Σε νέα εποχή εισέρχεται η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της ενέργειας, με τις παραδοσιακές επιχορηγήσεις να δίνουν σταδιακά τη θέση τους σε σύνθετα χρηματοδοτικά εργαλεία, διασυνοριακές συνεργασίες και περιφερειακά ενεργειακά projects, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο επικεφαλής χρηματοδοτήσεων της ΔΕΗ Ρουμανίας, Paol Serbanescu, μιλώντας στο στο 11ο Συμπόσιο Ενεργειακής Μετάβασης του Hellenic Association of Energy Economics
Όπως ανέφερε, το νέο μοντέλο που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα βασίζεται περισσότερο στη λογική του Ταμείου Ανάκαμψης, με ορόσημα, στόχους και εργαλεία όπως εγγυήσεις, blended finance και συμβάσεις διαφορών, επηρεάζοντας άμεσα τις επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και ΑΠΕ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε ώστε να εγκαταλείψουμε αυτή τη φιλοσοφία της αναζήτησης επιχορηγήσεων και μη επιστρεπτέων εργαλείων», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Serbanescu, τονίζοντας ότι οι χώρες της περιοχής θα ανταγωνίζονται πλέον άμεσα μεγάλες οικονομίες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία για τους ίδιους ευρωπαϊκούς πόρους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η απάντηση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα βρίσκεται στη δημιουργία κοινών διασυνοριακών έργων μεταξύ χωρών όπως η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, καθώς η Κομισιόν δίνει πλέον προτεραιότητα σε projects περιφερειακής σημασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο πρόγραμμα “Global Europe”, ύψους άνω των 200 δισ. ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτεί την επέκταση ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε αναπτυσσόμενες αγορές εντός και εκτός ΕΕ, από την Αφρική και την Ασία έως τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Ο Serbanescu στάθηκε επίσης στον κομβικό ρόλο που θα παίξουν τα ηλεκτρικά δίκτυα και η αποθήκευση ενέργειας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής. Όπως είπε, η Ρουμανία επενδύει ήδη σε «έξυπνα» δίκτυα, smart meters και ψηφιακή διαχείριση, ενώ νέες τεχνολογικές λύσεις μπορούν να αυξήσουν τη δυναμικότητα του δικτύου έως και κατά 25% χωρίς νέες γραμμές μεταφοράς.
Από την πλευρά του, ο CEO της Hellenic Renewables, Σωτήρης Καπέλλος, χαρακτήρισε τη Ρουμανία ως μία από τις πιο ελκυστικές ενεργειακές αγορές της περιοχής, με ισχυρές προοπτικές κυρίως στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Η εταιρεία αναπτύσσει ήδη έργα ΑΠΕ σχεδόν 300 MW στη χώρα έως το 2027, με στόχο τα 850 MW έως το 2030.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εμφανίζει πλέον καθυστερήσεις στην ανάπτυξη αποθήκευσης σε σχέση με τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, κυρίως λόγω αργών αδειοδοτήσεων, ενώ εκτίμησε ότι οι μονάδες μπαταριών μπορούν πλέον να είναι κερδοφόρες ακόμη και χωρίς επιδοτήσεις.
Το βασικό συμπέρασμα που αναδείχθηκε στο συνέδριο της HAEE είναι ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη εισέρχεται σε φάση βαθύτερης ενεργειακής ολοκλήρωσης, όπου οι επενδύσεις σε ΑΠΕ, αποθήκευση και δίκτυα θα εξαρτώνται όλο και περισσότερο από τη δυνατότητα δημιουργίας κοινών στρατηγικών projects και περιφερειακών ενεργειακών clusters.
Eugen-Ioan Dobreanu: Η Νοτιοανατολική Ευρώπη μπορεί να εξελιχθεί σε στρατηγικό ενεργειακό κόμβο
Τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας και της ενεργειακής διπλωματίας για την επίτευξη της πράσινης μετάβασης ανέδειξε ο εκπρόσωπος της πρεσβείας της Ρουμανίας, Eugen-Ioan Dobreanu, μιλώντας στο συνέδριο της Hellenic Association of Energy Economics (HAEE).
Ο Ρουμάνος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι το ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης μετασχηματίζεται ραγδαία, υπό την πίεση των γεωπολιτικών εξελίξεων, της τεχνολογικής προόδου και της ανάγκης για άμεση κλιματική δράση. Όπως σημείωσε, η ενέργεια δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα ζήτημα τομεακής πολιτικής, αλλά βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής, της οικονομικής ασφάλειας και της συνολικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης.
Ο Eugen-Ioan Dobreanu στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Ελλάδας και της Ρουμανίας ως στρατηγικών εταίρων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τονίζοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω μεμονωμένων εθνικών πολιτικών, αλλά απαιτεί συντονισμένες δράσεις σε περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα πρέπει να παραμείνει «ρεαλιστική, συμπεριληπτική και κοινωνικά ισορροπημένη», καθώς το κόστος της ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις προκλήσεις που δημιουργεί η ταχύτερη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε σχέση με την επέκταση των ηλεκτρικών δικτύων και των υποδομών αποθήκευσης. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι η Ρουμανία συμμετέχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις για το νέο «πακέτο δικτύων» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, την ενίσχυση των διασυνοριακών διασυνδέσεων και τη μείωση της γραφειοκρατίας που καθυστερεί κρίσιμα έργα.
Αναφερόμενος στους εθνικούς στόχους της Ρουμανίας, ο Eugen-Ioan Dobreanu σημείωσε ότι η χώρα στοχεύει σε ποσοστό 48,3% συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τελική κατανάλωση έως το 2040. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, σχεδιάζεται ο τριπλασιασμός της δυναμικότητας ΑΠΕ, με ανάπτυξη ηλιακών και αιολικών εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος 15 GW έως το τέλος της δεκαετίας.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, υπογράμμισε ότι η διπλωματία της ενεργειακής μετάβασης δεν περιορίζεται μόνο στις φυσικές υποδομές, αλλά απαιτεί εμπιστοσύνη, σταθερότητα πολιτικών και κοινό στρατηγικό όραμα μεταξύ κυβερνήσεων, ρυθμιστικών αρχών, βιομηχανίας και χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
«Η Νοτιοανατολική Ευρώπη έχει τη μοναδική ευκαιρία να μετατραπεί από μια απλή περιοχή διέλευσης σε έναν πλήρως ενσωματωμένο ενεργειακό κόμβο, που θα συμβάλλει ενεργά στην ανθεκτικότητα ολόκληρου του ευρωπαϊκού συστήματος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
