Η εύθραυστη παύση των προηγούμενων ημερών στην Μ. Ανατολή έλαβε τέλος τα ξημερώματα της Τετάρτης 29/7 μετά την εκτόξευση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων κατά αμερικανικής αεροπορικής βάσης στην Ιορδανία. Κίνηση που πυροδότησε άμεση αντίδραση από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία, οι οποίες εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών οργανώσεων στο Ιράκ, αναζωπυρώνοντας τον φόβο γενίκευσης της σύρραξης.
Η νέα ιρανική επίθεση
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, CENTCOM, που είναι αρμόδια για τη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε το απόγευμα της Τρίτης 28/7 τοπική ώρα, λίγο μετά τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδος, ότι αναχαίτισε πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, κάνοντας λόγο για απόπειρα αιφνιδιαστικής επίθεσης εναντίων αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.
Σύμφωνα με την αμερικανική ανακοίνωση, οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν προτού πλήξουν τους στόχους τους. Οι αμερικανικές δυνάμεις τέθηκαν σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ η Τεχεράνη δεν προχώρησε άμεσα σε επίσημη τοποθέτηση.
Στόχος φέρεται να ήταν αμερικανική στρατιωτική βάση στην Ιορδανία. Το Al Jazeera μετέδωσε ότι, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, οι ιρανικοί πύραυλοι κατευθύνονταν προς αμερικανικές εγκαταστάσεις στη χώρα, ενώ και ο Guardian, επικαλούμενος Αμερικανό αξιωματούχο, προσδιόρισε ως στόχο βάση στην Ιορδανία.
Κοινή επίθεση ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας κατά στόχων στο Ιράκ
Λίγες ώρες μετά την ιρανική επίθεση, αμερικανικές και σαουδαραβικές δυνάμεις εξαπέλυσαν συντονισμένα πλήγματα εναντίον οργανώσεων και εγκαταστάσεων που θεωρούνται προσκείμενες στην Τεχεράνη, στο έδαφος του Ιράκ. Η επιχείρηση παρουσιάστηκε ως απάντηση σε σειρά επιθέσεων με drones κατά αμερικανικών δυνάμεων και σαουδαραβικών ενεργειακών υποδομών.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία αποδίδουν σε φιλοϊρανικές οργανώσεις περισσότερες από 30 επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέσα στον τελευταίο μήνα. Κατά την αμερικανική εκδοχή, οι επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση των Φρουρών της Επανάστασης και είχαν ως στόχους τόσο αμερικανικές δυνάμεις όσο και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ριάντ ανακοίνωσε, παράλληλα, ότι αναχαίτισε drones τα οποία κατευθύνονταν προς σαουδαραβικούς στόχους. Οι επιθέσεις εντείνουν την ανησυχία ότι η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον στο άμεσο στόχαστρο οργανώσεων που συνδέονται με την Τεχεράνη, παρότι ορισμένα πλήγματα δεν εξαπολύονται επισήμως από το ίδιο το Ιράν.
Η Βαγδάτη επιχειρεί να αποτρέψει τη μετατροπή του Ιράκ σε πεδίο μιας ευρύτερης περιφερειακής αναμέτρησης. Ο Ιρακινός πρωθυπουργός διέταξε τις υπηρεσίες ασφαλείας να διερευνήσουν τις καταγγελίες για επιθέσεις που φέρεται να εξαπολύθηκαν από ιρακινό έδαφος, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως διάδρομος ή ορμητήριο για επιχειρήσεις κατά γειτονικών και φιλικών κρατών.
Οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές του Ιράκ αρνούνται, ωστόσο, οποιαδήποτε εμπλοκή στις επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων. Η Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ, ομπρέλα ένοπλων οργανώσεων που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη, χαρακτήρισε κατασκευασμένες τις κατηγορίες του Ριάντ και άφησε να εννοηθεί ότι πίσω από ορισμένα πλήγματα ενδέχεται να βρίσκονται οι Χούθι της Υεμένης.
Τι γίνεται στο Ορμούζ
Την ώρα που οι πυραυλικές επιθέσεις και τα αντίποινα διευρύνουν τα μέτωπα της σύγκρουσης, η ένταση εντείνεται και στις δύο κρισιμότερες θαλάσσιες αρτηρίες της περιοχής: το Στενό του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Η Τεχεράνη απαιτεί από τα εμπορικά πλοία να ακολουθούν πορεία πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές και υποστηρίζει ότι έχει δικαίωμα να επιβάλλει τέλη διέλευσης. Την ίδια στιγμή, ολοένα και περισσότερα πλοία επιλέγουν νοτιότερη διαδρομή, κοντά στις ακτές του Ομάν και υπό την προστασία αμερικανικών δυνάμεων.
Το Ιράν εμφανίζεται όμως αδιάλλακτο και αποφασισμένο να διατηρήσει το ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί που έχει στα χέρια του. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν τρία πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια τα οποία επιχειρούσαν να διασχίσουν το Στενό. Σύμφωνα με το ιρανικό ναυτικό, τα πλοία αγνόησαν τις εντολές και τις προειδοποιήσεις της Τεχεράνης, συνέχισαν την πορεία τους και τελικά «χτυπήθηκαν και σταμάτησαν».
Η πρόταση της Μουσκάτ, που υποστηρίζεται και από άλλες χώρες του Κόλπου, προέβλεπε ότι το Ιράν δεν θα ασκεί αποκλειστικό έλεγχο στη θαλάσσια δίοδο. Προέβλεπε επίσης την καταβολή τελών από τα διερχόμενα πλοία σε εθελοντική βάση, κατά το πρότυπο της συνεργασίας που εφαρμόζεται στο Στενό της Μάλακα για τη χρηματοδότηση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, της προστασίας του περιβάλλοντος και των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης.
Η Τεχεράνη κατέθεσε δική της αντιπρόταση: η κυκλοφορία των πλοίων προς τη μία κατεύθυνση να πραγματοποιείται μέσω των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ και μέρος της αντίθετης διαδρομής να παραμένει υπό ιρανικό έλεγχο. Μόνο το υπόλοιπο τμήμα θα ελεγχόταν από το Ομάν.
Με τα δύο στρατηγικά περάσματα να βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση, ο κίνδυνος ξεπερνά πλέον τα όρια μιας περιφερειακής στρατιωτικής αναμέτρησης. Αγγίζει απευθείας τις παγκόσμιες εμπορικές ροές και τον ενεργειακό εφοδιασμό εγείροντας φόβους για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
www.worldenergynews.gr
