«Από τη δουλειά μου ως δικηγόρος σε σύνθετες υποθέσεις συναλλαγών και ρύθμισης, βρέθηκα σταδιακά να ασχολούμαι όλο και περισσότερο με την ενεργειακή αγορά. Σήμερα είμαι διευθύνουσα εταίρος της δικηγορικής μου εταιρείας και επικεντρώνομαι στην τομή τραπεζικού, εμπορικού και ενεργειακού δικαίου — εκεί όπου το ρυθμιστικό πλαίσιο, η χρηματοδότηση και η υλοποίηση έργων πρέπει να ευθυγραμμίζονται με καθαρούς κανόνες. Η ελληνική ενεργειακή αγορά λειτουργεί πλέον ως πεδίο υψηλής έντασης και ταυτόχρονα υψηλής ευκαιρίας: ΑΠΕ, δίκτυα, αποθήκευση, διασυνδέσεις, εξηλεκτρισμός, αλλά και αυξημένη πίεση σε αδειοδοτήσεις, χωροθέτηση, ανταγωνισμό και διαχείριση κινδύνων. Σε αυτό το περιβάλλον, το δίκαιο δεν είναι απλώς συμμόρφωση· είναι προϋπόθεση επενδυσιμότητας, χρονισμού και αξιοπιστίας.

Η εμπειρία μου ως σύμβουλος Υπουργού Ενέργειας προέκυψε ως συνέχεια αυτής της πορείας και ως μια σπάνια δυνατότητα να δω από κοντά πώς σχεδιάζεται και εφαρμόζεται η δημόσια πολιτική. Είχα ήδη εργαστεί σε ζητήματα ρύθμισης αγορών και χρηματοπιστωτικού πλαισίου, άρα είχα εικόνα του πώς οι κανόνες επηρεάζουν το κόστος κεφαλαίου, την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τη λειτουργία των αγορών. Η ενέργεια είναι ο χώρος όπου τα νομικά και θεσμικά ερωτήματα μετατρέπονται άμεσα σε οικονομικά και κοινωνικά: ασφάλεια εφοδιασμού, τιμολόγηση, ανθεκτικότητα δικτύων, ενεργειακή φτώχεια, αλλά και πλήρης ευρωπαϊκή συμμόρφωση. Από αυτή τη θέση είδα πώς ωριμάζει μια ρύθμιση, πώς συντονίζονται δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς και πώς πρέπει να «δένονται» τεχνικές προϋποθέσεις με θεσμικές εγγυήσεις. Αυτή η οπτική είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν ζητούμενο είναι η υλοποίηση, όχι απλώς ο σχεδιασμός.

Στο πλαίσιο της απανθρακοποίησης, ένα έργο με ιδιαίτερο βάρος ήταν η προετοιμασία πρότασης σχεδίου νόμου για το Decarbonization, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) και το Υπερταμείο. Σε τέτοιου τύπου παρεμβάσεις η ουσία δεν είναι η παραγωγή ενός “κομψού” κειμένου, αλλά η δημιουργία ενός πλαισίου που εφαρμόζεται χωρίς ερμηνευτικά κενά και αντέχει στον χρόνο και στον έλεγχο. Αυτό απαιτεί καθαρό governance, σαφείς αρμοδιότητες, ρεαλιστικές διαδικασίες, κανόνες επιλεξιμότητας και μηχανισμούς που μειώνουν τον κίνδυνο καθυστερήσεων, προσφυγών ή αστοχιών υλοποίησης. Με απλά λόγια: να μπορεί ένα σχήμα απανθρακοποίησης να σταθεί θεσμικά και να γίνει χρηματοδοτήσιμο, χωρίς να «σπάει» στην πράξη.

Η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων στην Ελλάδα κρίνεται τελικά στο αν οι πόροι μετατρέπονται σε bankable και υλοποιήσιμα έργα. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, είτε μέσω επιχορηγήσεων είτε μέσω blending, δανεισμού ή εγγυοδοσίας, έρχεται με συγκεκριμένες απαιτήσεις: ωριμότητα έργων, συμβατότητα με κανόνες κρατικών ενισχύσεων, σαφή κατανομή ρίσκων, δείκτες επίδοσης, διαφάνεια και λογοδοσία. Στην ελληνική πραγματικότητα, ο μεγάλος «κόμπος» είναι συχνά ο χρόνος: αδειοδοτήσεις, χωροθέτηση, όροι σύνδεσης, συμβατική δομή, προμήθειες και διαγωνιστικές διαδικασίες. Εκεί φαίνεται πόσο κρίσιμος είναι ο θεσμικός σχεδιασμός: όταν προβλέπει εξαρχής καθαρές ροές αποφάσεων, μηχανισμούς παρακολούθησης, τυποποιήσεις όπου χρειάζεται και αξιόπιστες δικλίδες ελέγχου, τότε τα ευρωπαϊκά κονδύλια λειτουργούν πολλαπλασιαστικά. Μειώνουν το ρίσκο, επιταχύνουν την κεφαλαιακή κινητοποίηση και επιτρέπουν έργα δικτύων, αποθήκευσης, διασυνδέσεων και υποδομών που «ξεκλειδώνουν» την απανθρακοποίηση στην πράξη.

Στο τέλος, το στοίχημα είναι απλό στη διατύπωση και δύσκολο στην εκτέλεση: να περάσουμε από τους στόχους στην υλοποίηση, χωρίς θεσμικές αστοχίες και χωρίς απώλειες χρόνου. Η μετάβαση θα κριθεί από την αντοχή του ρυθμιστικού πλαισίου, από την ποιότητα διακυβέρνησης των χρηματοδοτήσεων και από τη συστηματική άρση των bottlenecks που αυξάνουν κόστος και αβεβαιότητα. Όταν οι κανόνες είναι σαφείς, οι διαδικασίες προβλέψιμες και οι ευρωπαϊκοί πόροι εντάσσονται σε συνεκτικό σχέδιο, η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει τη μετάβαση από υποχρέωση σε στρατηγικό πλεονέκτημα».

www.worldenergynews.gr