Η κοινή επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ το πρωί του Σαββάτου στο Ιράν ήταν προεξοφλημένη, απλώς όλοι περίμεναν το πότε ακριβώς θα συνέβαινε.
Οι ισορροπίες πλέον στη Μέση Ανατολή είναι ρευστές και συνδυαστικά με το γεγονός ότι λίγο πιο δίπλα, στη μεθόριο Πακιστάν και Αφγανιστάν μαίνονται άλλες, νέες συγκρούσεις, καθιστούν αυτή τη στιγμή ολόκληρη την Ασία το πλέον καθοριστικό πεδίο για την περαιτέρω διαμόρφωση των διεθνών σχέσεων.
Πλέον, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια τον χρόνο ολοκλήρωσης των αναμετρήσεων. Οι αναλυτές που εκτιμούν πως έχουμε περάσει στη φάση των πολέμων φθοράς, δείχνουν να επικρατούν έναντι των υπολοίπων που προβλέπουν μια σύντομη λήξη των εχθροπραξιών με την αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη να αποτελεί το «τελευταίο σφύριγμα» του αγώνα.
Ειδικά σε ό,τι αφορά στο Ιράν, δεν είναι εύκολο να ισχυριστεί κάποιος ότι η πτώση των Φρουρών της Επανάστασης είναι ένα ενδεχόμενο εύκολα ορατό στον πολιτικό ορίζοντα της χώρας, λόγω των πολύ συμπαγών δομών της, αλλά και λόγω της σημασίας της για την Κίνα η οποία προωθεί τους οικονομικούς και εμπορικούς σχεδιασμούς της στην ευρύτερη περιοχή και η οποία τροφοδοτείται ενεργειακά από τα πλούσια ιρανικά κοιτάσματα πετρελαίου.
Παρά το ότι τα δυτικά μέσα ενημέρωσης προβάλουν σκηνές από δυτικόφιλους Ιρανούς διαδηλωτές να πανηγυρίζουν τον θάνατο του Χαμενεΐ, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως υπάρχουν άλλοι τόσοι, ίσως και περισσότεροι Ιρανοί πολίτες που έκλαψαν για τον Αγιατολάχ τους, επιβεβαιώνοντας έτσι την βαθιά ιδεολογική διείσδυση του καθεστώτος, ύστερα από κοντά πενήντα χρόνια εξουσίας.
Ο πόλεμος στο Ιράν, δεν είναι ένα εύκολο task. Εκτός από το ποιος θα αποκτήσει πρόσβαση στα πετρέλαια του κράτους, ανακύπτει και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, που αποτελούν βασικό μεταφορικό hub, ικανό να αλλάξει τα δεδομένα στην παγκόσμια ναυτιλία, εκτινάσσοντας τα κόστη των εμπορευμάτων.
Μαζί με την εκτόξευση των τιμών των πετρελαιοειδών λόγω της συρρίκνωσης της προσφοράς και των μεταβολών στον ρου των εμπορικών πλοίων, οι αγορές και σε τελική ανάλυση οι ίδιοι οι πολίτες θα εύχονται να λήξει ο πόλεμος όσο πιο γρήγορα γίνεται. Αυτός όμως θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα (και αν) θα υλοποιηθούν οι πολιτικοί σκοποί των ΗΠΑ και Ισραήλ.
Στο επιχειρησιακό επίπεδο, είναι προφανές ότι λόγω γεωγραφίας, οι επιτιθέμενοι επιλέγουν τους βομβαρδισμούς σε επιλεγμένους στόχους, στρατηγικής σημασίας. Η στρατηγική αυτή που συμπυκνώνει την σύγχρονη στρατιωτική αντίληψη, είναι εξαιρετικά αποτελεσματική ως προς τα πλήγματα που επιφέρει στον αντίπαλο, αλλά δεν εγγυάται την κατάκτηση και την επιβολή, για αυτό και οι θεωρίες περί πολέμου φθοράς αποκτούν τέτοιο έρεισμα.
Το Ιράν δεν είναι εύκολος αντίπαλος
Οι βομβαρδισμοί μπορούν να ισοπεδώσουν πυρηνικές εγκαταστάσεις, υποδομές, αγωγούς, δρόμους, μπορούν να διαλύσουν πόλεις ολόκληρες αλλά δεν μπορούν από τη φύση τους να διασφαλίσουν την εκδίωξη της κυβερνώσας παράταξης η οποία μπορεί να επιβιώσει παρόλες τις δυσκολίες, μετατρέποντας σε καύσιμη ύλη της, την οργή του λαού της.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν, καθότι λιγότερο ισχυρό, σε συμβατικά μέσα, από τους άμεσους αντιπάλους του, επιλέγει να χτυπήσει πέρα από το Ισραήλ, μια σειρά από κράτη στα οποία είναι εγκατεστημένες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ, επιτείνοντας την γενικευμένη αίσθηση ανασφάλειας, ενώ είναι εξαιρετικά πιθανό να αξιοποιήσει και τις σιιτικές οργανώσεις που λειτουργούν ως δορυφόροι του σε Λίβανο, Υεμένη, κλπ.
Τα πλήγματα ειδικά στις χώρες πετρελαιοπαραγωγούς, μπορούν να καταστούν κομβικά για την περαιτέρω εκτίναξη των τιμών του μαύρου χρυσού, ενώ είναι πιθανό από κάποιο σημείο και μετά, να εμπλέξουν στο πλαίσιο μιας συνολικότερης ανάφλεξης και κράτη που μέχρι τώρα δεν είχαν «μερίδιο» στις συγκρούσεις.
Σε μια τέτοια περίπτωση, είναι ευνόητο ότι θα επηρεαστούν επενδύσεις και έργα που βρίσκονται σε φάση κατασκευής, ζημιώνοντας τους ομίλους που τα έχουν αναλάβει.
Προς το παρόν, η διεθνής κοινότητα αναμένει με αγωνία να δει την εξέλιξη των επιχειρήσεων, την ίδια ώρα που οι σταθεροί σύμμαχοι του Ιράν είναι πρακτικά απόντες, όπως και στην περίπτωση της Βενεζουέλας στις αρχές της χρονιάς. Τα μάτια στρέφονται κυρίως στην Κίνα, η οποία εξάντλησε την παρέμβασή της σε μια χλιαρή ανακοίνωση-κάλεσμα για άμεση κατάπαυση του πυρός, ενισχύοντας έτσι την αίσθηση ότι ο Τραμπ έχει το ελεύθερο επί της ουσίας να παρεμβαίνει με την hard power παντού, τακτοποιώντας τις «εκκρεμότητες» με τα κράτη εκείνα που έχουν επιλέξει να είναι στο ευρωασιατικό και όχι το ευρωατλαντικό στρατόπεδο.
Ταυτόχρονα, τα όσα εκτυλίσσονται στο μέτωπο του Αφγανιστάν, που σε μεγάλο βαθμό παραμένουν στην αφάνεια στη Δύση, διαθέτουν τη δική τους δυναμική, το εκτόπισμα της οποίας μπορεί να έχει υποτιμηθεί. Μια όξυνση της σύγκρουσης εκεί, ίσως αναγκάσει άλλους μεγάλους παίκτες όπως την Ινδία να μπούνε στο παιχνίδι, δίνοντας μια νέα διάσταση στο κουβάρι των ανταγωνισμών.
Λευτέρης Στάικος
www.worldenergynews.gr
