Η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν θα ανοίξει ξανά τη στρατηγική θαλάσσια οδό χωρίς άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, των κυρώσεων και αποζημιώσεις, ενώ Ιράν και Ομάν αναζητούν συμβιβασμό για την επανέναρξη της εμπορικής ναυσιπλοΐας
Το Ιράν συνεχίζει να διαψεύδει τους ισχυρισμούς των Ηνωμένων Πολιτειών ότι ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι συνομιλίες που αποσκοπούν στη διαπραγμάτευση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών παραπαίουν.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump επανέλαβε την Τετάρτη τον ισχυρισμό του ότι οι ΗΠΑ έχουν «πλήρη έλεγχο» της κρίσιμης θαλάσσιας οδού, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με οργισμένες διαψεύσεις από το Ιράν, το οποίο έχει δηλώσει ότι δεν θα ανοίξει ξανά τα Στενά έως ότου ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του σχετικά με την αμερικανική επιθετικότητα, τις αποζημιώσεις και τις κυρώσεις.
«Οι ισχυρισμοί και οι επαναλαμβανόμενες αναρτήσεις Αμερικανών αξιωματούχων ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι πλέον αποκλεισμένα δεν αλλάζουν την πραγματικότητα», ανέφερε την Τετάρτη σε ανάρτησή της στο X η Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου του Ιράν (PGSA).
«Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν αποκλεισμένα και δεν θα ανοίξουν ξανά έως ότου γίνουν αποδεκτοί οι όροι του Ιράν», πρόσθεσε.
Ποια είναι η τελευταία εξέλιξη στην αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν;
Οι ιρανικές δυνάμεις εμποδίζουν επί του παρόντος πλοία που δεν διαθέτουν τη ρητή έγκρισή τους να πλέουν μέσω των στενών Στενών, τα οποία διέρχονται από τα χωρικά ύδατα του Ιράν και του Ομάν.
Παρά τον ισχυρισμό του Trump ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν τα Στενά, η ναυτιλιακή κίνηση μέσω της κρίσιμης θαλάσσιας οδού έχει μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο μίας εβδομάδας ως αποτέλεσμα του αποκλεισμού από το Ιράν.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ εφαρμόζουν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, τόσο μέσα όσο και γύρω από τα Στενά. Την Τρίτη, αμερικανικές δυνάμεις έβαλαν στο στόχαστρο ένα πλοίο με σημαία Παναμά, το οποίο, όπως ανέφεραν, κατευθυνόταν προς ιρανικό λιμάνι στον Κόλπο του Ομάν και, σύμφωνα με τους ίδιους, δεν είχε ανταποκριθεί στις προειδοποιήσεις.
Την Πέμπτη, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Arahgchi δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «έχουν εδώ και καιρό κάνει λάθος υπολογισμούς λόγω αποτυχιών των υπηρεσιών πληροφοριών», μεταξύ άλλων όταν εξαπέλυσαν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, τον οποίο ξεκίνησαν από κοινού με το Ισραήλ με επιθέσεις κατά της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Arahgchi δήλωσε ότι οι ενέργειες της Ουάσινγκτον στα Στενά του Ορμούζ αποτελούν «ακόμη μεγαλύτερο λάθος υπολογισμού».
«Χειρότερες από τις ψευδείς ειδήσεις είναι οι ψευδείς πληροφορίες», είπε.
Ο Hojjatoleslam Hossein Taeb, διοικητής της παραστρατιωτικής οργάνωσης Basij - θυγατρικής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) - επανέλαβε ότι τα Στενά βρίσκονται «υπό τον έλεγχο και τη διαχείριση του Ιράν».
«Σήμερα βλέπετε ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται υπό τη διαχείριση και τον έλεγχο της Ισλαμικής Δημοκρατίας και η χώρα μας συνεχίζει την πορεία της με πλήρη ασφάλεια», δήλωσε ο Taeb την Πέμπτη, σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars.
«Οι Αμερικανοί είδαν τη δύναμη της Ισλαμικής Επανάστασης», πρόσθεσε.
Τι γνωρίζουμε για τις συνομιλίες Ιράν-Ομάν;
Το Ιράν δηλώνει ότι δεν συνομιλεί απευθείας με τις ΗΠΑ για τα Στενά. Αντίθετα, αναφέρει ότι διεξάγει συνομιλίες με το Ομάν, με το οποίο προτείνει να μοιραστεί στο μέλλον τη διαχείριση των Στενών.
Μετά την υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στις 17 Ιουνίου, βάσει του οποίου το Ιράν δεσμεύτηκε να διατηρήσει τα Στενά ανοιχτά για 60 ημέρες, σύντομα προέκυψαν διαφωνίες σχετικά με τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού και τις διαδρομές που θα έπρεπε να ακολουθούν τα πλοία.
Το Ιράν άνοιξε πυρ εναντίον ορισμένων πλοίων που, όπως υποστήριξε, δεν ακολουθούσαν την επιτρεπόμενη διαδρομή τους, οδηγώντας σε αναζωπύρωση των εχθροπραξιών με τις ΗΠΑ.
Το Ιράν διαφώνησε επίσης με τις ΗΠΑ σχετικά με το εάν μπορούσε να επιβάλλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά. Ως αποτέλεσμα, τα Στενά - τα οποία ήταν πλήρως και ελεύθερα ανοιχτά σε όλη τη ναυτιλία πριν οι ΗΠΑ ξεκινήσουν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν - έχουν καταστεί το βασικό εμπόδιο στην πρόοδο των ευρύτερων ειρηνευτικών συνομιλιών.
Τώρα, οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν αποσκοπούν στην επίλυση αυτών των ζητημάτων.
Την Τρίτη, το Κατάρ δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν για τα Στενά έχουν φτάσει σε «προχωρημένο στάδιο».
«Ως διαμεσολαβητές, θέλουμε τα Στενά του Ορμούζ να ανοίξουν ξανά το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ Majed al-Ansari κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Οι διαπραγματευτές προσπαθούν να καταλήξουν σε έναν συμβιβασμό που θα επέτρεπε την επανέναρξη της εμπορικής ναυτιλίας, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις ανησυχίες ασφαλείας τόσο του Ιράν όσο και του Ομάν.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν έχει δηλώσει ότι οι συνομιλίες με το Ομάν επικεντρώνονται στην «εγκαθίδρυση ασφαλών θαλάσσιων διαδρόμων εισόδου και εξόδου», οι οποίοι «διαφυλάσσουν τα κυριαρχικά δικαιώματα, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις εκτιμήσεις εθνικής ασφάλειας τόσο του Ιράν όσο και του Ομάν».
Την περασμένη εβδομάδα, το Ιράν δήλωσε ότι είχε συμφωνήσει με το Ομάν για τις συντεταγμένες αυτών των θαλάσσιων διαδρόμων.
Τι γνωρίζουμε για τις ευρύτερες ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ;
Το Ιράν δηλώνει ότι δεν συνομιλεί απευθείας με τις ΗΠΑ επειδή αυτές παραβίασαν το μνημόνιο κατανόησης της 17ης Ιουνίου, επαναλαμβάνοντας τις επιθέσεις κατά του Ιράν τον Ιούλιο.
Τώρα, το Πακιστάν καταβάλλει προσπάθειες για τη διαμεσολάβηση ειρηνευτικών συνομιλιών. Την Τρίτη δήλωσε ότι εργάζεται για να φέρει τις ΗΠΑ και το Ιράν «στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», καθώς ο υπουργός Εσωτερικών Mohsin Naqvi είχε συνομιλίες με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη.
Τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ και το Ιράν διεξήγαγαν διαπραγματεύσεις πρόσωπο με πρόσωπο, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ JD Vance και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf να συμμετέχουν στις συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ.
Στις 17 Ιουνίου, οι δύο πλευρές υπέγραψαν εξ αποστάσεως το μνημόνιο κατανόησης, το οποίο επρόκειτο να δρομολογήσει μια διαδικασία διαπραγμάτευσης διάρκειας 60 ημερών. Ωστόσο, διάφορες διαφωνίες εμπόδισαν την έναρξη αυτής της διαδικασίας και έκτοτε οι συνομιλίες έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.
Ο Alan Eyre, διακεκριμένος διπλωματικός συνεργάτης στο Middle East Institute στην Ουάσινγκτον, δήλωσε στο Al Jazeera νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι οι μόνες σημαντικές διαπραγματεύσεις που διεξάγονται αυτή τη στιγμή είναι οι συνομιλίες Ιράν-Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν δηλώνει ότι δεν αξίζει να συνομιλεί απευθείας επειδή «δεν μπορεί να βασιστεί σε τίποτα από όσα λένε οι ΗΠΑ», δήλωσε ο Eyre.
Σχολιάζοντας το ενδεχόμενο μελλοντικών συνομιλιών μεταξύ των δύο μακροχρόνιων αντιπάλων, η Negar Mortazavi, ανώτερη συνεργάτιδα στο Center for International Policy με έδρα τις ΗΠΑ, δήλωσε ότι το βασικό ερώτημα είναι εάν η κλιμακούμενη ρητορική και από τις δύο πλευρές «διαμορφώνει διαπραγματευτικές θέσεις ή πραγματικές κόκκινες γραμμές».
«Εάν και οι δύο πλευρές είναι διατεθειμένες να συμβιβαστούν, εξακολουθεί να υπάρχει δρόμος προς τον τερματισμό της σύγκρουσης και το άνοιγμα ξανά των Στενών», δήλωσε η Mortazavi στο Al Jazeera την Τετάρτη.
«Εάν δεν είναι, το Ορμούζ θα μπορούσε να παραμείνει περιορισμένο και η αντιπαράθεση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε άλλη μια παρατεταμένη, ανοιχτή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή».
Ποιες είναι οι τελευταίες απαιτήσεις του Ιράν και των ΗΠΑ;
Στο τέλος της περασμένης εβδομάδας, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν παρουσίασε νέους όρους που, όπως αναφέρει, πρέπει να ικανοποιήσουν οι ΗΠΑ προτού τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν πλήρως.
Οι έξι όροι περιλαμβάνουν τον τερματισμό των αμερικανικών απειλών κατά του Ιράν και των προσβολών προς αυτό που ο Zolghadr περιέγραψε ως εθνικές και θρησκευτικές αξίες της χώρας· τον μόνιμο τερματισμό των επιθέσεων κατά του Ιράν και των συμμάχων του στον Λίβανο, την Παλαιστίνη, την Υεμένη και το Ιράκ· την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την αποχώρηση των ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν· την αποζημίωση για τις ζημιές από αυτό που αποκάλεσε δύο «επιβεβλημένους πολέμους»· την άρση των κυρώσεων· και την άνευ όρων αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Ο Trump δήλωσε τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο ότι η κυβέρνησή του θα ζητήσει πληρωμή για «50 χρόνια» ζημιών που προκάλεσε το Ιράν, παρουσιάζοντας την κίνηση ως άμεση απάντηση στους ισχυρισμούς της Τεχεράνης.
Οι πληρωμές, είπε, θα κάλυπταν θανάτους μεταξύ των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, καθώς και θανάτους πολιτών διαδηλωτών στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι 52.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στο Ιράν τους τελευταίους τέσσερις μήνες.
Η Τεχεράνη αναφέρει ότι περίπου 3.117 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που σάρωσαν τη χώρα τον Ιανουάριο, πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ.
Την Πέμπτη, ο Tohid Assidi του Al Jazeera μετέδωσε, επικαλούμενος παρατηρητές, ότι το Ιράν επικεντρώνεται σε δύο βασικά ζητήματα.
«Το πρώτο ήταν οι εγγυήσεις ασφαλείας που ζητούσε το Ιράν, ώστε να διασφαλιστεί ότι μια συμφωνία που θα επιτευχθεί θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια περίοδο σταθερότητας στη χώρα», δήλωσε ο Assidi.
«Το δεύτερο ήταν οι οικονομικές ανησυχίες, οι οποίες εκφράστηκαν κυρίως με απαιτήσεις για την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και το πάγωμα των κυρώσεων, που αποτελούσαν τα βασικά αιτήματα της ιρανικής πλευράς», πρόσθεσε.
Παρά τη ρητορική του Trump, αναλυτές έχουν δηλώσει στο Al Jazeera ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να χρειαστεί να υποχωρήσουν σε ορισμένες από τις απαιτήσεις του Ιράν, καθώς αντιμετωπίζουν αυξανόμενη εσωτερική πίεση να αποφύγουν μια νέα κλιμάκωση.
Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έχουν μεταδώσει ότι οι ανησυχίες για τη μείωση των αποθεμάτων αμυντικών πυρομαχικών έχουν συμβάλει στην απόφαση του Trump να μην πραγματοποιήσει τις μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά του Ιράν που είχε απειλήσει.
www.worldenergynews.gr
