Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης αποκρυπτογράφησαν την επιγραφή σε μια αρχαία πλάκα κατάρας, η οποία κάποτε χρησιμοποιούνταν για την επίκληση θεοτήτων και δαιμόνων με σκοπό να βλάψουν έναν εχθρό. Το «μαγικό» τεχνούργημα από τη ρωμαϊκή επαρχία της Κάτω Γερμανίας ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών που πραγματοποιήθηκαν στον ολλανδικό δήμο Χέερλεν. Η μολύβδινη πλάκα, η οποία χρονολογείται στον 2ο αιώνα μ.Χ., είναι ξεχωριστή στο ότι δεν περιέχει λατινικό αλλά αρχαίο ελληνικό κείμενο σε αιγυπτιακό στυλ, όπως εξηγεί ο Δρ. Ρόντνεϊ Αστ, ακαδημαϊκός διευθυντής του Ινστιτούτου Παπυρολογίας.
Οι αρχαίες πλάκες
Οι αρχαίες πλάκες κατάρας, γνωστές ως defixiones στα λατινικά ή katadesmoi στα ελληνικά, ήταν συνήθως κατασκευασμένες από μόλυβδο, ένα βαρύ, δροσερό στην αφή υλικό που ήταν εύκολο στην επεξεργασία και πιστεύεται επίσης ότι είχε «δεσμευτικές» ιδιότητες. Σύμφωνα με τον Αστ, αυτές οι μικρές πλάκες ήταν χαραγμένες με ξόρκια ή δεσμευτικά φυλαχτά και στη συνέχεια θάβονταν για να επηρεάσουν ή να «δέσουν» τους αντίπαλους διαδίκους, τους αθλητικούς αντιπάλους ή τους ρομαντικούς αντιπάλους.
Η μολύβδινη πλάκα από το Χέερλεν, την τοποθεσία του πρώην ρωμαϊκού στρατιωτικού οικισμού Coriovallum, ανακαλύφθηκε από μια ομάδα Ολλανδών αρχαιολόγων σε ένα λάκκο κάτω από την πλατεία του Δημαρχείου. Το τεχνούργημα, το οποίο έχει διαστάσεις 9,3 επί 4,8 εκατοστά, περιέχει τρεις διακριτές ομάδες χαρακτήρων, όπως αποκαλύφθηκε από μια ανάλυση που διεξήχθη στο Ινστιτούτο Παπυρολογίας χρησιμοποιώντας απεικόνιση μετασχηματισμού ανάκλασης (RTI).
Αυτή η φωτογραφική τεχνική με τη βοήθεια υπολογιστή περιλαμβάνει τη λήψη πολλαπλών εικόνων της επιγραφής χρησιμοποιώντας μεταβλητό φωτισμό. Οι μεμονωμένες φωτογραφίες μπορούν στη συνέχεια να συνδυαστούν ψηφιακά σε μία μόνο εικόνα με ρυθμιζόμενο φωτισμό που επιτρέπει ακόμη και στα μικρότερα χαρακτηριστικά της επιφάνειας να αναδεικνύονται.
Τι δείχνει η πλάκα
Αυτό που είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο στην πλάκα είναι η επίκληση διαφόρων θεοτήτων και δαιμόνων σε αιγυπτιακό στυλ, γραμμένη στα αρχαία ελληνικά, καθώς οι περισσότερες πλάκες κατάρας που βρίσκονται στη Βόρεια Ευρώπη είναι γραμμένες στα λατινικά. Επιπλέον, η πλάκα κατάρας του Χέερλεν περιέχει μια ομάδα τριών μαγικών συμβόλων, γνωστών ως "Characteres".
Σύμφωνα με τον Ast, αυτά πιθανότατα χρησιμοποιήθηκαν για να μεταφέρουν το επιθυμητό μήνυμα στις υπερφυσικές δυνάμεις. Ακολουθούν τα ονόματα δύο ανδρών και δύο γυναικών, οι οποίοι αναφέρονται ως συν-σκλάβοι. «Η πλάκα χρησίμευε είτε ως κατάρα εναντίον αυτών των τεσσάρων σκλάβων είτε ως κατάρα στο όνομά τους εναντίον ενός ανώνυμου ατόμου», σύμφωνα με τον παπυρολόγο της Χαϊδελβέργης.
Η σύνθεση της ομάδας των ανθρώπων στην πλάκα είναι επίσης ασυνήθιστη, σύμφωνα με τον ερευνητή, επειδή περιλαμβάνει δύο άνδρες με λατινικά ονόματα και δύο γυναίκες με ελληνικά ονόματα. «Δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι μία από τις δύο γυναίκες ήταν η συγγραφέας της επιγραφής και είχε φέρει μαζί της την υποτιθέμενη ικανότητα επικοινωνίας με θεϊκές δυνάμεις μέσω τέτοιων κατάρων από τη Ρωμαϊκή Αίγυπτο», λέει η Δρ. Τζούλια Λουγκοβάγια, ερευνήτρια συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Παπυρολογίας.
Στον προηγμένο πολιτισμό κατά μήκος του Νείλου, η μαγεία έπαιξε σημαντικό ρόλο, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Δρ. Γιοακίμ Κουάκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Αιγυπτιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Ορισμένες πρακτικές, ιδιαίτερα εκείνες που σχετίζονται με την προστασία και την θεραπεία, αναγνωρίστηκαν επίσημα και ήταν αποδεκτό μέρος της θρησκευτικής ζωής. Άλλες, στις οποίες τα δικά τους συμφέροντα επιδιώχονταν εις βάρος των άλλων, έτειναν να εκτελούνται κρυφά.
«Στους πρώτους αιώνες μ.Χ., οι παραδόσεις της Εγγύς Ανατολής, της Αιγύπτου, των Εβραίων, και μερικές φορές ακόμη και των Χριστιανών συγχωνεύονταν και εξαπλώνονταν ολοένα και περισσότερο σε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία της εποχής εκείνης - μια εξέλιξη που η ανακάλυψη από το Χέερλεν υπογραμμίζει εντυπωσιακά», λέει ο Αιγυπτιολόγος.
Η πλάκα με την κατάρα πρόκειται να εκτεθεί στο Μουσείο του Χέερλεν στο μέλλον. Η επιγραφή, η οποία αποκρυπτογραφήθηκε στο Ινστιτούτο Παπυρολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, θα διατεθεί ως μέρος μιας επιστημονικής δημοσίευσης, καθιστώντας την έτσι προσβάσιμη στους ερευνητές για περαιτέρω μελέτη.
www.worldenergynews.gr
