Το 2026 η Ελλάδα και η Ευρώπη θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο. Ο τομέας ενέργειας βιώνει άνευ προηγουμένου ένταση, λόγω γεωπολιτικών συγκρούσεων, οικονομικής αβεβαιότητας και αυξημένης ζήτησης. Ταυτόχρονα, παρά την επιταχυνόμενη ενεργειακή μετάβαση, η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και οι εκπομπές αερίων ρύπων του θερμοκηπίου βαίνουν αυξανόμενες.  

Η ενεργειακή ασφάλεια και η οικονομική προσιτότητα αποτελούν πλέον κεντρικά ζητήματα για την Ευρώπη και την Ελλάδα, συντελώντας σε μια σημαντική μετατόπιση των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Για αρκετά χρόνια, η ΕΕ έχει προωθήσει ορθώς την πράσινη μετάβαση, παραμελώντας όμως την ενεργειακή ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και τις πιθανές επιπτώσεις στους πολίτες. Η υπερβολική εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και τις κινεζικές Ορυκτές Πρώτες Ύλες και τεχνολογίες οδήγησε εντός του 2025 στη λήψη διορθωτικών μέτρων, όπως η Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία και οι προσπάθειες μείωσης της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.

Στις κύριες προτεραιότητες της ΕΕ για το 2026 περιλαμβάνονται η βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής προσιτότητας, με παράλληλη διατήρηση υψηλών περιβαλλοντικών και κοινωνικών προτύπων. Στις βασικές πρωτοβουλίες περιλαμβάνονται το πακέτο μέτρων για τα δίκτυα, το RESourceEU για τις πρώτες ύλες και η Λευκή Βίβλος για την εσωτερική αγορά ενέργειας.  

Οι νέες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα,  εφόσον υπάρχει στρατηγικό σχέδιο και επιμονή. Το Πακέτο για τα δίκτυα, όπως και η Λευκή Βίβλος για την εσωτερική αγορά ενέργειας, μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των αυξημένων τιμών ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη χώρα μας. Ο Κανονισμός για τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), όπου είμαι Εισηγητής της Ομάδας Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προσφέρει αυξημένη χρηματοδότηση για τα ενεργειακά δίκτυα, η οποία θα πρέπει να κατανέμεται δίκαια σε όλες τις ευρωπαϊκές Περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Επίσης, το RESourceEU για τις πρώτες ύλες θα πρέπει να αξιοποιηθεί, δεδομένου ότι διαθέτουμε βεβαιωμένα αποθέματα, τεχνογνωσία και επιχειρήσεις, αλλά δυστυχώς ο κλάδος δεν έχει υποστηριχθεί από το κράτος την τελευταία δεκαετία. 

Όσον αφορά τις Εθνικές προκλήσεις, η Ελλάδα αντιμετωπίζει το καθήκον της υλοποίησης μακροπρόθεσμων στρατηγικών, όπως ο Κάθετος Διάδρομος και το εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων. Η επανεκκίνηση αυτών των στρατηγικών θεωρείται σημαντική ευκαιρία και ευθύνη για την τρέχουσα και τις μελλοντικές κυβερνήσεις. Ειδικότερα, η υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος γεννήθηκε το 2014 όταν και υπέγραψα με τους ομολόγους μου Υπουργούς Ενέργειας Βουλγαρίας και Ρουμανίας την πρώτη Συμφωνία, μπορεί να προσφέρει οικονομικά κέρδη (τέλη χρήσης υποδομών, δραστηριοποίηση ελληνικών επιχειρήσεων, φόροι) και να αυξήσει τη γεωπολιτική σημασία της Ελλάδας (σε εμάς θα βασίζονται οι εισαγωγές φ.α. της ΝΑ Ευρώπης, αλλά και οι εξαγωγείς ΗΠΑ, Κατάρ και αλλού).

Όσον αφορά στο εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, η κυβέρνηση, πέρα από τα αυτονόητα (προκήρυξη Διεθνούς Διαγωνισμού μετά από αίτημα της Chevron), πρέπει να αντιμετωπίσει ολιστικά τα ζητήματα που απομάκρυναν τους προηγούμενους επενδυτές (Total, Repsol) και να αξιοποιήσει την τρέχουσα θετική συγκυρία.

Τέλος, η χώρα μας οφείλει να αναδείξει τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, με κάθε ευκαιρία και ιδίως με τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας, την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης με τη Κύπρο και τις πρωτοβουλίες της Επιτροπής (πρόσφατο Pact for the Mediterranean και αναμενόμενο το 2026 Action Plan). Κατ’ επανάληψη έθεσα με παρεμβάσεις μου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ερωτήσεις σε Επιτρόπους, ζητήματα ασφάλειας (Τουρκία, Συρία), συγκρούσεων (Γάζα), προκλήσεων (επιπτώσεις Κλιματικής Αλλαγής, δυνατότητες παραγωγής ΑΠΕ και υδρογονανθράκων), ελληνισμού και ορθοδοξίας (Σινά, Χριστιανοί στη Συρία). Εύχομαι οι παλινωδίες των Κυβερνήσεων Ελλάδας – Κύπρου στη προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης, παρά την ισχυρή ευρωπαϊκή πολιτική και οικονομική στήριξη, να μην προοιωνίζουν αρνητικές εξελίξεις και σε άλλα πεδία το 2026. 

www.worldenergynews.gr