Εφόσον τελικά πραγματοποιηθεί, η επίσκεψη στο Κίεβο θα έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Οι δύο Αμερικανοί διαπραγματευτές έχουν ταξιδέψει αρκετές φορές στη Μόσχα, έχοντας συναντηθεί με τον Putin και άλλους Ρώσους αξιωματούχους, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουν μεταβεί στην ουκρανική πρωτεύουσα
Στη Μόσχα και το Κίεβο αναμένεται να μεταβούν στις 5 και 6 Σεπτεμβρίου ο ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου και διπλωματικός του σύμβουλος, Τζάρεντ Κούσνερ, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το ρωσικό πρακτορείο TASS. Η σχεδιαζόμενη διπλή επίσκεψη εντάσσεται στις προσπάθειες της Ουάσινγκτον να επαναφέρει σε ενεργό τροχιά τη διπλωματική διαδικασία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, μετά το παρατεταμένο αδιέξοδο των τελευταίων μηνών.
Ωστόσο, το Κρεμλίνο απέφυγε την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου να επιβεβαιώσει ότι οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι θα βρίσκονται στη ρωσική πρωτεύουσα το Σαββατοκύριακο. Εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας ανέφερε ότι η Μόσχα θα ενημερώσει σχετικά όταν η επίσκεψη πραγματοποιηθεί, χωρίς να επιβεβαιώσει το πρόγραμμα που μετέδωσε το TASS.
Την ίδια ώρα, οι συνομιλίες για την επίσκεψη των δύο Αμερικανών στην Ουκρανία συνεχίζονται. Σύμφωνα με το Reuters, η 6η Σεπτεμβρίου έχει συζητηθεί ως πιθανή ημερομηνία για τη μετάβασή τους στο Κίεβο.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε προαναγγείλει ήδη από την Πέμπτη ότι Γουίτκοφ και Κούσνερ θα επισκεφθούν τόσο τη Ρωσία όσο και την Ουκρανία. Τότε, ωστόσο, δεν είχε ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε κάνει λόγο για «προκαταρκτικές ημερομηνίες» και είχε σημειώσει ότι το Κίεβο είχε λάβει επιβεβαίωση για τη διεξαγωγή των συναντήσεων στις δύο πρωτεύουσες.
Εφόσον τελικά πραγματοποιηθεί, η επίσκεψη στο Κίεβο θα έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Οι δύο Αμερικανοί διαπραγματευτές έχουν ταξιδέψει αρκετές φορές στη Μόσχα, έχοντας συναντηθεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και άλλους Ρώσους αξιωματούχους, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουν μεταβεί στην ουκρανική πρωτεύουσα.
Μάλιστα, τον Ιανουάριο είχαν πραγματοποιήσει συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο, η οποία διήρκεσε περίπου τέσσερις ώρες. Η παρουσία τους τώρα και στο Κίεβο θα σηματοδοτούσε μια διεύρυνση της αμερικανικής διπλωματικής προσπάθειας, με την Ουάσινγκτον να επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές.
Στις 31 Αυγούστου, ο Ζελένσκι είχε ανακοινώσει ότι είχε συνομιλήσει τηλεφωνικά με τους δύο απεσταλμένους του Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την επικοινωνία «λεπτομερή και εποικοδομητική». Στο επίκεντρο βρέθηκε, μεταξύ άλλων, η οριστικοποίηση των ημερομηνιών για την επίσκεψή τους στην Ουκρανία, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι ο Σεπτέμβριος μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμος μήνας για την πορεία του πολέμου.
Παρά την εντεινόμενη διπλωματική κινητικότητα, οι ουσιαστικές διαφορές μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένουν μεγάλες. Η Ρωσία εξακολουθεί να θέτει στο τραπέζι εδαφικές και πολιτικές απαιτήσεις, ενώ η Ουκρανία απορρίπτει οποιαδήποτε συμφωνία που θα προϋπέθετε μονομερή παραχώρηση εδαφών στη Μόσχα. Παράλληλα, οι πολεμικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, δυσχεραίνοντας την προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων.
Συγκρατημένη η Μόσχα για τις προοπτικές ειρήνης
Την ίδια στιγμή, το Κρεμλίνο επιχειρεί να χαμηλώσει τις προσδοκίες για μια άμεση συμφωνία. Η ρωσική προεδρία αναγνωρίζει ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για ειρηνευτική διευθέτηση, υπογραμμίζει όμως ότι σήμερα δεν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις που να δικαιολογούν αισιοδοξία για άμεση επίτευξη συμφωνίας.
Από τη ρωσική πλευρά επισημαίνεται επίσης ότι είναι ακόμη πρόωρο να αξιολογηθούν οι πιθανότητες μιας συμφωνίας ή να συζητηθούν λεπτομέρειες ενός νέου ειρηνευτικού σχεδίου.
Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις έρχονται μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος είχε αναφέρει ότι υπάρχει πιθανότητα να επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Ρώσος πρόεδρος αναγνώρισε τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, σημειώνοντας ωστόσο ότι η τελική λύση εξαρτάται πρωτίστως από τη Μόσχα και το Κίεβο.
Ο Πούτιν άσκησε παράλληλα κριτική στις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες δυσκολεύουν την προσπάθεια επίτευξης πολιτικής λύσης.
Το μήνυμα Τραμπ και η προσπάθεια επανεκκίνησης των συνομιλιών
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή του να τερματιστεί ο πόλεμος, ενώ έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο μιας νέας συνάντησης με τον Ρώσο πρόεδρο.
Η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί τους τελευταίους μήνες να διατηρήσει ενεργό το διπλωματικό κανάλι τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ έχουν αποκτήσει κομβικό ρόλο στις επαφές της Ουάσινγκτον με τις δύο πλευρές.
Η διαδικασία, ωστόσο, έχει αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες. Η Μόσχα επιμένει στις απαιτήσεις της, ενώ το Κίεβο ζητά ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τους δυτικούς συμμάχους του και απορρίπτει λύσεις που θα συνεπάγονταν εδαφικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία.
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα έχει χαρακτηρίσει καθοριστική την αμερικανική εμπλοκή στην προσπάθεια επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Πόλεμος και διπλωματία σε παράλληλη πορεία
Η νέα διπλωματική προσπάθεια πραγματοποιείται την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται με ένταση. Η Ρωσία έχει πραγματοποιήσει τις τελευταίες ημέρες νέο κύμα αεροπορικών επιθέσεων στην Ουκρανία, με στόχους σε κατοικημένες περιοχές, ενεργειακές εγκαταστάσεις και άλλες υποδομές.
Από την πλευρά του, το Κίεβο έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones εναντίον ρωσικών υποδομών και ενεργειακών στόχων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προγραμματιζόμενη παρουσία Γουίτκοφ και Κούσνερ και στις δύο πρωτεύουσες αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταδεικνύει την πρόθεση της Ουάσινγκτον να διατηρήσει ενεργό το διπλωματικό κανάλι παρά την απουσία αποκλιμάκωσης στο πεδίο των μαχών.
Εάν τελικά επιβεβαιωθεί το χρονοδιάγραμμα της 5ης και 6ης Σεπτεμβρίου, το διήμερο αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα διπλωματικά ορόσημα των τελευταίων εβδομάδων. Το ζητούμενο θα είναι εάν οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι θα μεταφέρουν συγκεκριμένες προτάσεις με στόχο να γεφυρωθούν οι διαφορές ή εάν οι επαφές θα περιοριστούν στη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας.
Η συγκυρία είναι πάντως ιδιαίτερα κρίσιμη. Από τη μία πλευρά, ο Πούτιν αναγνωρίζει ότι υπάρχει πιθανότητα ειρηνευτικής συμφωνίας και ο Τραμπ επαναλαμβάνει την επιθυμία του για τερματισμό του πολέμου. Από την άλλη, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
Το παράλληλο κανάλι της CIA
Η νέα αμερικανική κινητικότητα έρχεται λίγες ημέρες μετά την αιφνιδιαστική επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου.
Ο Ράτκλιφ είχε συναντήσεις με Ρώσους αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, χωρίς να έχει απευθείας επαφή με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε, ωστόσο, ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενημερώθηκε για τα αποτελέσματα των συνομιλιών.
Η συγκεκριμένη επίσκεψη απέκτησε επιπλέον ενδιαφέρον μετά από δημοσίευμα των New York Times, σύμφωνα με το οποίο ο Ράτκλιφ φέρεται να μετέφερε στη ρωσική πλευρά μια δυσοίωνη εκτίμηση για την εξέλιξη του πολέμου, καλώντας τη Μόσχα να εξετάσει το ενδεχόμενο συμφωνίας με την Ουκρανία πριν επιδεινωθούν περαιτέρω οι στρατιωτικές και οικονομικές συνθήκες.
Το κανάλι μεταξύ των αμερικανικών και ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών λειτουργεί παράλληλα με τις διπλωματικές επαφές που έχουν αναπτύξει οι Γουίτκοφ και Κούσνερ με το περιβάλλον του Ρώσου προέδρου.
Σύμφωνα, μάλιστα, με το Axios, κατά την παραμονή του στη Μόσχα ο Ράτκλιφ φέρεται να συζήτησε και την προοπτική μιας τριμερούς συνάντησης μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με στόχο την επανεκκίνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας.
www.worldenergynews.gr
