Αμερικανική έκθεση ναυτικής αντικατασκοπείας του 2020 είχε εκτιμήσει ότι ο σχεδιασμός και η ποιότητα υλικών των κινεζικών πολεμικών πλοίων είναι σε πολλές περιπτώσεις συγκρίσιμα με εκείνα των αμερικανικών μονάδων και ότι η Κίνα κλείνει γρήγορα την ψαλίδα
Το Πολεμικό Ναυτικό του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού της Κίνας (PLAN) εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, μετατρέποντας το Πεκίνο σε ολοένα πιο ισχυρό ναυτικό ανταγωνιστή των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με την έκθεση του αμερικανικού Πενταγώνου για την κινεζική στρατιωτική ισχύ του 2024, το κινεζικό ναυτικό διέθετε περίπου 370 ενεργές μονάδες μάχης, αριθμός που τοποθετεί τον στόλο του πάνω από το αντίστοιχο μέγεθος του αμερικανικού Ναυτικού. Η έκθεση του 2025 δεν περιλάμβανε νέο συνολικό αριθμό πλοίων, με αποτέλεσμα η εκτίμηση του 2024 να παραμένει η πιο πρόσφατη επίσημη καταγραφή.
Ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται μάλιστα να είναι υψηλότερος, καθώς η συγκεκριμένη καταμέτρηση δεν περιλαμβάνει μικρότερα σκάφη που θα μπορούσαν να εξοπλιστούν με αντιπλοϊκούς πυραύλους σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση γύρω από την Ταϊβάν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα περιπολικά Type 022 της κλάσης Houbei, τα οποία δεν έχουν σχεδιαστεί για επιχειρήσεις στον ανοιχτό ωκεανό, μπορούν όμως να αποτελέσουν απειλή για μεγαλύτερες μονάδες επιφανείας.
Παράλληλα, σε μια πιθανή σύγκρουση στα παράκτια ύδατα της Κίνας θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν και δυνάμεις που δεν ανήκουν στον τακτικό στόλο, όπως η Ναυτική Πολιτοφυλακή των Λαϊκών Ενόπλων Δυνάμεων (PAFMM).
Η δυναμική επέκταση του κινεζικού στόλου αποτελεί πλέον βασικό ζήτημα για τους Αμερικανούς στρατιωτικούς σχεδιαστές. Τα προγράμματα ναυπήγησης και εκσυγχρονισμού προβλέπουν την αύξηση του PLAN σε περίπου 435 πλοία έως το 2030. Η ενδιάμεση πρόβλεψη για 395 πλοία έως το 2025 δεν συνοδεύτηκε από επίσημη νέα καταμέτρηση, όμως η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει ήδη μια σημαντική διαφορά στη ναυπηγική παραγωγική ικανότητα.
Το αμερικανικό Ναυτικό διέθετε 291 πλοία μάχης τον Μάιο του 2026, ενώ σύμφωνα με διαρρεύσα ενημέρωση του αμερικανικού Ναυτικού η εγχώρια ναυπηγική δυναμικότητα της Κίνας είναι περίπου 232 φορές μεγαλύτερη από εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών. Το στοιχείο αυτό καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να καλύψει γρήγορα το αριθμητικό χάσμα.
Η Κίνα έχει ήδη αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα ως προς τον αριθμό των πλοίων, όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διατηρούν ποιοτικό προβάδισμα σε αρκετούς τομείς. Η διαφορά, ωστόσο, μειώνεται. Αμερικανική έκθεση ναυτικής αντικατασκοπείας του 2020 είχε εκτιμήσει ότι ο σχεδιασμός και η ποιότητα υλικών των κινεζικών πολεμικών πλοίων είναι σε πολλές περιπτώσεις συγκρίσιμα με εκείνα των αμερικανικών μονάδων και ότι η Κίνα κλείνει γρήγορα την ψαλίδα.
Παρά την εντυπωσιακή εξέλιξη του στόλου, το PLAN δεν έχει δοκιμαστεί σε πραγματική πολεμική αναμέτρηση με αντίπαλο αντίστοιχης ισχύος. Παράλληλα, η περιορισμένη διαφάνεια γύρω από το κινεζικό στρατιωτικό πρόγραμμα δυσκολεύει την ανεξάρτητη αξιολόγηση ορισμένων δυνατοτήτων του. Εξαίρεση αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, η αναφερόμενη απώλεια ενός σύγχρονου υποβρυχίου ενώ βρισκόταν σε ναυπηγείο τον Σεπτέμβριο του 2024.
Οι τρεις αεροπλανοφόροι της Κίνας
Η Κίνα διαθέτει σήμερα τρία αεροπλανοφόρα, τα Liaoning, Shandong και Fujian. Οι μονάδες αυτές αποτελούν βασικά εργαλεία προβολής ισχύος, καθώς μπορούν να επιχειρούν με μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα σε μεγάλες αποστάσεις από τις κινεζικές ακτές.
Το Liaoning, τύπου 001, ήταν το πρώτο αεροπλανοφόρο της Κίνας και εντάχθηκε σε υπηρεσία το 2012. Πρόκειται για σοβιετικής σχεδίασης πλοίο κλάσης Kuznetsov που ανακατασκευάστηκε στην Κίνα. Αν και χρησιμοποιείται σε σημαντικό βαθμό για εκπαίδευση και δοκιμές οπλικών συστημάτων, παραμένει επιχειρησιακό. Τον Δεκέμβριο του 2025, μαχητικά J-15 από τη ναυτική ομάδα του Liaoning φέρεται να εγκλώβισαν με ραντάρ ελέγχου πυρός ιαπωνικά F-15 νοτιοανατολικά της Οκινάουα, ενώ τον Μάιο του 2026 το αεροπλανοφόρο πραγματοποίησε ανάπτυξη στον δυτικό Ειρηνικό.
Το Shandong, τύπου 002, τέθηκε σε υπηρεσία το 2019 και αποτελεί το πρώτο αεροπλανοφόρο που κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου στην Κίνα. Θεωρείται εξελιγμένη εκδοχή του Liaoning, με βελτιωμένα συστήματα και μεγαλύτερο εκτόπισμα, περίπου 70.000 τόνους με πλήρες φορτίο.
Σε σχέση με τη σοβιετική σχεδίαση, η Κίνα επέλεξε να περιορίσει τον οπλισμό πυραύλων προκειμένου να αυξήσει το μέγεθος της αεροπορικής πτέρυγας. Το Shandong επιχειρεί κυρίως με μαχητικά Shenyang J-15, περίπου 36 σύμφωνα με εκτιμήσεις, καθώς και με ελικόπτερα Changhe Z-18 και Harbin Z-9. Τόσο το Shandong όσο και το Liaoning χρησιμοποιούν διάδρομο τύπου ski-jump και δεν διαθέτουν καταπέλτες, γεγονός που περιορίζει το βάρος και τον τύπο των αεροσκαφών που μπορούν να απονηωθούν.
Το τρίτο και πιο σύγχρονο αεροπλανοφόρο είναι το Fujian, τύπου 003. Ναυπηγήθηκε και καθελκύστηκε το 2022 και τέθηκε σε υπηρεσία στις 5 Νοεμβρίου 2025. Η σχεδίασή του σηματοδοτεί σημαντικό τεχνολογικό βήμα, καθώς διαθέτει επίπεδο κατάστρωμα και ηλεκτρομαγνητικούς καταπέλτες αντί για τα συστήματα ατμού που χρησιμοποιούνται στα περισσότερα αμερικανικά αεροπλανοφόρα.
Με εκτόπισμα που εκτιμάται περίπου στους 80.000 τόνους, το Fujian θεωρείται το μεγαλύτερο συμβατικά κινούμενο αεροπλανοφόρο στον κόσμο. Οι ηλεκτρομαγνητικοί καταπέλτες επιτρέπουν την ανάπτυξη μεγαλύτερης και βαρύτερης αεροπορικής πτέρυγας. Μεταξύ των αεροσκαφών που έχουν συνδεθεί με το πλοίο περιλαμβάνονται τα J-15T, ειδικά τροποποιημένα για απονήωση και προσνήωση με καταπέλτη, τα stealth μαχητικά πέμπτης γενιάς J-35 και το αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης KJ-600.
Το τελευταίο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την επιχειρησιακή αξία του αεροπλανοφόρου, καθώς μπορεί να επεκτείνει σημαντικά τον ορίζοντα εντοπισμού στόχων και να συμβάλλει στον συντονισμό της άμυνας της ναυτικής ομάδας απέναντι σε εισερχόμενες απειλές.
Παρά τα τεχνολογικά άλματα, το Fujian έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού σχετικά με την ταχύτητα ανάπτυξης των αεροσκαφών του. Το πλοίο διαθέτει δύο καταπέλτες, έναντι τεσσάρων στο αμερικανικό USS Ford, ενώ η θέση της υπερκατασκευής και των ανελκυστήρων αεροσκαφών περιορίζει σε ορισμένα σημεία τη διαθέσιμη επιφάνεια του καταστρώματος. Ορισμένες από αυτές τις επιλογές συνδέονται με τη συμβατική πρόωση του πλοίου και ενδέχεται να αντιμετωπιστούν σε μελλοντικές κινεζικές σχεδιάσεις πυρηνοκίνητων αεροπλανοφόρων.
Το επόμενο βήμα προς τα πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα
Η Κίνα έχει ήδη ξεκινήσει την κατασκευή ενός τέταρτου αεροπλανοφόρου. Το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) εκτίμησε τον Μάιο του 2026 ότι το νέο πλοίο θα μπορούσε να προσεγγίσει ή ακόμη και να ξεπεράσει σε μέγεθος την κλάση Ford των Ηνωμένων Πολιτειών. Δορυφορικές εικόνες του Αυγούστου 2026 τοποθετούν το μήκος του κύτους περίπου στα 320 μέτρα.
Το πλοίο θεωρείται επίσης πιθανό να είναι το πρώτο κινεζικό αεροπλανοφόρο με πυρηνική πρόωση, αν και αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως. Εικόνες του Μαΐου 2026 έδειξαν δύο τμήματα στο εσωτερικό του κύτους τα οποία, σύμφωνα με το CSIS, παρουσιάζουν χαρακτηριστικά συμβατά με προστατευμένα συστήματα συγκράτησης πυρηνικών αντιδραστήρων. Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένες σημαντικές τεχνικές προκλήσεις δεν έχουν ακόμη επιλυθεί.
Το Πεκίνο σχεδιάζει συνολικά να κατασκευάσει έξι ακόμη αεροπλανοφόρα έως το 2035, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό του κινεζικού στόλου στα εννέα, σύμφωνα με την έκθεση του αμερικανικού Πενταγώνου του 2025.
Διαφορετική φιλοσοφία από τον αμερικανικό στόλο
Παρά το γεγονός ότι τα κινεζικά αεροπλανοφόρα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερες δυνατότητες, ο ρόλος τους διαφέρει από εκείνον των αντίστοιχων αμερικανικών μονάδων. Το κινεζικό δόγμα προβλέπει ότι τα αεροπλανοφόρα θα επιχειρούν κυρίως μέσα στην προστατευτική «ομπρέλα» των συστημάτων αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2/AD) της Κίνας, ιδιαίτερα εντός της πρώτης νησιωτικής αλυσίδας.
Τα συστήματα αυτά έχουν σχεδιαστεί ώστε να δυσκολεύουν την είσοδο του αμερικανικού Ναυτικού σε κρίσιμες θαλάσσιες περιοχές, επιτρέποντας στα κινεζικά αεροπλανοφόρα να λειτουργούν σε ένα περισσότερο περιφερειακό επιχειρησιακό πλαίσιο και να υποστηρίζουν την προβολή ισχύος κοντά στις κινεζικές ακτές.
Τον Ιούνιο του 2025, πάντως, τα Liaoning και Shandong επιχειρούσαν ταυτόχρονα πέρα από την πρώτη νησιωτική αλυσίδα, κάτι που συνέβη για πρώτη φορά και δείχνει ότι το επιχειρησιακό αποτύπωμα του κινεζικού Ναυτικού διευρύνεται.
www.worldenergynews.gr
