Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον ΟΠΕΚ, με ισχύ από την 1η Μαΐου, δημιουργεί τη μεγαλύτερη υπαρξιακή κρίση που έχει αντιμετωπίσει ο οργανισμός από την ίδρυσή του πριν από περισσότερο από μισό αιώνα σύμφωνα με άρθρο του Javier Blas στο Bloomberg Opinion.
Η απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ οφείλεται στη φιλοδοξία τους να αντλήσουν σημαντικά περισσότερο πετρέλαιο και η έξοδός τους μπορεί να ανοίξει το δρόμο για να ακολουθήσουν και άλλες χώρες, όπως η Βενεζουέλα.
Η κίνηση των ΗΑΕ αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής πετρελαίου, η οποία θα μπορούσε να θέσει όριο στις τιμές και ενδεχομένως να πυροδοτήσει έναν νέο πόλεμο τιμών, πιθανώς μεταξύ Ριάντ και Άμπου Ντάμπι.
Τρεις από τις πιο επικίνδυνες λέξεις στην αγορά πετρελαίου είναι «Ο ΟΠΕΚ είναι νεκρός». Η νεκρολογία του έχει γραφτεί πολλές, φορές - πάντα πρόωρα.
Τα παγκόσμια χρηματοοικονομικά παρέχουν μια άλλη, εξίσου ιστορική φράση: «Αυτή τη φορά είναι διαφορετική». Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το καρτέλ πετρελαίου, που ανακοινώθηκε την Τρίτη και τίθεται σε ισχύ την 1η Μαΐου, είναι ποσοτικά πιο σοβαρή από τις προηγούμενες αποχωρήσεις και θέτει τη μεγαλύτερη υπαρξιακή κρίση που έχει αντιμετωπίσει ο οργανισμός από την ίδρυσή του πριν από περισσότερο από μισό αιώνα.
Η σχεδόν συνεχής έξοδος των χωρών-μελών από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών κατά την τελευταία δεκαετία - Ινδονησία το 2016, Κατάρ το 2019, Ισημερινός το 2020 και Αγκόλα το 2023 - παρείχε άφθονες ευκαιρίες για την προετοιμασία επικήδειων κηρύξεων, οι οποίες αποδείχθηκαν όλες λανθασμένες.
Αλλά τα ΗΑΕ βρίσκονται σε διαφορετική κατηγορία: Είναι μια χώρα με φιλοδοξίες να αντλήσει σημαντικά περισσότερο πετρέλαιο, έχει το γεωλογικό υπόβαθρο για να το υποστηρίξεικαι, το πιο σημαντικό, έχει τα χρήματα για να μετατρέψει το όνειρό της σε πραγματικότητα.
Τα ΗΑΕ έτοιμα να αντλήσουν πολύ περισσότερο πετρέλαιο
Το Άμπου Ντάμπι έχει επενδύσει πολλά από το 2010 για να αυξήσει την παραγωγική του ικανότητα πετρελαίου, αλλά τα όρια παραγωγής του ΟΠΕΚ περιόρισαν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να αποφέρει κέρδος στην επένδυσή του.
Η απόφασή του ανοίγει τον δρόμο για άλλους που φιλοδοξούν να αντλήσουν περισσότερο πετρέλαιο να ακολουθήσουν το παράδειγμά της.
Βενεζουέλα; Η επόμενη στη σειρά. Η κυβέρνηση της Delcy Rodriguez παραμένει προσηλωμένη στο καρτέλ, αλλά η σχέση μεταξύ του κόμματος της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, που πιθανότατα θα αναλάβει την εξουσία στις επόμενες εκλογές, και του ΟΠΕΚ είναι ιστορικά εχθρική.
Εάν η εξουσία αλλάξει, η Βενεζουέλα είναι πιθανό να ακολουθήσει τα βήματα των ΗΑΕ. Και κοιτάζοντας την ευρύτερη συμμαχία ΟΠΕΚ+, είναι σαφές ότι πολλά από τα μέλη της - κυρίως το Καζακστάν - έχουν ήδη ένα πόδι έξω από το στρατόπεδο.
Η χρονική στιγμή της ανακοίνωσης αυτής της εβδομάδας, εν μέσω του πολέμου στο Ιράν, μπορεί να ωθήσει τους παρατηρητές να τη συνδέσουν με τη στρατιωτική σύγκρουση. Σίγουρα, τα ΗΑΕ έχουν σοκαριστεί από τις ιρανικές επιθέσεις, το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και την αμφίσημη αντίδραση ορισμένων από τους γείτονές τους, ιδιαίτερα το Κουβέιτ και το Ομάν. Αλλά η κίνησή του να εγκαταλείψει τον ΟΠΕΚ έχει ελάχιστη σχέση με την Ισλαμική Δημοκρατία. Ο δρόμος εξόδου ξεκίνησε στο Ριάντ, με μια παράκαμψη στο Τέξας.
Ο μυστικός πόλεμος Άμπου Ντάμπι και Ριάντ
Με την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου των ΗΠΑ να αυξάνεται ραγδαία λόγω της επανάστασης του σχιστολιθικού πετρελαίου, το Άμπου Ντάμπι και το Ριάντ έχουν εμπλακεί σε έναν ψυχρό πόλεμο για την κατεύθυνση του καρτέλ για σχεδόν μια δεκαετία. Συνοψίζοντας, τα ΗΑΕ ήθελαν να παράγουν περισσότερο, ακόμη και με κίνδυνο χαμηλότερων τιμών. Οι Σαουδάραβες, σύμμαχοι με τη Ρωσία, ήθελαν να διατηρήσουν το πετρέλαιο όσο το δυνατόν πιο κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, ακόμη και αν αυτό σήμαινε ότι η ομάδα έπρεπε να περιορίσει την παραγωγή, διατηρώντας τα βαρέλια ως εφεδρική παραγωγική ικανότητα.
Για το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου, η διαμάχη κρατήθηκε μυστική, αλλά η πίεση των Εμιράτων για υψηλότερη παραγωγή ξέσπασε στο κοινό τον Ιούλιο του 2021, όταν το Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι συγκρούστηκαν σε μια συνάντηση του ΟΠΕΚ+, αναγκάζοντας την ομάδα να διακόψει τη συνάντηση. Η συνάντηση δεν ξανάρχισε για αρκετές ημέρες, μέχρι που τα ΗΑΕ υποχώρησαν υπό την τεράστια πίεση της Σαουδικής Αραβίας. Ήταν μια ταπεινωτική εμπειρία που το Άμπου Ντάμπι δεν έχει ξεχάσει. Τώρα, το εμιράτο χρησιμοποιεί τον πόλεμο ως διπλωματική κάλυψη. Αλλά μην κάνετε λάθος: Τα ΗΑΕ εγκαταλείπουν τον ΟΠΕΚ για να παράγουν περισσότερο αργό πετρέλαιο — ενάντια στα συμφέροντα της Σαουδικής Αραβίας.
Το Άμπου Ντάμπι φρόντισε να μην τρομάξει την αγορά ενέργειας, υποσχόμενο «να ενεργήσει υπεύθυνα, φέρνοντας πρόσθετη παραγωγή στην αγορά με σταδιακό και μετρημένο τρόπο, ευθυγραμμισμένο με τη ζήτηση και τις συνθήκες της αγοράς».
Αλλά είναι σαφές ότι η παραγωγή των ΗΑΕ οδεύει μόνο προς μία κατεύθυνση: προς τα πάνω. Πριν από τον πόλεμο, η χώρα αντλούσε ήδη πολύ πάνω από το επίσημο όριο του ΟΠΕΚ, παράγοντας περίπου 3,7 εκατομμύρια βαρέλια αργού την ημέρα. Έχει την ικανότητα να παράγει πιθανώς πιο κοντά στα 4,5 εκατομμύρια βαρέλια και στοχεύει να είναι σε θέση να παραδώσει 5 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2027. Δεν θα ήταν έκπληξη αν ανακοινώσει σύντομα ακόμη πιο φιλόδοξους στόχους για το 2030.
Περισσότερο πετρέλαιο από τα ΗΑΕ είναι ακριβώς αυτό που θα χρειαστεί η αγορά αργότερα φέτος, όταν — επειδή είναι θέμα πότε και πώς, παρά αν — ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ. Με την πλωτή οδό αποκλεισμένη, η παγκόσμια οικονομία εξαντλεί το απόθεμα πετρελαίου της, καταναλώνοντας βαρέλια που είναι αποθηκευμένα τόσο σε στρατηγικά αποθέματα όσο και σε εμπορικές δεξαμενές. Όταν τελειώσει η σύγκρουση, το Άμπου Ντάμπι, απαλλαγμένο από τον περιορισμό του ΟΠΕΚ, θα μπορεί να αντλεί πετρέλαιο κατά βούληση, παρέχοντας στον κόσμο τα βαρέλια που χρειάζονται για την ανασύσταση αυτών των αποθεμάτων, ουσιαστικά θέτοντας όριο στις τιμές.
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου υποφέρει από ακραία έλλειψη αυτή τη στιγμή. Σε λίγες εβδομάδες, ίσως και σε μερικούς μήνες, μπορεί να αντιμετωπίσει έναν κατακλυσμό: Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και, ταυτόχρονα, έναν νέο πόλεμο τιμών.
Ο τελευταίος διεξήχθη μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ρωσίας το 2020.
Ο επόμενος μπορεί να είναι μια γειτονική υπόθεση, με το Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι σε αντίπαλες πλευρές.
