Την ώρα που η αγορά αποθήκευσης στην Ελλάδα είναι στα σπάργανα, σημαντικά συμπεράσματα για την πορεία της βγαίνουν από τις πιο ώριμες αγορές όπως αυτή της Φινλανδίας, που δείχνουν ποια θα είναι η εξέλιξη της αγοράς στο μέλλον.
Και όπως αποδεικνύεται, το στοίχημα της αποδοτικότητας δεν εξαρτάται από το μέγεθος των μπαταριών αλλά από τον τρόπο που θα λειτουργούν και πώς θα αξιοποιούν τις δυνατότητες των αλγορίθμων για να εκμεταλλεύονται τη μεταβλητότητα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από την παρουσίαση της Capalo AI στο Montel Finnish Energy Day, όπου η εταιρεία ανέλυσε τα δεδομένα λειτουργίας της φινλανδικής αγοράς αποθήκευσης και τους παράγοντες που καθορίζουν τα έσοδα των συστημάτων μπαταριών (BESS). Σημειώνεται ότι η Capalo AI έχει αποκτήσει μια σειρά αδειών στην ελληνική αγορά (ΦΟΣΕ, εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας, εκπροσώπηση ΑΠΕ, άσκηση σωρευτικής εκπροσώπησης καταναλωτών για υπηρεσίες απόκρισης ζήτησης) και σύντομα θα κάνει νέες ανακοινώσεις για την ελληνική αγορά.
Η ανάλυση της Capalo AI για την ώριμα αγορά αποθήκευσης της Φινλανδίας, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου τα πρώτα μεγάλης κλίμακας έργα αποθήκευσης βρίσκονται σε φάση υλοποίησης και η αγορά αναζητά ακόμη το μοντέλο που θα διασφαλίσει τη βιωσιμότητα των επενδύσεων μετά το τέλος των επιδοτήσεων και των μηχανισμών στήριξης.
Αλλάζει το επιχειρηματικό μοντέλο
Η Capalo AI, που διαχειρίζεται πάνω από 500 MW μπαταριών και διαθέτει χαρτοφυλάκιο άνω του 1,5 GW σε έξι ευρωπαϊκές χώρες, υποστηρίζει ότι το επιχειρηματικό μοντέλο των συστημάτων αποθήκευσης μεταβάλλεται ταχύτατα. Οι μπαταρίες δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως πάροχοι ευελιξίας και σταθερότητας για το ηλεκτρικό σύστημα, αλλά εξελίσσονται σε ενεργούς συμμετέχοντες των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας.
Τα στοιχεία που παρουσίασε η εταιρεία δείχνουν μια εντυπωσιακή αλλαγή στη δομή των εσόδων. Στο τρίτο τρίμηνο του 2025 περίπου το 65% των εσόδων των μπαταριών προερχόταν από capacity fees, δηλαδή από αμοιβές διαθεσιμότητας και υπηρεσίες προς το σύστημα, ενώ μόνο το 35% προερχόταν από συναλλαγές ενέργειας. Μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο η εικόνα αντιστράφηκε. Την περίοδο Απριλίου – Μαΐου 2026 το 58% των εσόδων προήλθε από ενεργειακό trading και μόλις το 42% από τις αγορές διαθεσιμότητας.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ενδεικτική της ωρίμανσης της αγοράς. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των μπαταριών που συμμετέχουν στις αγορές επικουρικών υπηρεσιών, τόσο συμπιέζονται οι αποδόσεις αυτών των μηχανισμών. Αντίθετα, η πραγματική αξία μεταφέρεται σταδιακά στην ικανότητα αξιοποίησης των διαφορών τιμών μεταξύ των επιμέρους αγορών.
Οι μπαταρίες συμμετέχουν ταυτόχρονα στην αγορά επόμενης ημέρας (day-ahead), στην ενδοημερήσια αγορά (intraday) και στις αγορές εξισορρόπησης της Fingrid. Η δυνατότητα να φορτίζουν όταν οι τιμές είναι χαμηλές και να αποφορτίζουν όταν οι τιμές αυξάνονται δημιουργεί ευκαιρίες κέρδους που γίνονται ολοένα σημαντικότερες.
Ο ρόλος της ενδοημερήσιας αγοράς
Ιδιαίτερα κρίσιμος αναδεικνύεται ο ρόλος της ενδοημερήσιας αγοράς. Σύμφωνα με την Capalo, όσο αυξάνεται η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν οι αλγόριθμοι πρόβλεψης και βελτιστοποίησης. Η αξία δεν βρίσκεται πλέον μόνο στην αποθηκευμένη ενέργεια αλλά στην ικανότητα πρόβλεψης των διακυμάνσεων και στη λήψη αποφάσεων μέσα σε ελάχιστα λεπτά ή ακόμη και δευτερόλεπτα.
Εξίσου ενδιαφέρον είναι το εύρημα ότι τα έσοδα των μπαταριών συγκεντρώνονται σε σχετικά λίγες ημέρες υψηλής μεταβλητότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, το καλύτερο ένα τρίτο των ημερών ενός μήνα παράγει περίπου το μισό των συνολικών εσόδων ενός έργου αποθήκευσης. Αντίθετα, το 40% των ημερών με τις χαμηλότερες αποδόσεις συνεισφέρει μόλις το 20% της αξίας.
Οι πλέον κερδοφόρες ημέρες είναι εκείνες κατά τις οποίες η παραγωγή από αιολικά πάρκα υποχωρεί, η ζήτηση αυξάνεται και οι τιμές παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις. Η Capalo εντοπίζει σαφή αρνητική συσχέτιση μεταξύ αιολικής παραγωγής και εσόδων των μπαταριών. Με απλά λόγια, όσο λιγότερος είναι ο άνεμος τόσο μεγαλύτερη γίνεται η αξία της ευελιξίας που προσφέρουν τα συστήματα αποθήκευσης.
Η επιτυχία ενός έργου σταδιακά όλο και περισσότερο, δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τη χωρητικότητα ή την εγκατεστημένη ισχύ του αλλά από την ποιότητα του λογισμικού, των αλγορίθμων και της εμπορικής στρατηγικής που θα το συνοδεύει.
Το συμπέρασμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική αγορά, η οποία τα επόμενα χρόνια αναμένεται να δεχθεί μαζικές επενδύσεις σε έργα αποθήκευσης. Αν η εμπειρία της Φινλανδίας αποτελεί οδηγό για το μέλλον, τότε η επόμενη μάχη στον κλάδο δεν θα δοθεί μεταξύ μεγαλύτερων και μικρότερων μπαταριών, αλλά μεταξύ καλύτερων και λιγότερο αποτελεσματικών αλγορίθμων.
www.worldenergynews.gr
