Νέα μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από τη NASA δείχνει ότι η ηλιόσφαιρα μπορεί να είχε συρρικνωθεί δραματικά όταν το Ηλιακό Σύστημα πέρασε μέσα από πυκνά διαστρικά νέφη, επηρεάζοντας ενδεχομένως το αρχαίο κλίμα της Γης - την ίδια στιγμή που οι ισχυρές εκλάμψεις του νεαρού Ήλιου ίσως συνέβαλαν στη διατήρηση υγρού νερού στον πλανήτη
Τι θα συνέβαινε αν η Γη έβγαινε προσωρινά έξω από την προστατευτική «φούσκα» του Ήλιου; Νέα μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από τη NASA υποδεικνύει ότι κάτι τέτοιο ενδέχεται να συνέβη αρκετές φορές στο μακρινό παρελθόν, όταν το Ηλιακό Σύστημα πέρασε μέσα από πυκνές και εξαιρετικά ψυχρές περιοχές του Γαλαξία. Η τεράστια ηλιόσφαιρα, η περιοχή που δημιουργείται από τον ηλιακό άνεμο και περιβάλλει το Ηλιακό Σύστημα, μπορεί τότε να συμπιέστηκε δραματικά, φτάνοντας σύμφωνα με τις προσομοιώσεις ακόμη και σε μέγεθος μικρότερο από την τροχιά της Γης. Αν το σενάριο αυτό επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να προσφέρει μια νέα εξήγηση για ορισμένες από τις μεγάλες κλιματικές μεταβολές που σημειώθηκαν στη Γη πριν από εκατομμύρια χρόνια.
Όταν το Ηλιακό Σύστημα βρέθηκε μέσα σε «παγωμένα» νέφη του Γαλαξία
Η ηλιόσφαιρα λειτουργεί σαν μια τεράστια προστατευτική περιοχή γύρω από τον Ήλιο, που δημιουργείται από τον συνεχή ηλιακό άνεμο και περιορίζει την επίδραση του διαστρικού περιβάλλοντος στο Ηλιακό Σύστημα. Όμως η ηλιόσφαιρα δεν είναι σταθερή. Το μέγεθος και η μορφή της μπορούν να αλλάζουν ανάλογα με τις συνθήκες του διαστήματος μέσα από τις οποίες κινείται ο Ήλιος.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του ScienceDaily, ερευνητές του κέντρου SHIELD της NASA χρησιμοποίησαν υπολογιστικές προσομοιώσεις για να ανασυνθέσουν την πορεία της ηλιόσφαιρας μέσα στον Γαλαξία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το Ηλιακό Σύστημα μπορεί να πέρασε τουλάχιστον τρεις φορές τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια μέσα από ιδιαίτερα πυκνές και ψυχρές περιοχές διαστρικού αερίου και σκόνης.
Οι συγκεκριμένες διελεύσεις τοποθετούνται περίπου 2-3 εκατομμύρια, 6-7 εκατομμύρια και 13-14 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πίεση από αυτά τα πυκνά νέφη θα μπορούσε να έχει συμπιέσει την ηλιόσφαιρα σε ακραίο βαθμό. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η προστατευτική περιοχή γύρω από τον Ήλιο θα είχε περιοριστεί σε μέγεθος μικρότερο ακόμη και από την τροχιά της Γης, αφήνοντας προσωρινά τον πλανήτη εκτεθειμένο σε ένα πολύ διαφορετικό διαστρικό περιβάλλον.
Το ενδεχόμενο αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή υπάρχουν γεωλογικά στοιχεία που χρονικά συμπίπτουν με ορισμένες από αυτές τις περιόδους. Ισότοπα και στοιχεία που συνδέονται με διαστρική σκόνη έχουν εντοπιστεί σε δείγματα από βαθιά θαλάσσια ιζήματα, την Ανταρκτική και τη Σελήνη.
Οι προσομοιώσεις υποδεικνύουν ότι μια τέτοια έκθεση θα μπορούσε να επηρεάσει τη χημεία της ατμόσφαιρας και την ποσότητα των υδρατμών στην ανώτερη ατμόσφαιρα, προκαλώντας αλλαγές που τελικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν το κλίμα στην επιφάνεια της Γης. Οι ερευνητές εξετάζουν έτσι το ενδεχόμενο οι διελεύσεις του Ηλιακού Συστήματος μέσα από πυκνές περιοχές του Γαλαξία να συνέβαλαν σε ορισμένες μακροχρόνιες κλιματικές μεταβολές.
Ο νεαρός Ήλιος ήταν πολύ πιο αδύναμος - αλλά η Γη δεν πάγωσε
Η ίδια έρευνα παρουσιάζει και ένα δεύτερο, διαφορετικό κομμάτι της ιστορίας του Ήλιου και της Γης.
Πριν από περίπου 3 δισεκατομμύρια χρόνια, ο Ήλιος ήταν σημαντικά λιγότερο φωτεινός από σήμερα - περίπου στο 70% της σημερινής του φωτεινότητας. Θεωρητικά, αυτή η χαμηλότερη ηλιακή ακτινοβολία θα έπρεπε να είχε οδηγήσει σε μια πολύ πιο παγωμένη Γη. Ωστόσο, τα γεωλογικά στοιχεία δείχνουν ότι υπήρχε υγρό νερό.
Το λεγόμενο «παράδοξο του αμυδρού νεαρού Ήλιου» αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα μεγάλα ερωτήματα για την εξέλιξη του πλανήτη.
Μια δεύτερη μελέτη, με επικεφαλής επιστήμονα της NASA, εξετάζει την πιθανότητα ότι η εξαιρετικά έντονη δραστηριότητα του νεαρού Ήλιου έπαιξε ρόλο. Νεαρά άστρα παρόμοια με τον Ήλιο παρατηρείται ότι μπορούν να παράγουν ισχυρές υπερ-εκλάμψεις, εκτοξεύοντας τεράστιες ποσότητες ενεργητικών σωματιδίων.
Οι ερευνητές αναπαρήγαγαν σε εργαστήριο συνθήκες που θεωρούνται αντιπροσωπευτικές της πρώιμης ατμόσφαιρας της Γης και τις βομβάρδισαν με πρωτόνια, προσομοιώνοντας την επίδραση των ενεργητικών σωματιδίων από τέτοιες ηλιακές εκρήξεις.
Το πείραμα οδήγησε, μεταξύ άλλων, στον σχηματισμό υποξειδίου του αζώτου (N₂O), ενός ισχυρού αερίου του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις των ερευνητών, ακόμη και ένα μικρό μέρος της ποσότητας που θα μπορούσε να παραχθεί με αυτόν τον μηχανισμό ίσως συνέβαλε στη διατήρηση θερμοκρασιών πάνω από το σημείο πήξης του νερού.
Οι δύο μελέτες σκιαγραφούν έτσι μια εντυπωσιακή εικόνα: η Γη δεν επηρεάζεται μόνο από το άμεσο περιβάλλον της. Η πορεία του Ηλιακού Συστήματος μέσα στον Γαλαξία, αλλά και η βίαιη δραστηριότητα του νεαρού Ήλιου, μπορεί να έχουν αφήσει αποτύπωμα στην ιστορία του κλίματος και στις συνθήκες που επέτρεψαν την εμφάνιση και εξέλιξη της ζωής.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι πρόκειται για ερευνητικά μοντέλα και υποθέσεις που χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση. Ωστόσο, η ιδέα ότι η Γη μπορεί κάποτε να βρέθηκε έξω από την «ηλιακή ασπίδα» της ανοίγει ένα νέο παράθυρο στην κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στον Ήλιο, το διαστρικό περιβάλλον και το κλίμα του πλανήτη μας.
www.worldenergynews.gr
