Ο Tobias Federico κάνει σχετική ανάλυση στο Montel. - Η αγορά έχει δώσει στις εταιρείες μια επιλογή πηγών ηλεκτρικής ενέργειας και έχει επίσης συμβάλει σε τεράστιες επενδύσεις στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ
Ο όγκος των πιστοποιητικών Εγγυήσεων Προέλευσης (GO) στην Ευρώπη έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία σε πάνω από 1.000 TWh ετησίως.
Ο Tobias Federico κάνει σχετική ανάλυση στο Montel.
Είναι περισσότερο από το διπλάσιο της ετήσιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας της Σκανδιναβίας, καθώς η αγορά επιτρέπει στις εταιρείες σε μια χώρα να αγοράζουν ψηφιακά πράσινη ενέργεια που παράγεται αλλού, ακόμη και από την Ισλανδία έως την Ελλάδα.
Ο Aron Simon (Διευθύνων Σύμβουλος της Cleanworld, μεσιτείας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας), έχει βοηθήσει εκατομμύρια GO να αλλάξουν χέρια σε όλη την Ευρώπη από τότε που εντάχθηκε στη νορβηγική εταιρεία το 2017.
Λέει ότι η αγορά έχει δώσει στις εταιρείες μια επιλογή πηγών ηλεκτρικής ενέργειας και έχει επίσης συμβάλει σε τεράστιες επενδύσεις στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, παρέχοντας στους παραγωγούς ένα ασφάλιστρο επιπλέον της χονδρικής τιμής ενέργειας.
«Νομίζω ότι η αγορά GO είναι εξαιρετικά σημαντική για την πράσινη μετάβαση. Δείχνει πολύ ξεκάθαρα ότι υπάρχει αξία για τους καταναλωτές να αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια χωρίς άνθρακα ή ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ότι εκτιμούν αυτήν την επιλογή», λέει ο Simon.
Ωστόσο, ο Simon και άλλοι στην αγορά φοβούνται ότι τα επικείμενα διεθνή πρότυπα για τη λογιστική των εκπομπών μπορεί να καθυστερήσουν την ανάπτυξη των GO και ενδεχομένως να υπονομεύσουν τη μετάβαση της Ευρώπης στην πράσινη ενέργεια.
Το Πρωτόκολλο για τα Αέρια του Θερμοκηπίου (το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο πρότυπο για την αναφορά εκπομπών από οργανισμούς), στοχεύει στη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο οι εταιρείες αναφέρουν τις εκπομπές από την ενέργεια που καταναλώνουν, τις λεγόμενες εκπομπές Scope 2.
Δύο βασικές αλλαγές περιλαμβάνουν την ωριαία αντιστοίχιση παραγωγής και κατανάλωσης (αντί της τρέχουσας διαφοράς έως και 18 μηνών), καθώς και τη διασφάλιση ότι οι ισχυρισμοί για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (GO) είναι φυσικά πιο κοντά στην πηγή παραγωγής.
Οι προτάσεις υποβλήθηκαν σε δημόσια διαβούλευση που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο και οι ομάδες εργασίας θα αξιολογήσουν τώρα τα σχόλια πριν προτείνουν τελικές κατευθυντήριες γραμμές που οι παρατηρητές εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να εφαρμοστούν τη δεκαετία του 2030.
Αύξηση της λεπτομέρειας των GO
Η αγορά GO (ένα πιστοποιητικό ισοδυναμεί με 1 MWh ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας), ξεκίνησε στην Ευρώπη στις αρχές της δεκαετίας του 2000, καθώς η ΕΕ αναζητούσε τρόπους για να προσελκύσει επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) για να βοηθήσει στην επίτευξη δεσμευτικών στόχων για την απαλλαγή της οικονομίας από τον άνθρακα.
Ο ετήσιος κύκλος εργασιών ξεπέρασε τις 500 TWh το 2016, φτάνοντας τις 1.000 TWh σήμερα. Ορισμένοι αναλυτές έχουν εκτιμήσει ότι η ευρωπαϊκή αγορά GO θα μπορούσε να φτάσει σε αγοραία αξία περίπου 4-10 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το τέλος της δεκαετίας, ανάλογα με τις τιμές.
«Σήμερα, μια εταιρεία μπορεί να αγοράσει μια GO για να ισχυριστεί ότι χρησιμοποιεί ΑΠΕ με βάση την παραγωγή έως και 18 μήνες πριν η οποία προϋποθέτει αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας καθόλη τη διάρκεια του έτους.
Η μετάβαση σε ωριαία αντιστοίχιση σημαίνει ότι όταν λέτε ότι χρησιμοποιείτε πράσινη ενέργεια, αυτή παράγεται την ίδια ώρα. Και στη συνέχεια, μπορεί να χρειαστεί να κατασκευάσετε μια μπαταρία για να εξασφαλίσετε προμήθειες τη νύχτα εάν δεν υπάρχει διαθέσιμη αιολική ή ηλιακή ενέργεια, κάτι που είναι καλό επειδή θα βοηθήσει στην αύξηση της ευελιξίας στο σύστημα», λέει ο Killian Daly (Εκτελεστικός Διευθυντής της EnergyTag).
Ο Max Van Meer (Διευθύνων Σύμβουλος και επικεφαλής ΑΠΕ στην ολλανδική εμπορική εταιρεία STX), θεωρεί ότι η ωριαία αντιστοίχιση μπορεί να είναι πολύ περίπλοκη για ορισμένες εταιρείες. «Υπάρχει ο κίνδυνος οι εταιρείες να επιλέξουν να μην συμμορφωθούν εάν γίνει πολύ περίπλοκη. Πρέπει να θυμόμαστε ότι το Πρωτόκολλο Αερίων Θερμοκηπίου είναι προαιρετικό», λέει.
Αν και προαιρετικό, το Πρωτόκολλο Αερίων Θερμοκηπίου χρησιμοποιείται ως πρότυπο στην περιβαλλοντική αναφορά της ΕΕ και οι μεγάλες εταιρείες υποχρεούνται να συμμορφώνονται με πολλές από τις κατευθυντήριες γραμμές του από τις αρχές του 2024 βάσει της Οδηγίας για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας.
Μείωση του χάσματος τοποθεσίας
Σήμερα, οι GO μπορούν να διακινούνται ελεύθερα σε όλη την Ευρώπη, ανεξάρτητα από τυχόν περιορισμούς στη φυσική ικανότητα μεταφοράς ενέργειας.
Για παράδειγμα, μια εταιρεία στην Πορτογαλία μπορεί να ισχυριστεί ότι χρησιμοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με βάση GO που συνδέονται με ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο στην Ισλανδία - παρόλο που δεν υπάρχουν φυσικές συνδέσεις μεταξύ της Ισλανδίας και της ηπειρωτικής Ευρώπης.
Δεδομένου ότι πολλοί μεγάλοι βιομηχανικοί καταναλωτές βασίζουν τους ισχυρισμούς τους για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο φυσικό μείγμα παραγωγής της χώρας και όχι στις αγορασμένες GO, αυτό επιτρέπει επίσης στους παραγωγούς να πωλούν πλεονάζουσες GO σε άλλες αγορές, εγείροντας υποψίες για διπλή αξίωση.
Ο Daly συμφωνεί, επικαλούμενος μια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το καλοκαίρι του 2025 που έδειξε ότι η αγορά GO παράγει μόνο περίπου 140 εκατομμύρια ευρώ σε έσοδα για τους παραγωγούς, με τις τιμές επί του παρόντος πολύ κάτω από το 1 ευρώ/MWh.
«Χρειαζόμαστε να αυξηθούν οι τιμές της αγοράς και πρέπει να αντιμετωπίσουμε την υπερπροσφορά», λέει, σημειώνοντας, για παράδειγμα, ότι οι αγοραστές GO εκτός της χώρας που τις παράγει μπορούν «τεχνητά να αυξήσουν την προσφορά και να μειώσουν τις τιμές». Ο Daly προσθέτει: «Πιστεύω λοιπόν ότι χρειαζόμαστε ένα καλύτερο όριο γύρω από το ποιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι πραγματικά διαθέσιμες στους καταναλωτές».
Μια άλλη ανησυχία είναι ότι η επιβολή διαφορετικών τοποθεσιακών αγορών GO θα μπορούσε να προκαλέσει κατακερματισμό των τιμών.
Για παράδειγμα, η Νορβηγία, η οποία παράγει μεγάλο όγκο GO χάρη στους τεράστιους υδροηλεκτρικούς και αιολικούς πόρους, θα είχε υπερπροσφορές σε ζώνες προσφοράς, ενώ οι εισαγωγείς GO όπως η Γερμανία θα μπορούσαν να δουν τις τιμές να εκτοξεύονται.
Η Landsvirkjun (κυρίαρχος παραγωγός ενέργειας της Ισλανδίας), υποστηρίζει ότι η πώληση GOs αντιπροσώπευε το 7-8% του συνολικού εισοδήματός της κατά το περασμένο έτος και έχει σημαντικό αντίκτυπο στις επενδυτικές αποφάσεις. Μια αυστηρή προσέγγιση τοποθεσίας θα μπορούσε να αφαιρέσει αυτήν την πρόσθετη πηγή εσόδων, οδηγώντας σε λιγότερες επενδύσεις σε νέα δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ισλανδία.
«Ο σκοπός του συστήματος GO είναι να αυξήσει το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη. Η νέα πρόταση θα μπορούσε να μειώσει τα πράσινα ασφάλιστρα για τους παραγωγούς και, ως εκ τούτου, να λειτουργήσει ενάντια στον βασικό στόχο της Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας», λέει ο Halldor Kari Sigurdarson (Διευθυντής επιχειρήσεων της Landsvirkjun).
Ο Jon Sverre Monsen (επικεφαλής περιβαλλοντικών αγορών στη νορβηγική Å Energi), προειδοποιεί ότι οι προτάσεις για το Πρωτόκολλο Αερίων Θερμοκηπίου θα μπορούσαν επίσης να περιπλέξουν την υπογραφή μακροπρόθεσμων συμφωνιών αγοράς ενέργειας (PPA) μεταξύ παραγωγών ΑΠΕ και βιομηχανικών καταναλωτών.
Οι GO περιλαμβάνονται στις PPA για την τεκμηρίωση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Εάν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη ισχύ των GO, θα μπορούσαν να υπάρξουν λιγότερες συμφωνίες PPA, ασθενέστερες επενδυτικές συνθήκες και αυξημένη ανασφάλεια για τους βιομηχανικούς καταναλωτές που αναζητούν σταθερό εφοδιασμό με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, λέει.
www.worldenergynews.gr
