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή να αναστέλλουν, υπό εξαιρετικές συνθήκες, τη χορήγηση ασύλου και να προχωρούν σε μαζικές επιστροφές.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ικανοποίησή του για την αποδοχή της ελληνικής πρωτοβουλίας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της για τη διαχείριση μεταναστευτικών κρίσεων στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
www.worldenergynews.gr
