Σε BBB διατήρησε τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας η Morningstar DBRS,όπως αναμενόταν, χωρίς να μεταβάλει στις σταθερές προοπτικές επαναξιολόγησης (trend).
Η βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση επιβεβαιώθηκε στο R-2 (high).
Σύμφωνα με τον καναδικό οίκο αξιολόγησης, η σταθερή προοπτική αντανακλά την εκτίμηση ότι οι θετικοί και οι αρνητικοί κίνδυνοι για την οικονομία της χώρας είναι ισορροπημένοι, ενώ τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ισχυρές οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις.
Ανάπτυξη και έσοδα ενισχύουν την οικονομία
Η ελληνική οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με ισχυρό ρυθμό το 2025. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1%, χάρη στην ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα, στην άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης και τις αυξημένες τουριστικές αφίξεις.
Παράλληλα, η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης μέσω μεταρρυθμίσεων ενίσχυσε τα δημόσια έσοδα. Μεταξύ δ’ τριμήνου 2024 και γ’ τριμήνου 2025, ο κρατικός προϋπολογισμός κατέγραψε πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ.
Η ισχυρή ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα συνέβαλαν και στη σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους, το οποίο υποχώρησε στο 149,7% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβριο 2025, από 158,6% έναν χρόνο νωρίτερα.
Προοπτική περαιτέρω αποκλιμάκωσης του χρέους
Σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2026, η κυβέρνηση προβλέπει περαιτέρω πτώση του χρέους στο 138,2% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2026. Η εξέλιξη αυτή βασίζεται στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη, στο σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα και τις πρόωρες αποπληρωμές κρατικού χρέους.
Ωστόσο, η Morningstar DBRS προειδοποιεί ότι η οικονομία παραμένει εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κινδύνους, όπως:
-
πιθανή κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων
-
παρατεταμένη άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η διατήρηση της πτωτικής πορείας του χρέους θα εξαρτηθεί από συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα και διατήρηση ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης, ιδιαίτερα μετά τη λήξη των επιχορηγήσεων του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ το 2026.
Μεταρρυθμίσειςκαι τράπεζες στηρίζουν τις αξιολογήσεις
Η αξιολόγηση BBB στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
-
βελτίωση της χρηματοπιστωτικής κατάστασης των ελληνικών τραπεζών
-
αξιόπιστο πλαίσιο οικονομικής πολιτικής
-
συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρωζώνη
Τα τελευταία χρόνια, διαδοχικές κυβερνήσεις προχώρησαν σε μεταρρυθμίσεις που βελτίωσαν το επιχειρηματικό περιβάλλον και ενίσχυσαν τη βιωσιμότητα του χρέους.
Παρά ταύτα, η πιστοληπτική αξιολόγηση εξακολουθεί να περιορίζεται από το πολύ υψηλό δημόσιο χρέος, τη χαμηλή παραγωγικότητα εργασίας σε σχέση με άλλες οικονομίες της ΕΕ, το μικρό μέγεθος της οικονομίας, που την καθιστά πιο ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ, το χρόνιο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.
Η ανάπτυξη θα παραμείνει ισχυρή, αλλά υπάρχουν διαρθρωτικές προκλήσεις
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της ΕΕ: 2,2% το 2026 και 1,7% το 2027. Η κατανάλωση αναμένεται να στηριχθεί από την αύξηση της απασχόλησης και των πραγματικών μισθών, καθώς ο πληθωρισμός υποχωρεί.
Σημαντική ώθηση στις επενδύσεις δίνουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες της ΕΕ με υψηλή απορρόφηση των κονδυλίων, συνολικού ύψους 35,9 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, η οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διαρθρωτικές αδυναμίες:
-
χαμηλό ποσοστό εγχώριων αποταμιεύσεων
-
υψηλή εξάρτηση από ξένα κεφάλαια για επενδύσεις
-
μεγάλη εξάρτηση από τον τουρισμό, που αντιστοιχεί στο 83% των καθαρών εξαγωγών υπηρεσιών
Επιπλέον, η παραγωγικότητα εργασίας στην Ελλάδα παραμένει στο 70,1% του μέσου όρου της ΕΕ, σύμφωνα με τη Eurostat.
Ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα
Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να καταγράφει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα.
Μετά το πλεόνασμα 4,8% του ΑΕΠ το 2024, τα στοιχεία για το 2025 δείχνουν ακόμη καλύτερη επίδοση:
το πρωτογενές πλεόνασμα έφθασε το 5,2% του ΑΕΠ σε κυλιόμενη βάση έως το γ’ τρίμηνο.
Η ισχυρή δημοσιονομική εικόνα οφείλεται κυρίως:
-
στην αύξηση των φορολογικών εσόδων
-
στις μεταρρυθμίσεις για τη φοροδιαφυγή, όπως η ψηφιακή κάρτα εργασίας και η αυτόματη διαβίβαση δεδομένων από τα POS στις φορολογικές αρχές
Για το 2026 προβλέπεται μικρή χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής, με πρωτογενές πλεόνασμα 2,8% του ΑΕΠ και οριακό δημοσιονομικό έλλειμμα 0,1%.
Υψηλό αλλά διαχειρίσιμο δημόσιο χρέος
Παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση, το ελληνικό δημόσιο χρέος παραμένει το υψηλότερο στην ευρωζώνη.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι αναχρηματοδότησης είναι περιορισμένοι χάρη σε:
-
πολύ μεγάλη μέση διάρκεια χρέους (18,4 έτη)
-
μεγάλο ποσοστό δανείων από ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας και το European Financial Stability Facility
-
σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα περίπου 39,6 δισ. ευρώ
Επιπλέον, το 100% του χρέους είναι με σταθερό επιτόκιο, μετά από πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου.
Βελτιωμένη εικόνα για τις ελληνικές τράπεζες
Η κατάσταση του τραπεζικού συστήματος έχει βελτιωθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια.
Χάρη στο πρόγραμμα εγγυήσεων Ηρακλής (Hercules Asset Protection Scheme), τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώθηκαν δραστικά:
-
3,6% το 2025
-
από 40,6% το 2019
Οι τράπεζες εμφανίζουν:
-
υψηλή ρευστότητα
-
επαρκή κεφαλαιακά αποθέματα
-
βελτιωμένη κερδοφορία
Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 έφθασε το 16,1% το 2025, αν και η ποιότητα των κεφαλαίων επηρεάζεται ακόμη από τα αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία (DTC).
Πολιτική σταθερότητα και μεταρρυθμίσεις
Ο οίκος αξιολόγησης επισημαίνει ότι το πολιτικό περιβάλλον στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται τα τελευταία χρόνια από υψηλή σταθερότητα.
Η κυβέρνηση της Νέα Δημοκρατία υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης διαθέτει ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία από τις εκλογές του 2023, γεγονός που διευκολύνει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων.
Παρότι παραμένουν ζητήματα θεσμικής λειτουργίας — όπως η μεγάλη διάρκεια δικαστικών διαδικασιών — η Morningstar DBRS εκτιμά ότι οι συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη και τη δημόσια διοίκηση θα βελτιώσουν σταδιακά την ποιότητα των θεσμών.
www.worldenergynews.gr
