Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο πολιτικό και οικονομικό τοπίο, καθώς καλείται να συμφωνήσει για τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό στην ιστορία της, να εξασφαλίσει πρόσθετη χρηματοδότηση για την Ουκρανία και να διαχειριστεί τις πιέσεις από τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Η πολιτική αβεβαιότητα
Την ίδια στιγμή, η πολιτική αβεβαιότητα στις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης απειλεί να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τη λήψη κοινών αποφάσεων, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το POLITICO. Η τελευταία σύνοδος κορυφής στις Βρυξέλλες ανέδειξε τις δυσκολίες, καθώς οι συνομιλίες δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο για τον προϋπολογισμό, ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ, ενώ οι διαφωνίες επεκτάθηκαν και στην ενεργειακή πολιτική.
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε στο POLITICO, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της περασμένης εβδομάδας, ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιλαμβάνονταν την ανάγκη να καταλήξουν σε πολιτική συμφωνία για τον προϋπολογισμό έως το τέλος του έτους.
Η τελευταία σύνοδος κορυφής διήρκεσε δύο ημέρες, χωρίς να καταγραφεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό. Παράλληλα, στα συμπεράσματα της συνόδου δεν συμπεριλήφθηκε αναφορά σε συμφωνία έως το τέλος του έτους, παρά την πίεση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να τηρηθεί το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν το 2027, όταν οι προεκλογικές αντιπαραθέσεις ενδέχεται να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την προθυμία των κυβερνήσεων να υποχωρήσουν από τις θέσεις τους.
Οι διεθνείς πιέσεις και το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας
Η πολιτική αβεβαιότητα στο εσωτερικό της ΕΕ εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξωτερικές πιέσεις εντείνονται. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αμφισβητεί παραδοσιακές παραμέτρους της διατλαντικής συνεργασίας, η Ρωσία συνεχίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία και η Κίνα ενισχύει τη θέση της σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ αυξάνει τις εξαγωγές της προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, προειδοποίησε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής ότι υπάρχουν δυνάμεις που επιδιώκουν να διχάσουν την Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ έχει ευάλωτα σημεία στα οποία μπορεί να δεχθεί πιέσεις. Πιο ευθέως, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Γκαμπριέλιους Λάντσμπεργκις, ο οποίος είναι σήμερα επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, δήλωσε ότι η Ευρώπη δέχεται πιέσεις από τρεις κατευθύνσεις: τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα.
Η Ουάσιγκτον θέτει υπό αμφισβήτηση συμμαχίες που επί δεκαετίες αποτελούσαν βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η Μόσχα κατηγορείται για ένα ευρύ φάσμα ενεργειών, από κυβερνοεπιθέσεις έως δολιοφθορές, ενώ το Πεκίνο ενισχύει τον έλεγχό του σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού και διοχετεύει φθηνά προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στις προκλήσεις αυτές προστίθεται η ανάγκη να καλυφθούν οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το Κίεβο αντιμετωπίζει δημοσιονομικό κενό 30 έως 35 δισ. δολαρίων για το επόμενο έτος, την ώρα που οι ρωσικές επιθέσεις πλήττουν τις ενεργειακές υποδομές της χώρας ενόψει του χειμώνα.
Τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και το αδιέξοδο
Μία από τις πιθανές πηγές χρηματοδότησης της Ουκρανίας είναι τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, ύψους περίπου 200 δισ. ευρώ, τα οποία παραμένουν δεσμευμένα στο χρηματοπιστωτικό αποθετήριο Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες. Ωστόσο, δεν διαφαίνεται συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών για την αξιοποίησή τους. Το Βέλγιο, το οποίο έχει αντιταχθεί σε προηγούμενες προσπάθειες χρήσης των περιουσιακών στοιχείων για τη στήριξη του Κιέβου, εξακολουθεί να μην αποδέχεται μια τέτοια λύση.
Οι εκλογές που μπορεί να αλλάξουν τις ισορροπίες
Η αβεβαιότητα δεν αφορά μόνο τον προϋπολογισμό και τις επιμέρους πολιτικές της ΕΕ. Η πιθανότητα αλλαγής κυβερνήσεων ή ενίσχυσης πολιτικών δυνάμεων που αμφισβητούν τις υφιστάμενες ευρωπαϊκές ισορροπίες ενδέχεται να επηρεάσει τη δυνατότητα επίτευξης συμφωνιών.
Οι πολιτικές εξελίξεις στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ εγείρουν ερωτήματα για το ποιος μπορεί να διαμορφώσει τις αναγκαίες συμμαχίες και να εξασφαλίσει συμφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών.
«Τώρα έχουμε μια Ευρώπη χωρίς προφανή ηγέτη», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ στο POLITICO, σημειώνοντας ότι, παρά την ισχύ της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, λείπουν προσωπικότητες με το πολιτικό βάρος που είχαν στο παρελθόν η Άνγκελα Μέρκελ και ο Φρανσουά Μιτεράν.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ εκτίμησε ότι ο Ιανουάριος θα μπορούσε να αποτελέσει μια ευνοϊκή χρονική στιγμή για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, ενδεχομένως την τελευταία πριν από την περαιτέρω επιδείνωση του πολιτικού κλίματος.
«Ο χρόνος τελειώνει», δήλωσε χαρακτηριστικά.
www.worldenergynews.gr
