Κίνα και ΗΠΑ μειώνουν σημαντικά τις επενδύσεις τους στη βιομηχανία παραγωγής καθαρής ενέργειας, αλλά για πολύ διαφορετικούς λόγους
Από τη μία, στην Κίνα η πτώση των επενδύσεων από τα ανώτατα επίπεδα του 2023 αντικατοπτρίζει μια διόρθωση της αγοράς μετά από χρόνια υπερπροσφοράς και επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης.
Από την άλλη, στις ΗΠΑ η τάση αυτή αντανακλά τη μετατόπιση των πολιτικών προτεραιοτήτων και την αντίδραση του ιδιωτικού τομέα στην πολιτική αβεβαιότητα της εποχής Trump. Το αποτέλεσμα είναι μια επιβράδυνση των επενδύσεων στη βιομηχανία καθαρής ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή διαφοροποίηση και η απανθρακοποίηση δεν ήταν ποτέ πιο επείγουσες.
Πού οφείλονται οι πτώσεις στην καθαρή ενέργεια
Μια νέα έκθεση της Rhodium Group δείχνει ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, οι επενδύσεις στη βιομηχανία καθαρών τεχνολογιών έχουν μειωθεί κατά εντυπωσιακό 42% από την κορύφωσή τους το 2023, φτάνοντας τα 155 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
Μόνο η Κίνα έχει καταγράψει πτώση 70% στα επίπεδα επενδύσεών της από τη φρενήρη επενδυτική της έκρηξη το 2023, όταν το Πεκίνο εγκατέστησε τόση ηλιακή ενέργεια όση είχε εγκαταστήσει ολόκληρος ο υπόλοιπος κόσμος μαζί το 2022.
Ενώ μεγάλο μέρος αυτής της πτώσης αποτελεί φυσική διόρθωση της προηγούμενης υπερπροσφοράς λόγω μεγάλων κρατικών κινήτρων, η επιβράδυνση της Κίνας είναι επίσης αντίδραση στην πολιτική στροφή των ΗΠΑ μακριά από την καθαρή ενέργεια, και ιδιαίτερα από την αιολική και ηλιακή ενέργεια.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του μη κομματικού ειδησεογραφικού μέσου Semafor, «οι κινεζικές εταιρείες του πράσινου τομέα ακύρωσαν περίπου 2,8 δισεκατομμύρια δολάρια σε προγραμματισμένα βιομηχανικά έργα στις ΗΠΑ πέρυσι, ενώ περισσότερες από τις μισές προτεινόμενες επενδύσεις ακυρώθηκαν, πάγωσαν ή καθυστέρησαν».
Αυτή η υποχώρηση έρχεται ως άμεση αντίδραση σε μια αλλαγή πολιτικής υπό την κυβέρνηση Trump, κυρίως μέσω της ανατροπής του Inflation Reduction Act της εποχής Biden, της κατάργησης πολλών φορολογικών κινήτρων για την καθαρή ενέργεια και των δασμών στις αλυσίδες εφοδιασμού καθαρής ενέργειας, ιδιαίτερα σε εκείνες που προέρχονται από την Κίνα (δηλαδή στις περισσότερες από αυτές).
Διαφορετική στρατηγική για Κίνα και ΗΠΑ
Υπάρχει ένας ορισμένος βαθμός ειρωνείας στις αντικατοπτριζόμενες τάσεις δαπανών για καθαρή ενέργεια που παρατηρούνται στις ΗΠΑ και την Κίνα, οι οποίες έχουν υιοθετήσει αντίθετες θέσεις και στρατηγικές όσον αφορά την εδραίωση κυριαρχίας στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και την ενίσχυση της αντίστοιχης εθνικής ενεργειακής τους ασφάλειας.
Ενώ η Κίνα επιβραδύνει τώρα στον τομέα της καθαρής ενέργειας, η χώρα σε καμία περίπτωση δεν απομακρύνεται από αυτήν.
Η Κίνα θέλει, χωρίς καμία αμφιβολία, να γίνει το πρώτο «ηλεκτρο-κράτος» στον κόσμο, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν στη θέση τους ως πετρο-κράτος υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης Trump.
Πώς αντιδρούν οι υπόλοιπες οικονομίες
Όμως ενώ οι δυο αυτές μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου επιβραδύνουν σημαντικά τις δαπάνες τους για τη βιομηχανία καθαρής ενέργειας, πολλές χώρες επενδύουν στην καθαρή ενέργεια περισσότερο από ποτέ.
Στην πραγματικότητα, η ενεργειακή κρίση που προκύπτει από τον πόλεμο των ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν ενισχύει μια έκρηξη καθαρής ενέργειας σε πολλές χώρες, και ιδιαίτερα στις αναδυόμενες οικονομίες.
Καθώς οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτοξεύονται, πολλές χώρες στρέφονται στην εγχώρια αιολική και ηλιακή ενέργεια για να εξασφαλίσουν φθηνότερη και πιο αξιόπιστη ενέργεια.
«Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια δεν μπορούν να τεθούν υπό εμπάργκο, να αποκλειστούν ή να διακοπούν από μια ξένη δύναμη», έγραψε ο David Frykman, General Partner της επενδυτικής εταιρείας επιχειρηματικού κεφαλαίου Norrsken με έδρα τη Στοκχόλμη, σε άρθρο γνώμης για το Fortune τον Μάρτιο.
«Κάθε τεραβατώρα εγχώριας παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας είναι μια τεραβατώρα που κανένας αντίπαλος δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ως όπλο» συνέχισε ο ίδιος.
Έτσι, ενώ η συνολική παγκόσμια τάση στη βιομηχανία καθαρής ενέργειας επιβραδύνεται, η συνολική εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Σε ορισμένες οικονομίες, αν και μικρότερες και λιγότερο ισχυρές, η βιομηχανία καθαρής ενέργειας δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη. Σε άλλες, η φύση των δαπανών για καθαρή ενέργεια απλώς μετατοπίζεται από τη βιομηχανική παραγωγή προς τις υποδομές.
Συνολικά, ωστόσο, αυτές οι αποκλίνουσες τάσεις αναδεικνύουν το γεγονός ότι το σημερινό τοπίο της καθαρής ενέργειας είναι εξαιρετικά ασταθές σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η αβεβαιότητα γύρω από οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες περιορίζει το επενδυτικό ενδιαφέρον και εισάγει υψηλό επίπεδο αποφυγής ρίσκου στον τομέα, σε μια περίοδο όπου η επέκταση της καθαρής ενέργειας είναι απολύτως αναγκαία για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των παγκόσμιων ενεργειακών συστημάτων και τον περιορισμό των κλιματικών επιπτώσεων, σε μια εποχή όπου οι προβλέψεις για τη ζήτηση ενέργειας εκτοξεύονται λόγω της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης.
www.worldenergynews.gr
