Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν χρησιμοποιήσει χιλιάδες πυρομαχικά στην αεροπορική τους εκστρατεία κατά του Ιράν, τα περισσότερα από τα οποία περιέχουν βολφράμιο, ένα εξαιρετικά σκληρό μέταλλο που επιτρέπει στους πυραύλους να διαπερνούν θωρακίσεις ή υπόγεια καταφύγια.
Σε αντίθεση με εξοπλισμό όπως οι μύτες διάτρησης από καρβίδιο βολφραμίου, το οποίο μπορεί να ανακυκλωθεί, το βολφράμιο που χρησιμοποιείται σε πυρομαχικά καταναλώνεται κατά την έκρηξη και δεν ανακτάται.
Η σύγκρουση με το Ιράν, σε συνδυασμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία που διαρκεί πλέον πέντε χρόνια, εξαντλεί όχι μόνο τα αποθέματα πυραύλων αλλά και τα μέταλλα που καθιστούν τα όπλα αυτά ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Η αναπλήρωση των αποθεμάτων αναμένεται να είναι δύσκολη, καθώς η αγορά βολφραμίου αντιμετώπιζε ήδη πιέσεις πριν από τους περιορισμούς εξαγωγών που επέβαλε η Κίνα τον Φεβρουάριο του 2025 ως απάντηση σε αμερικανικούς δασμούς, οδηγώντας πλέον σε κρίση την αγορά.
Οι τιμές του βολφραμίου έχουν εκτοξευθεί από τότε, με την αγορά του Ρότερνταμ για το ενδιάμεσο προϊόν ammonium paratungstate να αυξάνεται από κάτω από τα 400 δολάρια ανά μετρικό τόνο πριν από έναν χρόνο σε πάνω από 2.200 δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της Shanghai Metals Market. Έτσι, το βολφράμιο συγκαταλέγεται στα εμπορεύματα με τις ισχυρότερες επιδόσεις το τελευταίο διάστημα, ξεπερνώντας σε άνοδο τον χαλκό, τον χρυσό και το πετρέλαιο.
Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Project Blue, βάσει δεδομένων της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ, τα προϊόντα βολφραμίου διαπραγματεύονται πλέον στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τουλάχιστον 90 ετών.
Η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 80% της παγκόσμιας παραγωγής εξόρυξης, αξιοποιώντας τη δεσπόζουσα θέση της στην εφοδιαστική αλυσίδα του βολφραμίου, αντίστοιχα με ό,τι συμβαίνει και στον τομέα των σπάνιων γαιών. Οι εξαγωγές βολφραμίου έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 40% μετά την επιβολή των νέων περιορισμών, ενώ η κινεζική παραγωγή εκτιμάται ότι μειώθηκε κατά 10% το 2025 λόγω κρατικών ποσοστώσεων και περιβαλλοντικών περιορισμών στη μικρότερη εξορυκτική δραστηριότητα.
Παράλληλα, αυξάνεται η απορρόφηση του βολφραμίου από την εγχώρια κινεζική αγορά, γεγονός που θα περιόριζε τις εξαγωγές ακόμη και χωρίς νέους περιορισμούς. Ωστόσο, η δυτική παραγωγή παρουσιάζει βελτίωση από χαμηλή βάση, με αύξηση περίπου 20% εκτός Κίνας, κυρίως χάρη στην έναρξη λειτουργίας του ορυχείου Boguty στο Καζακστάν, χώρα που αναδεικνύεται σε κρίσιμο κρίκο για μια εναλλακτική αλυσίδα εφοδιασμού εκτός Κίνας.
Η επενδυτική εταιρεία Cove Capital υπέγραψε συμφωνία για την ανάπτυξη νέου μεγάλου κοιτάσματος βολφραμίου στο Καζακστάν, με χρηματοδότηση 900 εκατομμυρίων δολαρίων από την Export-Import Bank των ΗΠΑ. Παράλληλα, το Πεντάγωνο έχει ζητήσει νέες προμήθειες 13 κρίσιμων ορυκτών, συμπεριλαμβανομένου του βολφραμίου, από συνεργαζόμενες εταιρείες, λίγο πριν την έναρξη των επιχειρήσεων κατά του Ιράν.
Ωστόσο, πολλά από τα έργα αυτά βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και θα χρειαστούν χρόνια για να φτάσουν σε παραγωγή, γεγονός που εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ αμυντικού και πολιτικού τομέα για την εξασφάλιση των διαθέσιμων ποσοτήτων.
Ο αμυντικός τομέας αντιστοιχούσε περίπου στο 10% της παγκόσμιας κατανάλωσης πέρυσι, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί καθώς οι δυτικές χώρες, και ειδικά οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιδιώκουν την αναπλήρωση αποθεμάτων πυρομαχικών μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις νέες συγκρούσεις στον Κόλπο.
Οι στρατιωτικοί αγοραστές είναι σε θέση να υπερκεράσουν οικονομικά τους πολιτικούς πελάτες, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας που χρησιμοποιούν βολφράμιο, όπως η παραγωγή ημιαγωγών, πλακετών κυκλωμάτων και φωτοβολταϊκών πάνελ. Η ζήτηση για βολφράμιο αυξάνεται επίσης σε τομείς όπως τα ηλεκτρονικά, τα εργαλεία κατασκευών και οι εφαρμογές στην εξόρυξη και την ενέργεια.
Το βολφράμιο αποτελεί μόνο ένα από τα πολλά κρίσιμα ορυκτά που χρησιμοποιούνται σε πυρομαχικά, καθώς, για παράδειγμα, ένας πύραυλος τύπου Tomahawk εκτιμάται ότι περιλαμβάνει έως και 18 διαφορετικά κρίσιμα μέταλλα στα συστήματα καθοδήγησης, ηλεκτρονικά και την κεφαλή του, αν και οι ακριβείς πληροφορίες παραμένουν απόρρητες.
Όπως επισημαίνει η Amanda van Dyke, ιδρύτρια του Critical Minerals Hub, «τα πυραυλικά συστήματα είναι στην ουσία εξίσωση ορυκτών», υπογραμμίζοντας ότι η σημερινή σύγκρουση στον Κόλπο λειτουργεί ως μια μεγάλη «δεξαμενή απορρόφησης» ορυκτών.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κρίσιμων πρώτων υλών παράγεται σήμερα στην Κίνα, γεγονός που ενισχύει την εξάρτηση της Δύσης. Ο πόλεμος με το Ιράν αναμένεται να επιταχύνει την προσπάθεια για μεγαλύτερη αυτονομία στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών, αν και η ανάπτυξη νέων πλήρως ολοκληρωμένων εφοδιαστικών αλυσίδων από την εξόρυξη έως την τελική παραγωγή απαιτεί χρόνο, τον οποίο η Δύση ενδέχεται να μην διαθέτει πλέον.
