Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και από περιβαλλοντικές οργανώσεις και κοινωνικούς φορείς, οι οποίοι εστιάζουν κυρίως στις περιβαλλοντικές και θεσμικές του επιπτώσεις
Η οριζόντια ενσωμάτωση τεχνολογιών - χερσαία αιολικά, χερσαία φωτοβολταϊκά και θαλάσσια φωτοβολταϊκά - εντός Περιοχών Επιτάχυνσης όπως προτείνεται στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) δεν ανταποκρίνεται στον διαφορετικό βαθμό ωριμότητας και στις ιδιαίτερες ανάγκες σχεδιασμού κάθε μορφής ΑΠΕ. Αυτό υποστηρίζει η ΕΛΕΤΑΕΝ η οποία επέβαλε τις αντιρρήσεις της στο πλαίσιο της διαβούλευσης σχετικά με το νέο πλαίσιο που εισάγεται για τις «Περιοχές Επιτάχυνσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας».
Ειδικά για τα θαλάσσια φωτοβολταϊκά, επισημαίνεται ότι πρόκειται για τεχνολογία που δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς ώστε να ενταχθεί σε ένα τέτοιο καθεστώς χωρικής επιτάχυνσης. Παράλληλα, εκφράζει έντονες επιφυλάξεις για τη δημιουργία Περιοχών Επιτάχυνσης για τα χερσαία αιολικά έργα, θεωρώντας ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη χωρικού σχεδιασμού, αλλά η πολυπλοκότητα και η καθυστέρηση της αδειοδοτικής διαδικασίας. Κατά την άποψή της, η Πολιτεία θα πρέπει να επικεντρωθεί στην απλοποίηση και την ορθή εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας, αντί να επενδύει σε έναν νέο, ιδιαίτερα απαιτητικό μηχανισμό χωρικού προσδιορισμού περιοχών για χερσαία αιολικά.
Αντιθέτως, η ΕΛΕΤΑΕΝ που εκπροσωπεί την αγορά της αιολικής ενέργειας θεωρεί πιο λειτουργική και θεσμικά ώριμη την πρόβλεψη Περιοχών Επιτάχυνσης για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα. Επειδή τα έργα αυτά ήδη υπόκεινται σε σύνθετες και εκτεταμένες διαδικασίες στρατηγικού σχεδιασμού και περιβαλλοντικής αξιολόγησης, προτείνεται να ενταχθούν στο καθεστώς των Περιοχών Επιτάχυνσης μέσω των Προεδρικών Διαταγμάτων που θα εκδοθούν μετά από Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, καλύπτοντας έτσι και τα υφιστάμενα χρονικά κενά στην ανάπτυξή τους.
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα που αναδεικνύεται έμμεσα από όσους συμμετείχαν στη διαβούλευση είναι η ανάγκη ενίσχυσης της διοικητικής ικανότητας του κράτους για την εφαρμογή του νέου πλαισίου. Ακόμη και ένα πλήρως θεσμικά άρτιο σύστημα Περιοχών Επιτάχυνσης δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς επαρκώς στελεχωμένες υπηρεσίες, ψηφιοποιημένες διαδικασίες και ενιαία ερμηνεία της νομοθεσίας από τις εμπλεκόμενες αρχές. Η εμπειρία δείχνει ότι οι καθυστερήσεις συχνά δεν οφείλονται στο θεσμικό πλαίσιο, αλλά στην εφαρμογή του, στη γραφειοκρατική ασυνέχεια και στην έλλειψη συντονισμού μεταξύ κεντρικής διοίκησης και αποκεντρωμένων υπηρεσιών, γεγονός που μπορεί να υπονομεύσει και τις πιο φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις.
Οι συγκεντρικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και από περιβαλλοντικές οργανώσεις και κοινωνικούς φορείς, οι οποίοι εστιάζουν κυρίως στις περιβαλλοντικές και θεσμικές του επιπτώσεις.
Τι ζητούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις
Το WWF Ελλάς ζητά την πλήρη αναμόρφωση του συστήματος χωρικού σχεδιασμού για τις ΑΠΕ, με κατάργηση των υφιστάμενων Περιοχών Αιολικής Προτεραιότητας και αντικατάστασή τους από ένα ενιαίο, διαφανές και επιστημονικά τεκμηριωμένο σύστημα.
Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία από την πλευρά της εστιάζει κυρίως στις επιπτώσεις των Περιοχών Επιτάχυνσης στην ορνιθοπανίδα και στη βιοποικιλότητα. Υποστηρίζει ότι οι περιοχές αυτές πρέπει να περιορίζονται αυστηρά σε τεχνητές και έντονα ανθρωπογενείς εκτάσεις, αποκλείοντας περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας, όπως το δίκτυο Natura 2000, οι Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά και οι μεταναστευτικοί διάδρομοι. Επιπλέον, θεωρεί κρίσιμη την ενσωμάτωση χαρτών ευαισθησίας της άγριας πανίδας, οι οποίοι απουσιάζουν από το προτεινόμενο πλαίσιο, γεγονός που κατά την ίδια οδηγεί σε ανεπαρκή επιστημονική τεκμηρίωση των χωροθετήσεων.
Παράλληλα, από την πλευρά των πολιτών και διαφόρων συλλογικών πρωτοβουλιών εκφράζεται η ανησυχία ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω συγκέντρωση έργων ΑΠΕ σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές, όπου υπάρχει ήδη ανεπτυγμένη ενεργειακή δραστηριότητα και υποδομές. Η κριτική αυτή εστιάζει στον κίνδυνο άνισης κατανομής των έργων, στην πιθανή περιβαλλοντική επιβάρυνση τοπικών οικοσυστημάτων και στην ανάγκη ουσιαστικής κοινωνικής αποδοχής πριν από την υλοποίηση μεγάλων ενεργειακών παρεμβάσεων.
Συνολικά, στο πλαίσιο του νομοσχεδίου αναδεικνύονται διαφορετικές προσεγγίσεις: από τη μία πλευρά, η ανάγκη επιτάχυνσης της ανάπτυξης των ΑΠΕ και βελτίωσης της αδειοδοτικής διαδικασίας, όπως τονίζεται από την ΕΛΕΤΑΕΝ, και από την άλλη, η απαίτηση για ισχυρή περιβαλλοντική προστασία, επιστημονική τεκμηρίωση και κοινωνική συμμετοχή, όπως επισημαίνουν το WWF Ελλάς, η Ορνιθολογική Εταιρεία και οι εκπρόσωποι των πολιτών.
www.worldenergynews.gr
