Η παγκόσμια βιομηχανία πράσινου υδρογόνου έχει περάσει από διακυμάνσεις, με τις αρνητικές εξελίξεις να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε ορισμένες περιοχές (Clean Technica)
Μόλις πριν από λίγα χρόνια, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση (EU) και το Ηνωμένο Βασίλειο ανέπτυξαν σχέδια για την απανθρακοποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού υδρογόνου, μόνο για να δουν την πορεία γεμάτη αποτυχημένα έργα και ανεκπλήρωτους στόχους.
Παρ’ όλα αυτά, ο πόλεμος στο Ιράν πρόσθεσε μια διάσταση εθνικής ασφάλειας στην υπόθεση του πράσινου υδρογόνου και ένα νέο κύμα δραστηριότητας έχει αρχίσει να αναδύεται.
Η κατάσταση του πράσινου υδρογόνου στην Ευρώπη
Το πράσινο υδρογόνο αναφέρεται στο υδρογόνο που παράγεται από το νερό με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, προσφέροντας μια πιο βιώσιμη εναλλακτική στο συμβατικό υδρογόνο που παράγεται από φυσικό αέριο ή άνθρακα.
Διάφορα είδη βιομάζας και αποβλήτων προσφέρουν επίσης πιο βιώσιμες πηγές, όμως μεγάλο μέρος των δημόσιων και ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων έχει κατευθυνθεί στην ηλεκτρόλυση νερού.
Στα χρόνια πριν και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, εμφανίστηκαν στην ΕΕ προτάσεις για ολοκληρωμένες «κοιλάδες υδρογόνου», αποτελούμενες από εγκαταστάσεις παραγωγής πράσινου υδρογόνου διασυνδεδεμένες με μεταφορές, αποθήκευση και αγοραστές.
Η πράσινη μετάβαση άρχισε να χάνει δυναμική καθώς το κόστος παρέμενε επίμονα υψηλό σε σχέση με το συμβατικό υδρογόνο και οι αγοραστές δεν εμφανίζονταν μαζικά. Παρ’ όλα αυτά, κάποιο επίπεδο δραστηριότητας συνέχισε να προχωρά αργά μέσα στα χρόνια.
Η άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου που ακολούθησε τον πόλεμο του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump κατά του Ιράν θα μπορούσε να βοηθήσει να φτάσει το κόστος του πράσινου υδρογόνου πιο κοντά στην ισοτιμία με το αντίστοιχο που προέρχεται από ορυκτά καύσιμα, αλλά ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτό ίσως δεν διαρκέσει.
Ο αναλυτής του BloombergNEF Martin Tengler, για παράδειγμα, είναι μεταξύ εκείνων που επισημαίνουν ότι οι προσωρινές αυξήσεις στο κόστος του φυσικού αερίου υποχώρησαν και μαζί τους μειώθηκε και το ενδιαφέρον για το πράσινο υδρογόνο.
«Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι οι συζητήσεις για το πράσινο υδρογόνο θα υποχωρήσουν ξανά μέχρι την επόμενη ενεργειακή κρίση», κατέληξε ο Tengler σε πρόσφατη ανάλυση, αν και αναγνώρισε το ενδεχόμενο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ να επαναδεσμευτούν στο πράσινο υδρογόνο για λόγους μακροπρόθεσμης ενεργειακής ασφάλειας, αντί να περιμένουν άλλη μία κρίση τιμών φυσικού αερίου.
Σαν να δόθηκε σύνθημα, φορείς της αμυντικής βιομηχανίας εφοδιασμού άρχισαν να υποστηρίζουν την ανάπτυξη τοπικά παραγόμενου και τοπικά προερχόμενου πράσινου υδρογόνου στην Ευρώπη ως αντιστάθμισμα απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.
Σημάδια ζωής συνεχίζουν να εμφανίζονται
Μια εξέλιξη ιδιαίτερου ενδιαφέροντος αφορά την αμερικανική startup κυψελών καυσίμου και πράσινου υδρογόνου Plug Power.
Η Plug Power ξεκίνησε με αρχική εστίαση στα περονοφόρα οχήματα με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου και σύντομα επεκτάθηκε στον τομέα της ηλεκτρόλυσης νερού.
Η εταιρεία έχει περάσει από διακυμάνσεις όλα αυτά τα χρόνια, με μία πρόσφατη απογοήτευση να είναι η απόφαση του Trump να ακυρώσει εγγύηση δανείου 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων που προοριζόταν για πολλαπλά έργα πράσινου υδρογόνου στις ΗΠΑ.
Παρ’ όλα αυτά, ο κόσμος είναι μεγάλος και η Ευρώπη καλεί. Αυτό περιλαμβάνει το έργο Barrow Green Hydrogen ισχύος 30 μεγαβάτ στο Barrow-in-Furness της Cumbria, το οποίο διαθέτει έξι ηλεκτρολύτες GenEco™ ισχύος 5 μεγαβάτ της Plug.
Στις 20 Μαΐου, η Plug σημείωσε ότι το έργο Barrow έφτασε στο κρίσιμο στάδιο FID (Τελική Επενδυτική Απόφαση).
Το έργο Barrow βρίσκεται υπό την αιγίδα μιας κοινοπραξίας με την ονομασία Green Hydrogen Energy Company (GHEC), η οποία συνδέει την εταιρεία διαχείρισης ενέργειας Schroders Greenoat με τη βρετανική Carlton Power.
«Το έργο Barrow θα προμηθεύει περίπου 100GWh πράσινου υδρογόνου ετησίως στο εργοστάσιο παραγωγής της Kimberly-Clark στην πόλη», σημειώνει η Plug, προσθέτοντας ότι το έργο θα μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου στην εγκατάσταση κατά 50%.
Το έργο Barrow αποτελεί ένα σκέλος μιας σειράς τριών έργων πράσινου υδρογόνου που σχεδιάζει η GHEC στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα άλλα δύο βρίσκονται ακόμη σε στάδιο σχεδιασμού. Αν υλοποιηθούν και τα δύο, η συνολική συμμετοχή της Plug στα τρία έργα θα φτάσει τα 55 μεγαβάτ.
«Η Ευρώπη παραμένει μία από τις πιο στρατηγικές αγορές ανάπτυξης της Plug», εξηγεί η Plug. «Η εταιρεία προωθεί έργα ηλεκτρολυτών πολλών γιγαβάτ στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές αγορές, υποστηριζόμενη από έναν παγκόσμιο αγωγό ευκαιριών που ξεπερνά τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια».
Η Εσθονία στο επίκεντρο
Η εσθονική εταιρεία Stargate Hydrogen βρίσκεται επίσης σε κινητικότητα. Η εταιρεία εμφανίστηκε στο ραντάρ του CleanTechnica τον περασμένο Σεπτέμβριο όταν συνεργάστηκε με την Αρχή Έρευνας, Ανάπτυξης και Καινοτομίας της Σαουδικής Αραβίας για το νέο της σύστημα ηλεκτρολύτη.
Πιο πρόσφατα και πιο κοντά στην έδρα της, στις 19 Μαΐου η Stargate ανακοίνωσε ότι παρέδωσε έναν αλκαλικό ηλεκτρολύτη ισχύος 1 μεγαβάτ στη Fortum, μια φινλανδική κρατική εταιρεία ενέργειας. Το σύστημα εγκαθίσταται στο νέο Κέντρο Δοκιμών Kalla της Fortum στη Loviisa, το οποίο λειτουργεί τόσο ως πιλοτική μονάδα παραγωγής υδρογόνου όσο και ως πεδίο δοκιμών νέων τεχνολογιών.
«Η εγκατάσταση σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο και για τις δύο εταιρείες, καθώς η Stargate Hydrogen αποδεικνύει την αξιοπιστία της και η Fortum ξεκινά τις μακροπρόθεσμες επιχειρησιακές δοκιμές παραγωγής υδρογόνου», σημειώνει η Stargate.
«Η επιτυχής ανάπτυξη της τεχνολογίας ηλεκτρολύτη της εταιρείας στο Kalla αποδεικνύει την ετοιμότητά της να υποστηρίξει βιομηχανικές εφαρμογές και στρατηγικά ενεργειακά έργα σε όλη την Ευρώπη», τονίζει η εταιρεία.
Περισσότερο πράσινο υδρογόνο για την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η νορβηγική εταιρεία Nel ASA ανακοίνωσε την κυκλοφορία ενός αλκαλικού ηλεκτρολύτη επόμενης γενιάς με μειωμένο κόστος, ενώ η ολλανδική startup Power2X περιέγραψε τα σχέδιά της για την κατασκευή μονάδας πράσινου υδρογόνου ισχύος 20 μεγαβάτ στο λιμάνι του Delfzijl, με παραγωγή 2.000 τόνων ετησίως που προορίζεται για βιομηχανικές επιχειρήσεις της περιοχής.
«Το έργο Djewels, με την καινοτόμο τεχνολογία του, παράγει υδρογόνο σε υψηλότερη πίεση και πυκνότητες ρεύματος. Αυτή η τεχνολογία επιτρέπει πιο αποδοτική παραγωγή υδρογόνου και, όταν αποδειχθεί πλήρως, επιτρέπει μικρότερο αποτύπωμα και χαμηλότερο κόστος για μελλοντικές εγκαταστάσεις μεγαλύτερης κλίμακας», σημειώνει η Power2X.
«Τα έργα χαμηλού άνθρακα και πράσινου υδρογόνου στην Ολλανδία και σε όλη την Ευρώπη - όταν υλοποιηθούν σε μεγάλη κλίμακα τα επόμενα χρόνια - θα προσφέρουν διαφοροποιημένη ενεργειακή ασφάλεια και νέα βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, ενώ θα μειώσουν το CO2», προσθέτουν.
Δραστηριότητα παρατηρείται επίσης στον τομέα των συστημάτων «τεχνητού φύλλου», στα οποία οι ηλεκτρολύτες καταργούνται υπέρ ενός φωτοηλεκτρικού κυττάρου.
Στις 30 Απριλίου, για παράδειγμα, το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καρλσρούης της Γερμανίας (KIT) παρουσίασε την πρόοδο της θυγατρικής του Photreon. Η startup στοχεύει στη μαζική παραγωγή πάνελ φωτοαντιδραστήρων που δεν απαιτούν ηλεκτρολύτες, συνδέσεις δικτύου ή άλλες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας. «Με τα πάνελ, το υδρογόνο μπορεί να παραχθεί οικονομικά και κλιμακούμενα από ηλιακή ενέργεια και νερό - κατάλληλο τόσο για κατανεμημένες εφαρμογές όσο και για συστήματα μεγάλης κλίμακας σε ηλιόλουστες περιοχές», εξηγεί το KIT.
Τι γίνεται με τις ΗΠΑ;
Ο πρώην πρόεδρος Joe Biden άφησε την εξουσία με σχέδια σε εξέλιξη για τη δημιουργία ενός συντονισμένου δικτύου επτά «Περιφερειακών Κόμβων Καθαρού Υδρογόνου» στις ΗΠΑ, χρηματοδοτούμενου με 8 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω του Διακομματικού Νόμου Υποδομών του 2021.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε πρόνοιες για φυσικό αέριο με δέσμευση άνθρακα όπως απαιτούσε ο νόμος, αλλά η κύρια εστίαση ήταν στη διαφοροποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού υδρογόνου της χώρας μέσω ηλεκτρόλυσης νερού και βιομάζας.
Το όραμα μιας νέας, διευρυμένης και διαφοροποιημένης εγχώριας βιομηχανίας υδρογόνου κατέρρευσε μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Trump πέρυσι, αφήνοντας πίσω του ένα μονοπάτι διαψευσμένων προσδοκιών στο κομμάτι του πράσινου υδρογόνου.
Ωστόσο, η Plug Power δεν είναι ο μόνος αμερικανικός φορέας πράσινου υδρογόνου που συνεχίζει, κυριολεκτικά, να προχωρά. Άξια προσοχής είναι επίσης η εταιρεία Electric Hydrogen από τη Μασαχουσέτη, μεταξύ άλλων.
www.worldenergynews.gr
