Η επαναχρησιμοποίηση μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων που έχουν αποσυρθεί θα μπορούσε να μειώσει τους λογαριασμούς ενέργειας των Ευρωπαίων και να αποτρέψει την απενεργοποίηση αιολικών και ηλιακών πάρκων
Οι αποσυρμένες μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων (EV) θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν το απαρχαιωμένο ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης, αποτρέποντας τη σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο.
Ενώ η άνθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας βοήθησε την ΕΕ να εξοικονομήσει 51 δισ. ευρώ πέρυσι, μειώνοντας τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι υποδομές της ηπείρου δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με την ενεργειακή μετάβαση.
Σύμφωνα με έκθεση του 2026 από τον συμβουλευτικό όμιλο AFRY, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Beyond Fossil Fuels, 375 GW έργων καθαρής ενέργειας και 455 GW έργων αποθήκευσης ενέργειας μέσω μπαταριών βρίσκονται επί του παρόντος σε αναμονή στις ουρές σύνδεσης με τα δίκτυα διανομής σε ολόκληρη την ήπειρο.
Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα από 100 δισ. ευρώ επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας περιμένουν ουσιαστικά να συνδεθούν στο δίκτυο, καθυστερώντας την πρόσβαση των Ευρωπαίων σε ηλιακά πάνελ και αντλίες θερμότητας, ενώ αντιμετωπίζουν εκτοξευόμενους λογαριασμούς ενέργειας.
Ωστόσο, υπάρχει μια λύση που βρίσκεται σε κάτι που πολλοί θεωρούν απόβλητο.
Γιατί το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης δυσκολεύεται
Το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης κατασκευάστηκε αρχικά γύρω από τον άνθρακα και αργότερα το φυσικό αέριο, τα οποία τείνουν να παράγονται σε κεντρικά τοποθετημένες μονάδες.
Ωστόσο, έργα πράσινης ενέργειας, όπως τα αιολικά και τα ηλιακά πάρκα, τείνουν να βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές - ακόμη και υπεράκτια - γεγονός που καθιστά δυσκολότερη τη μεταφορά της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας προς κατοικίες και επιχειρήσεις.
Οι ανανεώσιμες πηγές, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, εξαρτώνται επίσης από συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αντί να ανταποκρίνονται άμεσα στη ζήτηση.
Όταν η προσφορά υπερβαίνει τη ζήτηση, όπως συμβαίνει συχνά, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να πέσουν κάτω από το μηδέν και οι διαχειριστές μπορεί να αναγκαστούν να απενεργοποιήσουν αιολικά και ηλιακά πάρκα ή να περιορίσουν την παραγωγή τους - μια πρακτική που είναι γνωστή ως περικοπή παραγωγής (curtailment).
Το 2024, 10 TWh ανανεώσιμης ενέργειας περικόπηκαν μόνο στην ΕΕ - ποσότητα αρκετή για να τροφοδοτήσει τρία εκατομμύρια νοικοκυριά για έναν ολόκληρο χρόνο. Αυτό αντιπροσωπεύει το εντυπωσιακό ποσό των 4,3 δισ. ευρώ σε σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας.
Ενώ τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας μέσω μπαταριών (BESS) έχουν αναγνωριστεί ως βασικός παράγοντας για τη μείωση των περικοπών παραγωγής σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι επενδύσεις απέχουν πολύ από το επίπεδο που απαιτείται.
Οι ειδικοί λένε ότι οι αποσυρμένες μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων θα μπορούσαν εύκολα να καλύψουν το κενό.
Θα μπορούσαν οι αποσυρμένες μπαταρίες EV να σώσουν το ηλεκτρικό δίκτυο της Ευρώπης;
Το γεγονός ότι μια μπαταρία ηλεκτρικού οχήματος είναι μεταχειρισμένη δεν σημαίνει ότι δεν είναι πλέον χρήσιμη.
Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων αποσύρονται έχοντας ακόμη το 70% έως 80% της αρχικής τους χωρητικότητας.
Παρότι αυτό δεν επαρκεί για τις απαιτήσεις των αυτοκινήτων, θα μπορούσε να συμβάλει στην παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε κατοικίες, επιχειρήσεις ή ακόμη και μικρότερα οχήματα.
«Οι παλιές μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων είναι πραγματικά ένα χρυσωρυχείο», δήλωσε στο Euronews Earth ο Adrian Hiel, διευθυντής της Electrification Alliance.
«Ακόμη και αν η απόδοσή τους έχει υποβαθμιστεί σε σημείο που δεν είναι πλέον κατάλληλες για ένα αυτοκίνητο, μπορούν εύκολα να αποκτήσουν μια δεύτερη ζωή, διάρκειας δεκαετιών, ως αποθήκευση για το δίκτυο, για επιχειρήσεις ή για οικιακή χρήση».
Επί του παρόντος, η Ευρώπη βασίζεται στην απόκτηση μπαταριών από ηλεκτρικά οχήματα ηλικίας άνω των 10 ετών ή από οχήματα που έχουν εμπλακεί σε ατυχήματα.
Το πρόβλημα με αυτό είναι ότι η Ευρώπη δεν αγόραζε πολλά ηλεκτρικά οχήματα πριν από μία δεκαετία και τα αυτοκίνητα εκείνης της εποχής είχαν πολύ μικρότερες μπαταρίες, πολλές από τις οποίες ήταν μόλις 22 kWh ή 24 kWh.
Σύμφωνα με τον IEA, μόλις 215.000 ηλεκτρικά οχήματα πωλήθηκαν στην Ευρώπη το 2016, έναντι 4,2 εκατομμυρίων πέρυσι. Αυτό αντιπροσωπεύει μια εντυπωσιακή αύξηση 1.853%. «Αντίθετα, τα σύγχρονα αυτοκίνητα μπορεί να διαθέτουν μπαταρία από 50 kWh έως 100 kWh», εξηγεί ο Hiel.
«Επομένως, εξετάζουμε δύο διαφορετικές τάσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά το δίκτυο σε 10 έως 15 χρόνια».
Πέρυσι, η ΕΕ πρόσθεσε 27 GWh μπαταριών στο δίκτυο. Την ίδια στιγμή, η Ένωση πρόσθεσε περίπου τέσσερις ή πέντε φορές περισσότερη αποθήκευση ενέργειας με τη μορφή ηλεκτρικών οχημάτων.
«Όταν αυτά τα ηλεκτρικά οχήματα τελικά αποσυρθούν και οι μπαταρίες τους μετατραπούν σε αυτόνομη αποθήκευση, αυτό θα μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και διαχειρίζεται το δίκτυο», προσθέτει ο Hiel.
«Κάθε χρόνο, καθώς αυξάνονται αυτά τα επίπεδα αποθήκευσης, θα πρέπει να βλέπουμε ολοένα μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας - είναι ένας πολύ συναρπαστικός ενάρετος κύκλος».
Η Ευρώπη κινδυνεύει να γίνει «νεκροταφείο» μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων
Περισσότερες από ένα εκατομμύριο μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων θα μπορούσαν να φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους έως το 2030, σύμφωνα με τον IEA. Εάν δεν επαναχρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά στο δίκτυο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι θα αποτελέσουν ένα από τα «ταχύτερα αναπτυσσόμενα ρεύματα αποβλήτων» στον κόσμο.
Ενώ οι μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων μπορούν να ανακυκλωθούν, η διαδικασία είναι διαβόητα δύσκολη και δαπανηρή.
Πριν ακόμη μια μπαταρία ξεκινήσει τη διαδικασία ανακύκλωσης, πρέπει να περάσει από μια χρονοβόρα φάση προετοιμασίας που περιλαμβάνει την εκφόρτιση, την αποσυναρμολόγηση και τον διαχωρισμό των συστατικών της.
Υπάρχουν επίσης κίνδυνοι για την ασφάλεια που συνδέονται με τις χημικές αντιδράσεις που χρησιμοποιούνται για την ανακύκλωση των μπαταριών, οι οποίες μπορούν να απελευθερώσουν τοξικές ουσίες, όπως υδροφθορικό οξύ.
Αυτές οι ενώσεις ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και μπορούν ακόμη και να προκαλέσουν ζημιές στον εξοπλισμό των μονάδων ανακύκλωσης.
Ενώ οι ειδικοί ζητούν την επέκταση των υποδομών ανακύκλωσης για την ανάκτηση κρίσιμων ορυκτών από τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, η τοποθέτησή τους στο δίκτυο θα μπορούσε να είναι πιο χρήσιμη.
Τα ηλιακά πάνελ παράγουν ηλεκτρική ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας (όταν έχει ηλιοφάνεια), αλλά αυτή είναι η στιγμή που η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στα νοικοκυριά είναι στο χαμηλότερο επίπεδό της, καθώς οι άνθρωποι συχνά βρίσκονται εκτός σπιτιού για εργασία ή σχολείο.
Αντί να σπαταλάται, αυτή η πλεονάζουσα ενέργεια θα μπορούσε να αποθηκεύεται σε μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων δεύτερης ζωής και να χρησιμοποιείται αργότερα το βράδυ, όταν η ζήτηση των νοικοκυριών κορυφώνεται.
«Αυτή είναι η περίφημη καμπύλη της πάπιας, όπου η κατανάλωση από το δίκτυο μειώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και στη συνέχεια αυξάνεται πολύ γρήγορα καθώς δύει ο ήλιος και οι άνθρωποι επιστρέφουν στα σπίτια τους από την εργασία», λέει ο Hiel.
«Και δεν αφορά μόνο την ηλιακή ενέργεια, αλλά θα επωφεληθεί και η αιολική ενέργεια. Οι μπαταρίες θα μεταφέρουν την ηλιακή ενέργεια από το μεσημέρι στην απογευματινή αιχμή το καλοκαίρι και θα μεταφέρουν την αιολική ενέργεια από τη νύχτα στις ημερήσιες αιχμές τον χειμώνα».
Η ιδέα εφαρμόζεται ήδη σε όλο τον κόσμο.
Στην Καλιφόρνια, για παράδειγμα, μια εγκατάσταση 12 MWh της εταιρείας ανάπτυξης ενεργειακών συστημάτων B2U χρησιμοποιεί εκατοντάδες μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων Honda δεύτερης ζωής, οι οποίες φορτίζονται από ηλιακή παραγωγή ισχύος 1,5 MW. Το έργο πουλά ηλεκτρική ενέργεια και υπηρεσίες δικτύου στην αγορά του California Independent System Operator.
Και σε πιο απομακρυσμένες περιοχές, οι μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων δεύτερης ζωής μπορούν να συμβάλουν στην παροχή μιας πολύ πιο οικονομικά προσιτής πηγής ενέργειας για τις κοινότητες.
Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι απαιτούνται περισσότερα από 160.000 μικροδίκτυα για την αντιμετώπιση των αναγκών πρόσβασης σε ηλεκτρική ενέργεια στην υποσαχάρια Αφρική, συνδέοντας 380 εκατομμύρια ανθρώπους με αξιόπιστη ενέργεια.
www.worldenergynews.gr
