Καθώς η νύχτα πέφτει πάνω από την Πεντέλη και τα φώτα των δρόμων της ευρύτερης Αθήνας σβήνουν στην κοιλάδα από κάτω, μια ομάδα τριών ατόμων από την ελληνική δασική υπηρεσία εκτελεί αυτό που λένε ότι είναι ένα σχεδόν αδύνατο έργο: την ανίχνευση λόφων που περιβάλλουν την πρωτεύουσα για πυρκαγιές.
Οι πυρκαγιές στην Ελλάδα
Σε αντίθεση με τα περισσότερα καλοκαιρινά βράδια, αυτό στις αρχές Ιουνίου ήταν ήσυχα και δροσερά και δεν υπήρχαν σημάδια φλόγας - σπάνια ανακούφιση για μια μονάδα λιγότερων από 30 ατόμων που επιβλέπει μια από τις πιο επιρρεπείς σε πυρκαγιές περιοχές στην Ευρώπη.
Καθώς η Ελλάδα προετοιμάζεται για ένα ακόμη καυτό καλοκαίρι, οι αξιωματούχοι της δασικής υπηρεσίας λένε ότι η υποστελέχωση παρεμποδίζει τις προσπάθειες πρόληψης πυρκαγιών ή αντιμετώπισης των συνεπειών τους, ακριβώς όπως εξαπλώνονται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής: με την ισοπέδωση των δασών, η απότομη αύξηση των πυρκαγιών την τελευταία δεκαετία έχει ήδη αυξήσει τη διάβρωση του εδάφους, την ερημοποίηση και τις πλημμύρες, λένε οι ειδικοί.
Αναβίωση της καμένης Γης
Από το 2000, σχεδόν 2,5 εκατομμύρια στρέμματα γης έχουν καεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, κυρίως ως αποτέλεσμα αμέλειας, εμπρησμού ή τυχαίων γεγονότων, όπως η θραύση γραμμών ηλεκτροδότησης. Τα τουριστικά θέρετρα και οι πυκνοκατοικημένες περιοχές επηρεάζονται ολοένα και περισσότερο.
Οι τάξεις της δασικής υπηρεσίας έχουν συρρικνωθεί, εν μέρει λόγω του προγράμματος λιτότητας που ακολούθησε την κρίση δημόσιου χρέους την περασμένη δεκαετία. Ο αριθμός του προσωπικού που ασχολείται με την πρόληψη και τον μετριασμό των πυρκαγιών έχει μειωθεί περισσότερο από το μισό από το 2000 σε λιγότερους από 3.000 σήμερα, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. «Τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε περάσει μια περίοδο πλήρους εγκατάλειψης», δήλωσε ο Βαγγέλης Γκουντούφας, γενικός διευθυντής δασών στο υπουργείο Περιβάλλοντος της Ελλάδας.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον το πρόβλημα, είπε. Μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες χωρίς μόνιμες προσλήψεις, η δασική υπηρεσία έχει προσλάβει περίπου 300 υπαλλήλους από το 2024.
Τα κονδύλια της Ευρώπης
Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν επίσης πληρώσει για χιλιάδες περισσότερους πυροσβέστες, οχήματα και drones αυτή τη δεκαετία, καθώς η Ελλάδα προσπαθεί να καλύψει τη διαφορά.
«Δεν είναι πάντα εύκολο να καλυφθεί μέσα σε δύο ή τρία χρόνια ένα κενό που δημιουργήθηκε σε διάστημα δύο δεκαετιών», δήλωσε ο Στάθης Σταθόπουλος, ο οποίος διευθύνει τη δασική υπηρεσία στο υπουργείο.
«Όποιος λέει ότι έχει το μαγικό ραβδί για να εξαλείψει τη φωτιά ως φαινόμενο πιθανότατα δεν λέει την αλήθεια».
Οι πυρκαγιές αλλάζουν την Ελλάδα
Οι επιστήμονες λένε ότι οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές σημαίνουν ότι το δάσος δεν μπορεί πλέον να αναγεννηθεί φυσικά, και η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα αναφύτευσης. Είναι ένα δύσκολο έργο. Στην περιοχή της Αττικής που περιβάλλει την Αθήνα, οι πυρκαγιές κατέστρεψαν το 37% των δασών και των λιβαδιών από το 2017-2024, σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
«Η αλλαγή λόγω της κλιματικής αλλαγής είναι πραγματικά ραγδαία. Έτσι, η λέξη-κλειδί είναι η προσαρμογή», δήλωσε ο Νίκος Γεωργιάδης από την περιβαλλοντική ομάδα WWF, η οποία επιβλέπει ένα έργο έξω από την Αθήνα που περιλαμβάνει τη φύτευση περισσότερων πυράντοχων δέντρων.
Η απειλή πυρκαγιάς έχει γίνει μέρος της καθημερινής ζωής στην περιοχή. Καθώς ξεκινά το καλοκαίρι, οι κάτοικοι υποχρεούνται από το νόμο να καθαρίσουν τα αγροτεμάχιά τους από εύφλεκτα υπολείμματα. Οι άκρες των δρόμων που πριν από εβδομάδες ήταν γεμάτες με αγριολούλουδα έχουν κοπεί σε καλαμιές. Ομάδες με αλυσοπρίονα καθαρίζουν πυκνές θάμνους και χαμηλά κλαδιά. Το 27μελές συνεργείο της Ντίνα περνάει τις μέρες και τις νύχτες του ελέγχοντας τις αποχετεύσεις ομβρίων υδάτων και τα σχέδια πρόληψης της διάβρωσης, καθώς και εντοπίζοντας πυρκαγιές.
«Είναι σχεδόν αδύνατο να βρίσκεσαι παντού, να μπορείς να παρακολουθείς τα πάντα, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων που συσσωρεύονται στα γραφεία μας», είπε.
Οι επιπτώσεις της εξαφάνισης των δασών
Γύρω από την Πεντέλη, περίπου δώδεκα δεξαμενές νερού που προορίζονται για χρήση από τους πυροσβέστες βρίσκονται σε εμφανή ερείπωση, καμένες από προηγούμενες πυρκαγιές.
Η έλλειψη δέντρων έχει κάνει την περιοχή ευάλωτη σε πλημμύρες. Τον Απρίλιο, έντονες βροχοπτώσεις έπεσαν ορμητικά σε ένα φαλακρό φαράγγι κοντά στην Καλλιτεχνούπολη, παρασύροντας μέρος ενός δρόμου που αποτελεί την κύρια οδό διαφυγής των χωρικών σε περίπτωση πυρκαγιάς.
www.worldenergynews.gr
