Ένα προϊστορικό σπήλαιο των Πυρηναίων μπορεί να ήταν ένα πρώιμο στρατόπεδο επεξεργασίας χαλκού που χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα για χιλιάδες χρόνια, με τους αρχαιολόγους να ανακαλύπτουν επίσης παιδικά λείψανα και συμβολικά κοσμήματα.
Περιβάλλοντα με υψόμετρο
Αρχαιολόγοι που εργάζονται ψηλά στα ανατολικά Πυρηναία έχουν αποκαλύψει στοιχεία ότι ένα προϊστορικό σπήλαιο μπορεί να χρησιμοποιήθηκε για την πρώιμη επεξεργασία χαλκού. Ο χώρος περιέχει πολυάριθμες εστίες γεμάτες με θραύσματα πράσινης πέτρας και οι ερευνητές πιστεύουν ότι το σπήλαιο επισκέφθηκε επανειλημμένα σε διάστημα 2.000 ετών.
Τα ευρήματα αμφισβητούν προηγούμενες ιδέες ότι οι προϊστορικοί άνθρωποι περνούσαν μόνο σύντομα χρονικά διαστήματα σε περιβάλλοντα μεγάλου υψομέτρου. Η ανακάλυψη ενός παιδικού οστού από το δάχτυλο και ενός νεογιλού δοντιού εγείρει επίσης την πιθανότητα ότι το σπήλαιο μπορεί να χρησίμευε ως τόπος ταφής.
«Για πολύ καιρό, τα περιβάλλοντα σε υψηλά βουνά θεωρούνταν περιθωριακά, μέρη από τα οποία περνούσαν περιστασιακά οι προϊστορικές κοινότητες», δήλωσε ο καθηγητής Carlos Tornero του Καταλανικού Ινστιτούτου Ανθρώπινης Παλαιοοικολογίας και Κοινωνικής Εξέλιξης, κύριος συγγραφέας του άρθρου στο Frontiers in Environmental Archaeology.
«Αλλά βρήκαμε μια πραγματικά πλούσια αρχαιολογική ακολουθία, που περιλαμβάνει πολλαπλές δομές καύσης και έναν πολύ μεγάλο αριθμό πράσινων ορυκτών θραυσμάτων. Δεν μπορούμε να πούμε ακριβώς πόσο καιρό έμεναν οι άνθρωποι κάθε φορά, αλλά η επαναλαμβανόμενη χρήση του χώρου και η πυκνότητα των υπολειμμάτων υποδηλώνουν επαγγέλματα που ήταν βραχείας έως μεσαίας διάρκειας, αλλά συνέβαιναν ξανά και ξανά σε μεγάλα χρονικά διαστήματα».
Αρχαίες εστίες και μαλαχίτης υποδεικνύουν την πρώιμη επεξεργασία χαλκού
Το σπήλαιο 338 βρίσκεται σε υψόμετρο 2.235 μέτρων στην κοιλάδα Freser. Οι ερευνητές ανασκάφηκαν μια περιοχή 6 τετραγωνικών μέτρων κοντά στην είσοδο και εντόπισαν τέσσερα στρώματα κατοίκησης. Το νεότερο στρώμα ήταν σχετικά λεπτό και περιελάμβανε αντικείμενα από ιστορικές περιόδους, υποδηλώνοντας περιορισμένη χρήση κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Το παλαιότερο στρώμα, που χρονολογείται περίπου 6.000 χρόνια πριν, περιείχε μόνο υπολείμματα άνθρακα.
Οι πιο σημαντικές ανακαλύψεις προήλθαν από το δεύτερο και το τρίτο στρώμα, όπου οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν 23 εστίες που περιείχαν θρυμματισμένα και καμένα θραύσματα πράσινου ορυκτού. Λεπτομερείς δοκιμές βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, αλλά το υλικό μοιάζει με μαλαχίτη, ένα ορυκτό που σχετίζεται με την παραγωγή χαλκού. Εάν επιβεβαιωθεί, το σπήλαιο μπορεί να αντιπροσωπεύει μια απροσδόκητα πρώιμη τοποθεσία εξόρυξης και επεξεργασίας σε μεγάλο υψόμετρο.
«Πολλά από αυτά τα θραύσματα έχουν υποστεί θερμική αλλοίωση, ενώ άλλα υλικά στο σπήλαιο δεν έχουν, γεγονός που υποδηλώνει σαφώς ότι η φωτιά έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επεξεργασία τους και ότι υπήρχε μια σκόπιμη πρόθεση πίσω από αυτήν», δήλωσε η Δρ. Julia Montes-Landa του Πανεπιστημίου της Γρανάδας, συν-συγγραφέας. «Με άλλα λόγια, δεν κάηκαν τυχαία».
Οι επικαλυπτόμενες εστίες δείχνουν ότι οι άνθρωποι επέστρεφαν στο σπήλαιο πολλές φορές σε μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα δείχνει ότι οι εστίες στο δεύτερο στρώμα είναι περίπου 3.000 ετών, ενώ αυτές στο τρίτο στρώμα χρονολογούνται από περίπου 5.500 έως 4.000 χρόνια πριν.
Παιδικά λείψανα και σπάνια κοσμήματα αποκαλύπτουν τελετουργικές δυνατότητες
Οι ερευνητές αποκάλυψαν επίσης ανθρώπινα λείψανα στο τρίτο στρώμα, συμπεριλαμβανομένου ενός οστού δακτύλου και ενός νεογιλού δοντιού από τουλάχιστον ένα παιδί ηλικίας περίπου 11 ετών. Τα ευρήματα μπορεί να υποδηλώνουν την παρουσία βαθύτερων ταφών μέσα στο σπήλαιο. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να προσδιορίσουν την αιτία θανάτου ή να επιβεβαιώσουν εάν και τα δύο λείψανα ανήκαν στο ίδιο παιδί.
«Ανακτήσαμε δύο μενταγιόν: ένα φτιαγμένο από κέλυφος και ένα άλλο από δόντι καφέ αρκούδας», δήλωσε ο Tornero. «Προέρχονται από προϊστορικά συμφραζόμενα, πιθανότατα γύρω στη δεύτερη χιλιετία π.Χ. Το μενταγιόν από κοχύλι είναι ενδιαφέρον επειδή έχει παράλληλα με άλλα σημεία στην Καταλονία, γεγονός που υποδηλώνει κοινές παραδόσεις ή συνδέσεις μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων. Το μενταγιόν σε σχήμα δοντιού αρκούδας είναι πολύ λιγότερο συνηθισμένο. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει κάτι πιο συγκεκριμένο ή συμβολικό, πιθανώς συνδεδεμένο με το τοπικό περιβάλλον».
Αν και το Σπήλαιο 338 δεν ήταν μόνιμος οικισμός, οι επαναλαμβανόμενες επισκέψεις υποδηλώνουν ότι η τοποθεσία είχε μακροπρόθεσμη σημασία. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι οι μελλοντικές ανασκαφές θα αποκαλύψουν περισσότερα για το πώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν το σπήλαιο και από πού προερχόταν το πράσινο ορυκτό.
«Η ταυτοποίηση του πράσινου ορυκτού ως μαλαχίτη είναι ακόμη προκαταρκτική», εξήγησε ο Tornero. «Η έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη από το Πανεπιστήμιο της Γρανάδας και το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης θα δώσει σύντομα τελικές απαντήσεις. Επίσης, η ανασκαφή δεν έχει ακόμη φτάσει στο πλήρες βάθος του χώρου, επομένως η αλληλουχία δεν έχει τεκμηριωθεί πλήρως. Αυτό το καλοκαίρι, θα συνεχίσουμε το αρχαιολογικό έργο».
www.worldenergynews.gr
