Μια αποστολή στα ανοιχτά των ακτών της Μασαχουσέτης επιβεβαίωσε την ύπαρξη μιας δεξαμενής γλυκού νερού κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας. Τώρα, οι επιστήμονες αρχίζουν να κατανοούν πότε και πώς σχηματίστηκε.
Μια γιγάντια δεξαμενή γλυκού νερού
Μια γιγάντια δεξαμενή "μυστικού" γλυκού νερού στα ανοιχτά της Ανατολικής Ακτής, η οποία θα μπορούσε ενδεχομένως να τροφοδοτεί μια πόλη στο μέγεθος της Νέας Υόρκης για 800 χρόνια, μπορεί να σχηματίστηκε κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων, όταν η περιοχή ήταν καλυμμένη με παγετώνες, λένε οι ερευνητές.
Προκαταρκτικές αναλύσεις υποδηλώνουν ότι η δεξαμενή, η οποία βρίσκεται κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας και φαίνεται να εκτείνεται από τα ανοιχτά του Νιου Τζέρσεϊ μέχρι το Μέιν βόρεια, ήταν κλειδωμένη στη θέση της υπό παγωμένες συνθήκες πριν από περίπου 20.000 χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι σχηματίστηκε κατά την τελευταία παγετώδη περίοδο λόγω, εν μέρει, των παχιών στρωμάτων πάγου.
Το περασμένο καλοκαίρι, οι ερευνητές συμμετείχαν σε μια αποστολή για να παρακολουθήσουν αναφορές από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και τις αρχές της δεκαετίας του 1970 για γλυκό νερό κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας στα ανοιχτά της Ανατολικής Ακτής. «Ήταν ένα αρκετά απαιτητικό έργο και ένα είδος όνειρο ζωής», δήλωσε στο Live Science ο Μπράντον Ντούγκαν, συν-επικεφαλής επιστήμονας της αποστολής και καθηγητής γεωφυσικής στη Σχολή Μεταλλείων του Κολοράντο.
Το ερευνητικό ταξίδι
Το ερευνητικό ταξίδι, γνωστό ως Expedition 501, διήρκεσε τρεις μήνες και ανέσυρε 50.000 λίτρα νερού από κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας σε τρεις τοποθεσίες στα ανοικτά των νησιών Nantucket και Martha's Vineyard. Τα αποτελέσματα δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη, αλλά μέχρι στιγμής φαίνεται ότι η δεξαμενή μπορεί να εκτείνεται βαθύτερα υπόγεια από ό,τι υποδηλώνουν οι πρώτες αναφορές, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη από ό,τι είχε προηγουμένως θεωρηθεί.
Ο Ντούγκαν και οι συνάδελφοί του πιστεύουν επίσης ότι γνωρίζουν τι δημιούργησε τη δεξαμενή χάρη σε προκαταρκτικές αναλύσεις ραδιενεργού άνθρακα, ευγενούς αερίου και ισοτόπων, είπε.
Το γλυκό νερό στην περιοχή αναφέρθηκε για πρώτη φορά πριν από 60 χρόνια από την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS), κατά τη διάρκεια αξιολογήσεων ορυκτών και ενεργειακών πόρων στην ανοιχτή θάλασσα μεταξύ Φλόριντα και Μέιν. «Με έναν πολύ περίεργο τρόπο, βρήκαν γλυκό νερό στο ίζημα κάτω από τον ωκεανό», είπε ο Ντούγκαν. «Τη δεκαετία του 1980, μερικοί από τους ανθρώπους της USGS σκέφτηκαν πώς θα μπορούσε να φτάσει εκεί αυτό το γλυκό νερό. Στη συνέχεια, η κατάσταση σιώπησε για λίγο - κανείς δεν μιλούσε γι' αυτό».
Η δημιουργία των αποθεμάτων
Μια δεύτερη πιθανότητα είναι ότι τα ψηλά βουνά κοντά στον ωκεανό διοχετεύουν το βρόχινο νερό απευθείας στον πυθμένα της θάλασσας από το μεγάλο σημείο υψομέτρου τους, είπε. Και τρίτον - που σχετίζεται με την πρώτη υπόθεση - μια δεξαμενή γλυκού νερού μπορεί να σχηματιστεί κάτω από τον ωκεανό εάν τα στρώματα πάγου διασταλούν, προκαλώντας πτώση της στάθμης της θάλασσας. Το νερό που λιώνει συλλέγεται στον πυθμένα των στρωμάτων πάγου επειδή τρίβεται στο βράχο, παράγοντας θερμότητα. Το τεράστιο βάρος του στρώματος πάγου ωθεί στη συνέχεια αυτό το νερό στο έδαφος, παγιδεύοντάς το κάτω από στρώματα ιζημάτων.
Πάνω από δύο δεκαετίες αργότερα, οι ερευνητές βρίσκονται επιτέλους κοντά στο να λάβουν μια απάντηση, με προκαταρκτικά δεδομένα να δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος του γλυκού νερού προήλθε από παγετώνες κάποια στιγμή κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων (2,6 εκατομμύρια έως 11.700 χρόνια πριν). «Εμείς κάπως «αποκάλυψε τη μεγάλη τοπογραφία για τη Νέα Αγγλία, επειδή δεν έχουμε μεγάλα βουνά δίπλα στην ακτή», είπε ο Ντούγκαν. Ωστόσο, «μπορεί να υπάρχει ένα συστατικό βροχόπτωσης» αναμεμειγμένο στο νερό του παγετώνα, είπε. «Μπορείτε να φανταστείτε ότι μπροστά από έναν παγετώνα έχετε βροχόπτωση, οπότε πιθανότατα είναι ένα μικτό σύστημα».
Η Αποστολή 501 εξήγαγε δείγματα νερού από τοποθεσίες 30 έως 50 χιλιόμετρα στα ανοικτά των ακτών της Μασαχουσέτης. Οι ερευνητές έτρεξαν μέχρι τα 400 μέτρα κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας, ο οποίος ήταν αρκετά βαθύς για να αποκαλύψει ένα παχύ στρώμα ιζημάτων γεμάτο με γλυκό νερό που βρισκόταν κάτω από ένα στρώμα αλμυρού ιζήματος και μια αδιαπέραστη «σφράγιση» από άργιλο και λάσπη.
Η φρεσκάδα του νερού
Οι μετρήσεις αλατότητας έδειξαν ότι η φρεσκάδα του νερού στη δεξαμενή μειώνεται με την απόσταση από την ακτή, αλλά παραμένει πολύ κάτω από την αλατότητα του ωκεανού στις περιοχές που μελετήθηκαν το περασμένο καλοκαίρι. Η τοποθεσία γεώτρησης που βρίσκεται πλησιέστερα στο Nantucket και το Martha's Vineyard είχε περιεκτικότητα σε αλάτι 1 μέρος ανά 1.000, που είναι το μέγιστο ασφαλές όριο για πόσιμο νερό. Πιο μακριά από την ακτή, η περιεκτικότητα σε αλάτι ήταν 4 έως 5 μέρη ανά 1.000, και στην πιο μακρινή τοποθεσία, οι ερευνητές κατέγραψαν 17 έως 18 μέρη ανά 1.000 - ή περίπου το μισό της μέσης περιεκτικότητας σε αλάτι του ωκεανού.
Τώρα, οι επιστήμονες μελετούν τη δεξαμενή με μεγαλύτερη λεπτομέρεια, συμπεριλαμβανομένων τυχόν μικροβίων, στοιχείων σπάνιων γαιών, χώρου πόρων - κάτι που μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να εκτιμήσουν καλύτερα το μέγεθος της δεξαμενής - και την ηλικία των ιζημάτων, κάτι που θα βοηθήσει στον περιορισμό του πότε σχηματίστηκε. Πιο οριστικά αποτελέσματα σχετικά με το πώς και πότε σχηματίστηκε η δεξαμενή αναμένονται σε περίπου ένα μήνα, είπε ο Ντούγκαν.
«Στόχος μας είναι να παρέχουμε μια κατανόηση του συστήματος, ώστε αν και όταν κάποιος χρειαστεί να το χρησιμοποιήσει, να έχει πληροφορίες από τις οποίες να ξεκινήσει, αντί να αναδημιουργεί πληροφορίες ή να κάνει μια κακώς ενημερωμένη επιλογή», είπε.
www.worldenergynews.gr
